S VB TERRÄNEORVM, XI 8, V 4} 
uidemUs*reperitur enim interdum altitudinepedUrn fexaginta uel ani 
piius, longitudine pedum üiginti üel triginta, latitudine dodratis fibi 
lpfi cortiumftüm & eorttinens* fedüt concedamus tantam halituünx* 
qui in aquam non Coguntur, magnitudinem fimul concludi pöfTe, ta^ 
tuen eam etiam cum uapöribüsmiftam ficcitas lapidum denfarenort 
potefiveteüim fi frigus, nam id eft quod ficeat, halitum roris Sc pruinas 
inftar cum excretus fuerit,in unum, quemadmodum Ariftoteles uult, 
redigere SC confpiflare poffet, id fieri uideremus & in altiffimis puteis 
Sc in longiAimis cuniculis , quorum nec extremus aer unquam nautae 
tur,nec carent cauernulis,in quibus inclüfus deniari poffexnüllusäli^ 
tem ibi in folidum corpus denfatur,cürrt tarnen fucci non ibidem mo^ 
do ffed etiam fere fub dio denfentur ♦ nec igitur ullus halitus in canahV 
bus in metallum cogitunuerum frigus eum uertit in aquam:uei ipfe,A 
ei uia Sc locus exeundi datur,exhalat,fi non, in cauernulis, quas uenas 
8£uenulse rerum foffiliurrt inanes habent, inclufus fit,utfenfu percipio 
mus,grauis; quas tamen cauernulas folid£ tum uense tum uenulas ad* 
modum raras habenXetenim canales, quos, ficutidixi,eAirit aqua, ple* 
runcp toti materijs,ex quibus oriutur res fo Alles, replentur: & halitus 
anteaquam id fiat, fi alibi non poAiint, qua materias inAuunt,elu<ftart:s 
turanAuunt autem in uenam nuper fa<ftam non folum per ipfäm Sc ali 
as uenas,fed etiam per uenulas* quare cum hg ad dilatatas pertingunt, 
halitus,qui magis in fu blim e quam in latum feruntur , per eas expirax 
certe hae uenulse ficutinon exiguam partem materise, ex qua res foffi* 
les nafcuntur,uenis fuppeditant,ita priufquam non folum ueng,fed ea 
tiam ipfie repletae fuerint,expirationes uel emittunt, uel ex uaporibus 
uentus oritur, halitus in aqua frigus conuertixet propterea rj non funt 
materia metallorum, fed fucci, quos frigus fpacio temporis confpiffa* 
re poteft:atcp fic partim aqua, in quam halitus ita rurfus abierut, ut ex 
ea funt ortfquoniam uero aqua reperitur in uenis non tantum ex half 
tibus genita, fed etia de pluurjs, quas terra combibit, collega, nullam 
rationem Ariftötelis lecftatores , fi forte nobis concefierint metalla ex 
fuccis orirfin medium afferre poffunt cur illa magis quam hsec fit ma=* 
teria rnetallorummam ex utracp cum terra mifta nobiles fucci, ex quf* 
bus fiunt metalla, procreari poffunt, fi uero non dederint metalla ex 
fucco nafci,concefferint tamen , rationibus fuperioribus äd iteritatem 
perfuafi, halitum in aquam conuertfaqua ex halitu orta, et ex qua fiut 
metalla, uel per fe confpifiatur , uel cum terra , quse ex uapore nata fit, 
permifta: utro autem modo id fiat eos interrogabimus* fi refpSderinc 
per le, tum SC cum Ari ftotele non {entiunt,8£ ex aqua potius quam ex 
halitibus uapore temperatis metalla gignuntur: firt permifta cum ter^ 
ra,ex uapore orta, f um magis fiunt ex fuccontaq? qui ait halitu efterna 
F % tcriam 
