S V B t E R R'A N E O R V M, LtEVit %f 
teil igit.nam cauernis repleris aqua fuperfluens fluduat modo: Mos au 
tem uidemus mare maximis fludibus agitatum ad litora quidemim^ 
pelli, non tarnen ipfa ualde mouere. multo igitur minus fludus aqua** 
rum, qua: in cauernis terra: continentur, terra tantopere mouere pofe 
funt.ficcam etiam terram combibetem aquas, tantum tamcp uehemen 
tem motum non efficere, fatis offendunt fi'ccitates,quibuspluuia:fucs* 
cedunt. Huius autem Democriti opinionis enarrator fuiffe uidetur 
is,qui,utcomemorat Seneca, dicit amnem aliquem fubterraneum,aut 
mare reconditum, terraemotus efficere . amnem quidem cum extra ri^ 
pas diffluens magno curfu fertur atq? facitimpetum in molem oppofi 
tamnnare uero cum uel accedit recedit ue,üel eius immoderata tempe 
ftas uehemenrius perculit aliquam terra: partem. Sed quia nec ullus 
exterioris alicuius amnis impetus , nec ulla maris tempeftas tantis mo 
tibiis terram conquaflare poteft, ut per mille paffus contremifcat: Ueri 
fijrnile non eft fubterraneos amnes & mare abftrufum tantopere terra 
comouere pofle , ut in tota aliqua regione , lata &C longa paffuu multa 
millia , magni fiant ternem otus . ifta igitur interpretatio aeque ac De^ 
inocriti opinio eft explodenda. At ex fententia Senecae Dem ocrf* 
tus duas res,aquam frilicet&fpiritum, efficere terraemotum cenfet.fk 
eiiim feribie Seneca. Democritus ait motum aliquando fpiritu fieri, ali 
quando aqua , aliquando utroq? : Sc id hoc modo profequitur.aliqua 
pars terrae concaua eft: 8c in hanc aqua: magna uis confluit . ex hac eft 
aliquid tenue &C caeteris liquidius.hoc cum fuperueniente grauitate re 
iedum eft,terris illiditur & illas mouet.nec enim fluduare poteft fine 
motu eius, in quod impingitur. Atq? ifta quodammodo cum Arifto* 
telis feriptis confentiunt: quae uero fequuntur, ipfe Seneca interpreta 
tionis caufa adiecifle uideri poteft. Aqua, inquit, ubi in unum lo* 
cum cogefta eft,& capere fe defiit, aliquo incumbit, Sc primo uia pon 
dere aperit, deinde impetu . nec enim exire nifi per deuexu poteft diu 
mclufamec in diredum cadere moderate, aut fine concuffione eorum, 
per quae Sc in qua: cadit.fi uero cum iam rapi coeperit, aliquo loco fub 
fiftit,8£ illa uis fluminis in fereuoluta eft, in continentem terram repel 
litur;8£ illam, qua parte maxime pendet,exagitat maxime.praeterea ai 
liquando madefada tellus,liquore penitus accepto altius fidit , Sc fimi 
dusipfeuitiatur:tuncea pars premitur, in quam maxime aquarum uri 
gentium pondus inclinat. Vt autem d nobis cScedatur iftis modis ter 
raemotus fieri pofle : tum terra fupra fe nullam unquam molem efjce* 
ret . at faspenumero eiecit , eaqj ratione non paucas infulas enatas effe 
memoriae traditum eft . aqua igitur non omnis terrsemotns effet cau* 
fa.Sed didis modisno fieri terremotus, indicio funt putei ad pedes oi 
dingentos aut amplius deprefsi.cum enim eos, aqua refertos, metallo 
rum 
\ 
