s V B T t k R Ä E O k V M, ÜB. 1 1 $1 
■ - 'O 
temere credit, ille no,ut quidam uolünt, aliquid de uiribus folis,8e fte! 
lamm, atq? uniuerfalis naturas diminuinfed refiftit Chaldasorü fuper 
ftitioni, qu*e experimento & ueritati repugnat.nam cü folis radq, qui 
maxima uim caloris habent , non infläment locos bituminofos uel fuS 
Furatos aeri expofitos , qui pofllint incedere inclufos penitus in uenis 
atqp in uifceribus terrse? in quos etiamfi penetrare poflent,uim tarnen 
fuam,fracftarn fubterraneis frigoribus, conferrent, iam uero ufq? ed ip 
fos non peruenire, metallorum foflores tlorünt:multo igitur minus a* 
liarum ftellarum uires ignem intra terram gignere queunt: fed eum ac 
cendit fpiritus ignitus, is uero ignefcit,cum ipfum frigus u d exprimit, 
tanquam nubes fulgura elidtmuuel in locorum anguftiasimpeilinper 
quasfe torquens exitumcp quaerens ipfo conflictu & attritu exarde^ 
latae inflamatur. ubi uero illi occurrit materia , quae facile accenditur 
3 c pafeit ignemdbi tum crefdt flama,& uifcera terrae conflagrant, fpirt 
tus igitur exprefsi uel collifi incenfio caufa eft tam abftruO dC recondi 
ti ignis,qui aquas calefacit,ut primo libro dixnquam manifefti incena 
di), quo non pauci montes 8c cärripi quondam arferunt in orbe terra* 
rum, Sc noftra aetate ardent * uerbi gratia: in Europae infula Islandia* 
quam glacialem regionem interpretamur, mons Hecla. is enim ftatis 
temporibus foras prorjcit ingentia faxa,fulfur euomit, cineres tam loti 
ge circum circa fpargk, ut terra ad dedtnu lapidem coli non poffit . Sc 
in t)s Hermunduris, quos Mifenos hodie uocat,mons carbonum, qui 
abefta Zuicca oppido ad duo millia paftuum, ardet. cu enim fuo tem 
poreuireat, tamenfemper contihetin feigtiem, comburentem faepe* 
numero fubftruftiones eorum qui id genus bitumen efFodiunt : inter 
dum betullas , quibus mons eft ueftitus . me autem puero per aliquot 
dies magno ariit incendio, hunc tamen montem ficut alios quofdam, 
homines primo uidenturincendifle. Sed bitume primas omnis ma 
terice,qua (ubterraneus ignis alitur, facile teneUut ex rjs,que dicfta funt 
in primo libro, perfpicuum eft: Sc ex deferiptionibus quorundam lo* 
eorum ardentium * Chimerae enim montis in Phafelide ignis, quonia 
accenditur aqua,exringuitur uerö terra & foCno,quod Gnidium Ctc* 
fiam tradidifTe feribit Plinius , bituminofum effe intelligimus ♦ fimilfi? 
ter bitumen ardens, ad Heclam Islandiae montem emittit ignem illum 
admirabilem,qui confumitaquam, ftupam non comburit, nam bitu* 
men rebus ficcis extingui, aquis ali,ipfa res demonftrat Sc in Lycia, ut 
idem Plinius feribit, Ephefti motes taeda flamante tadi flagrant adeo 
ut lapides quoq? riuorum 8 >£ areng in ipfis aquis ardeat : aliture^ ignis 
ille pluui)s. tales autem lapides dC arenas riuorum ardentes ex bitumi 
ne conftare quifq: naturalium reru non imperitus intelligit. iterumcp 
bituminis nota eft, ignem montium pluuijs albquinetiam Nymphxi 
C 4 crater 
t 
