«So DE ORTV ET CAVSIS 
coti atteruntur,Tuccum reddunt^m fadi Tunt ex eo, quod aqua abra# 
fit a Taxis 5 C terris, cum TubTedit; üt haematites Sc Tchiftos, quorum pa# 
renseft rubrica uelconfimilis coloris Taxum i galadites Sc meletites, 
quos parit Taxum calcis,utTuprä quocß dixi,aüt terra confimilis elfen# 
tiae Sc coloris* At quod magnes ferru ad Te trahat, in caüTa eft,tota Tüb# 
ftantia fiue proprietas quaedam,non ulla qualitas; nec alia caüTa reddi 
poteft * Lapides etiam differunt in figuris, quas ipfis dat in primis lo# 
cus:deinde res efficies:tum materia, quae ipTa quocp partem caufae ob* 
tinet,ut in coticulis , quae Tradas articulationi offium fimiles mdenturi 
& in trochitis,qui in rotae figuram formantur*quinetiam lapides qu i# 
dam,quafi grauidi foetu, lapillum, uel argillam, uel liquore intra Te ha# 
bent.tuius rei cauTa eft & materiae uarietas , Sc quod eadem magna ex 
parte ad figuram globoTam,aut quam proximam, accedat* materiae e# 
nim pars interior ab exteriore, aut calore coda mox diuiditur, aut ali# 
quo poft temporis Tpacio diTcedit;non Tecus ac arefadg nucis auelane 
nucleus a putämine*quod fi Tuerit Tuccus, uel lutum tenax , abit etiam 
ipfa pars interior in lapidem:quo modo gignitur aetites; fi lutum non 
tenax, uertiturin terram plerunq? argillaceam, ut cernere licet in geo# 
de:fin Tuccus tenuis, uel aqua , liquor manet interdum, qui ad motum 
fiuduat in enhydro, ut in ouis, inquit Plinius * Cochleas uero in laxis 
repertas calor cocluTus ex materia pingui SC leta efficere uidetur:& ex 
eadem gignere muTculos, murices, conchilia* Ted terra quanto eft: craf# 
fior,quam mare,tanto ea magis imperfeda gignuntur* tantum de lapi 
dum ortu&caufis* 
GEORGII AGRICOLAE DE ÖR* 
TV ET CAVSIS SVBTERRANHORVHj 
Liber Quintus* 
estant metalla, SC quae mifta uocare foleoded de 
metallorum ortu, aeque ac lapidum Tcriptores inter 
Te diflentiunt* alia enim eft opinio philoTophorum, 
alia chymiftarum,aliaaftrologoru;quin uulgusim# 
peritorum ea de re Tententiam ferre audet*eas autem 
opiniones omnes fimiliter Tuis ponderibus exami# 
nare decreui* Sed philoTophi,chymiftae,aftrologi8£ 
ortus metallorum cauTas perquirunt,quia nihil fine cauTa fiat:& metal 
la nunc,ut quondam, ortu generari rede afferunt.quo minus eft feren 
da uulgi opinio perridicula,poetarumcp alicuius fabulg fimilis, Sc om 
ni experimento contraria;quod ait no modo Taxa, Ted in eorum etiam 
uenis. 
