50? DE ORTV ET 5 C A V SIS 
öbftmöioipfis öbftiterit ♦ fed qs, quas parit Fol, nulla oppilatio öbfi* 
ftit;nam ne gigneret quidem eas , niß in fuperiorem terra: partem pe* 
netrare poffent uires eius. per quas ergo uias uis folis intrat in terram, 
per eafdem exhalationes e terra excitat : eas igitur in terram non con* 
eludit. Quonia uero internus terrae calor alias multos procreat ua* 
pores, alias paucos, multi quibus in locis concluß fuerint, in qs anni SC 
diei temporibus omnibus tememotus efficiunt * ut hoc anno , quieft 
uiceßmus Caroli quind C affaris Äugufti , folffido ea Hermunduros 
irum regio, quae Mifeiia dicitur, partim contremuit in ea ßccitate, qua 
noftra patrumcp memoria non mit in Germania diuturnioncontra g* 
täte Alberti in Ga!Üa,ut Itali loquuntur rifalpina,quam Langobardis 
am uöcant, terraemotus fadus eft bruma. Sed de terraemotu fatis. 
Aer autem omnis cum naturaliter fit calidus & humides, frigus ta« 
inen terrae & aquae, quo abditae illae fedes abundant, ipßus calore ex* 
pugnat.quocirca ni latens aliqua uis caloris, aut ignes occulti eum eas 
lefecerint, frigidus eft. Sed quod aer fub terra firnißter atcp aqua hyc 
mis tempore uidetur calidior , aeftatis frigidior, in caufa eft, quod cas 
lor cedat frigoruatq? ob id interiora terrae magis calent hyeme. & coti 
tra frigus calori locum det: rurfuscp propter id ipfum uifcera terrae se* 
ftate plus frigent.attamen,quia nobis aer hyemis tempore frigidus of 
fiinditur,aeftatis calidus, penetralibus fub terras propter fubitam nui 
rationem omnia uidentur maiora. Virus autem Sc tetrum odorem 
ingignuntin aere fubrerraneo peftilentes exhalationes : quas procre* 
at uel internus terrae calor, uel uis ignium urens faxa & terras aliascp 
res foftiles: non aliter ac cum metalloru foftbres durifsima qugq? faxa 
igni frangut. tum enim adufta emittunt peftiferos halitus Sc uapores. 
quos qui hauriunt tumefeetes , fubito fenfum omnem ac motum amit 
tunt,6c pleruncp moriuntur.fed materia, quae uritur, quo magis uene 
nata fuerit, eo magis fpirat graue quiddam & mortiferu: in primis au* 
tem talis eft uena pyritae, eadmite, &£ fimiliu. ijs igitur exhalationibus 
peftilentibus cum inficituraer, eascp propter locoru anguftias, ex qui 
bus erumpit, deponere nequit,interimit animates. Sed quod ex pefti* 
lentibus tftis fpiritibus alrj uolucribus tantum mortiferi ßnt:alq caete* 
ris animantibus omnibus , excepto homine:alq ipfi etiam homini ne* 
cem afferant, in caufa funt partim inaequales animantium temperatio* 
nes, partim materite uftae uarietas. Purus autem aer tenuis efbmul* 
tis liebulofis exhalationibus plenus, aut refertus fumo fis, fit craffus. 
Sed de aere fatis. nunc de igni eft differ edum, ubi quteritur isne ter 
ris ingeneretur a ui folis Sc ftellarum, an oriatur a fpiritu collifo.qui di 
eunt uim folis Sc ftellarum ignem ingignere in cauernis terra?, q id di* 
eunt uana quadam ratione Sc futilimo naturali conftantic^.cui qui np 
temere 
