It 
S VB T.ERR AN E OR V M, LIB ,t 
itetis calor terras quidem, aqua madefacftas, ferifim ficcat St calefacit, at 
que uarios gignit humores , aliacp multa naturae opera efficit* non ue* 
ro tanta eius uis eft, ut adeo calefacere queat uel frigidas aquas, ut fer* 
ueant:uel uenas humore madidas,uc earum halitus fummu caloris gra 
dum aftequantur.quinetiam calidi fontes infulae contra Timauu, qui* 
ut Plinius fcribit,cum aeff u maris crefcunt pariter paritercp imminuun 
tur, fatis indicant aquas calidas no ex halitibus calidis ortas:fed ex coii 
fluxu aquarum. Quinta etiam reftat opinio, quae eft,materiam pet 
quam fluunt aque, ipfas calefacere: atq? iccirco calidas quafdam fulfu* 
ris uirus olere, quod ex uenis fulfureis emanent.Id uero, aiunt, minime 
mirum nobis debet uideri , quibus quotidie cernere licet aquas in ui* 
uam calcem infufas feruere. Nos autem quanqua non negamus ma 
teriam, per quam curru t, aquis calidis odorem St guft um, uires etiam 
plerafq?, daremon tamen concedimus necp fulfur,necp bitumen, ali* 
iidue,u£ facile concipiat igne,calefacere aquas pofTe:quod in ipfis nort 
fic lateat ignis, u t in uiua calce, qui aquis infufls excitatus eas calefaciat. 
Neqt igitur folis ardor, neq? uentus,neq? motus, neq? internus ter* 
fse calor, necp materia per quam fluunt aquae, caufa effe poteft calidas? 
mm:fed ignis ipfe, cuius unius proprium effres in altifsimo gradu ca* 
loris collocare. Sed nunc rurfus confiderandum, an ignis ille fubie* 
ctus canalibus aquarum, calefaciat eostan ipfum canales in alueo conti 
neant. Vetus eft prior opinio, nimirum Empedoclis. is enim cenfet 
aquas fubterraneas calefcere ignibus,0 fubfint folo,per quod ipfas fuu 
curfum tranfcurrunt: non aliter ac fuppofitis ignibus calefcuntaqua?, 
permanantes per fiftulas, ex sere in draconum fpiras formatas, aliascp 
figuras cotortas St deflexastut frigidas in eas introeuntes eandem uini 
ignium diutius fuftincant,calidaecp de ipfls exire poftint. r Cum au* 
tern terrae canales, ut in eis interdum metalla gignantur, non conftent 
ex metallis:fed ex faxis uel terris,non funt fimiles fiftulis aeneis, fed tu* 
bisfaxeis aut terrenis. metallorum autem foftores noruntignem durif 
fima quceq? faxa frangematq? eo magis humore madida uafa etiam fi* 
(ftiliafiue terrena diuturnum St multum ignis ardorem uidemus non 
pofle perferre : fed uitium facere ac difrumpi . aqua igitur, quae multas 
feculis de eodem fonte manat calida, nequit fic in canalibus terre, ut in 
fiftulis aeneis, igni fubdito incalefcere. Quod fortafte alrjs caufa fuit 
ut,cum id naturali fenfu iudicaftent, nonnihil difcederent de Empedo 
dis fententia:putarentcp fpiritum feruetem, quem gignunt occulta ter 
rse incendia , uenis, uenulis , faxorum comifluris ingreftlim in canales 
aquarum, interiores eorum parietes calefacere: non fecus atq? balnea* 
rum , cum in eas ex ardentibus fornacibus per fiftulas infunditur. 
Sed fpinuis feruens tam multam St perennem aquam tantopere ca 
lefacere 
/• • . V ' 
