2.8 DE O R TV ET C A V S I S 
fioncm frilicetjinclinationern, tremorem, fed forte & Ariffoteles fue* 
cuffionem atcpinclinationem ei , quem dicit affimilem pulfus , fubie* 
citrfiue enfrn dire&o furfiim quatitur terra, fiue oblique, quodammo* 
do pulfus eft:& Pofidonius tremorem, ut minime noxium, omifit. 
Quatuor autem fpecies terrxmotus uidentureffie, tremor cum ui* 
brat terra:fuccuffio,cum furfum ac deorium fertunarietatio , cum con 
trarrjs idibus quatitur:inclinatio,cüm more uel flu&us uolutatur, uel 
nauigfj nutat, fed tremor noxius non eft, quod eum faciat uis uenti di* 
ftrada in partes, nec periculum conflat fuccuffio, cum item uis diftra* 
da terram fubleuat,uicifsimcp demittit in federn fuamrcum uero uen* 
tus omnem uim ad unam partem continenter affert, ei periculum pro 
creare folet, at arietatio terram raro labefadatfuis motibus , quod ab 
ter alteri renitatur . inclinatio autem pleruncp damnum dat loca euer* 
tens, propter magnum uentiimpetum. Differunt prxterea interfeo* 
pera,qux edit terrxmotusteorumcp omnium naturalis ratio efhitac^ 
uentis exeuntibus ex terra efficitur hiatus, is autem remanens interdu 
offendit quae in cauemarum fundo refederunt , ut cum ipfix cauernx 
intra terra fubfunt non admodum alte: interdum no offendit, ut cum 
altiores funt cauernx,quam ut ea,qux forbuerunt , fub afpedum ue* 
niant. fed aliquando etfi terra difc effit tali motu, tamen, quampri* 
mum uentus exqt, nulli cernuntur hiatus : ficcp catrernac capiunt rui* 
nas montis, agri, oppidi, ut nullum ufpiam eorum ucffigium appare* 
at. quod accidit cum cauernserefpondentin capacitatemoli ruinaru. 
at molem tum egerit uentus , cum per ariguft ias quafdam terrae par* 
te, a' reliquis auulfam, agitans euomit, eam uero partem foras proijcit 
proffernifcp , in quam omnem fuum impetum impulit . locus autem 
loco cornuta tur, cum folidam terra fubterraneus aliquis turbo in con 
trarias partes uertit ac torquet.quod accidsffe fcribit Plinius anno Ne 
ronis fupremo, pratis oleiscp intercedente uia publica,in contrarias fe 
des tranlgreffis.fed noui fontes aperiuntur, cum terrxmotus ueteres 
canales, qui effundebant aquam, obturat, tum enim necefle eft alio lo* 
co ex montibus erumpere aquamait fupra dixi. Quinetiamffi uena, 
quae exonerat in alteram uenam,obflruitur, aqua tam multa & copio 
fa ex ueteri fonte non emanat:& ei adempta nouu aperit, qui iionnun 
quam, canalibus rurfus oppilatis , breui tempore ita exarefdt , ut eius 
ueifligium uix relinquatur. Soni autem qui terrxmotum plerunq^ 
antecedut, aliquando fubfequuntur,interdum fine motu reddi folent, 
iccirco efficiuntur, quod fpiritus, cum per catiernas earumcp rimas fer 
tur impetu,percutiat ea qug obffant impediunt.quo fäne modo do 
lium inflabilefonosfundit.uarietatis uero caufa eft in primis forma ca 
uernarum.nam ex amplis foni referuntur magnfiex anguff is exilestex 
tortuofis 
