§VB TERRA NEOR Vif, MB* II f «%$ 
u d quoduis, fadt:tamen uidetur terrae motum efficere tto pofletqudd 
ipfius particulae üel in uaftas fpeluncas ingreflae diflipentur , uel in m 
num coadae tantam uim n5 habeant * nam eius calorem in tarn longo 
aeris fpacio frious reftinguit Sc frangit* qua de re ne horum quidem 
philofophorum fententia abfoluta eit Ad eos igitur accedo qui ter 
raemotus caufam uetum interiorem efle dicunt*quorum duae funt fert 
tentiae : altera eorum , qui terram efle dicunt corpus omnis fenfus ex# 
pers, in qua funt Peripatetichaltera eorum, qui animantem eflecontert 
dunt * Itaq* Ariftoteles Peripateticorum princeps fentit uentum inte# 
riorem coquaflare terra Jed cum 3C fol, & calor fubterraneus, dC ignis 
calefaciat terram,gignatq* exhalariones:hae, quas etia fol parit,ex eius 
fententia tam interdum influut in terram, quam ex ipfa effluunt* quod 
non fatis explorate percepifle mihi uidetunfol enim exhalationes orn 
nes, quas gignit, ex terra elicit* nam calor humorem allicit ad fefe, non 
abioit.qua de caufa qui uenas excoquut,neceffe habent fub carino in# 
tra terram facere foflam : quae humorem in fefe colligat quam ni face# 
rent , uis ignium humorem ex terra traheret in catinum, eumcp madi# 
dum inflaretrinflaius auti rumperetur, & metallum abforberet quod 
fi calor humorem allicitad fefe, multo magis excitathalitum,& maxi# 
me fui fimillimu uaporem * ifta igitur Ariftotelis ratio non eft tam ex# 
plorata, quam plerifq? uidetur* idem deTheophrafto Sc Stratone iu# 
dicandum eft, fi manferunt in fententia praeceptoris , quam habuit de 
ortu exhalationu*certe,ut Seneca tradit,uterq$ fimiliter ac Ariftoteies 
uentum rede cenfet terraemotum efficere* At qui terram efle uolunt 
animante, aiutut in corpore hominis, dum rede ualet, ueng,per quas 
permeat fanguis 8c fpmtus 5 non turbanturmbi non belle habet,crebri 
us micate non definuntrita terra dum ipfi naturalis efl: fitus, Sc fpiritus 
per uenas diffunditur expedite, nullis moribus quatitur: ubi eum fitu 
non habet, 8c uentus ruinis limoue impeditus per uenas no bene tran 
fit, tunc conquaflatione uehemeter perturbatur* Quos Seneca ho£ 
argumento conatur refellere: nam fi hoc efl:, quemadmodum animal, 
tota uexationem fentietaieq? enim in nobis febris alias partes morati# 
us, alias citius impellit: fed per omnes pari aequabilitate difcurrit*itertl 
autem pace Senecae, optimi uiri, dixerim* ut animantis unum aliquod 
membrum uexatur tremore, uel palpitatione, quae eft Grsece 
ita terrae, fi eflet animans , pars tremere SC iadari poflet: altera fua fede 
, Sc flatu manere*ut enim ipfa terra careat neruis Sc mufculis,uen£ 5C ue 
nulae fpiritu refertae, eorum fufcipiunt partes* Sed iam diu eft explofa 
eiedacp fententia eorum, qui terram efle animante fomniaruntde ter# 
raemotus igitur caufa ifti rede fentire non poflunt* Itaqj ad Anaxa# 
goram tranfeo*qui, ut fcribit Ariftoteles, dixit eam quidem efle natu# 
l? . C ram 
