J 
1 
S VB TERRA NE O RVM LIB*f if 
ab experimento diffidet ratio, ex qua haec colliguntur.teme ucnas ilo 
materia faporis alicuius deficit, non eis deeft effedrix caufatfed utraqß 
abunde ipfis fuppetit: gignere igitur poteft omnes Iapores. V t autem 
res clarior fiat, laporis ortum exphcabo.Cum nullum elemctum per fe 
habeat fapore, & quo quodq? fuerit purius, eo magis fit ipfius expers» 
ex permiftione fieri iapores neceffie eft: eoscp tum oriri» cu Corpus ter* 
renum mifcetur h umido , aut contra humidum terreno : ut nunc hoc, 
nunc illud mo’euincatalterum . atcp omnino ex priorepermiftionis 
ratione Sc modo aquarum & füccorum oriuntur Iapores : ex pofterio 
re, terrarum, ergo materia laporis eft terra & aqua. calor uero fubterra 
neus eas coquit» mutat, fingit, cuius agedi partes fufcipitfoffi materia 
aeri fuerit expolita. Saporisautem terraru caulasaperiam poftea,nunc 
aquarum dc iliceorum. fed aquae quanto puriores & minus miftae fue 
rint, tanto magis funt fine iapore,proximiuscp ad fuarrt elementi acce* 
dunt naturam . his uero potiffimu de caufis libi faporem acquirunuel 
quod miftae cum terra infipida aliquantum a calore coquantur i uel q> 
lambant terram infigni aliquo fapore praeditam,äüt fuccum concretu» 
aut lapidem, aut metallumtuel quod combibant liquidum fuccum Cu* 
iufcunq? tandem laporismel denicp quod expiratiombus inficiantur» 
ut fit in quibufdamlocisardentibus.Primomodo non pauci fapores 
in aquis ingigni uidenturialtero aquae fiunt aftringentes,per loca alu* 
minofa permeantes:lalfae,per falfiuamarse, per nitrofa; acres per plena 
chalcitidis,mifyis, foreis & fimilium: ferratae praeterea perueiias ferri; 
mali faporis, per loca fulfurata Sc bituminofa. A t fuccis inde fapor eft, 
quod aquae, ex quibus confpiftatis gignuntur, eiufmodi fuerint fapo* 
ris. quo modo ex aluminofis, quae aftringunt Sc mordent, alumen H* 
quidum fit, quod item aftringit & mordet: uel quod calor aquas curri 
terra permiftas coxerit: quod quia diuerfis fit modis,uarietate laporis 
fucci diftinguuntur. Odor autem qfdem de caufis in aqua ingignitur; 
uel enim quod lambunt terra olidam , unde fulfuratae calidae olent fui 
furis uirus:uel quod combibunt fuccü bene, aut male olentem. quam* 
obrem Perufinae aquae calidae, quia cu nigro bitumine permiftae fünf, 
Sc foetent quodammodo & nigrae confpiciuntur; uel dcniq? quod r^l 
ftae eum terrena aliqua portione, & nonnihil cocftae, ac aliquandiu fe* 
tetaein cauernis putrefcunt.fed quauis cu fapore odor fuccoru confert 
tiat,modo percipi fenfu poffit,rj tarne praeter caeteros olet, quos in fi* 
gnis calor pepermcuius generis eft bitumen liquidu. Aqua uero fit 
craffia propter corporis terreni admiftione,uel fucci fimiliter grauis.at 
fuccoru craffitudo ex multa cocftioe prouenit:qug rurfus grauitatiseft 
caufa.uerutamen pingues fucci ob aerea portione, qu<e in ipfis ineft,re 
liquis funt leuiores:atcp iccirco, ut dixi, aquae innatant.fed de his fatis* 
B % Geor* 
, & 
i 
