S VB TERRA N EORV M- L I B* I f 
natura talidus Sc humidustfed quamprimu frigus expugnau£rit calo* 
rem,neccilario in aquam abinaut in unum aliquod,quod cum ea natu 
rali cognatiöe i.ungiturJd quod in aere fupero animaduerti poteft* ip 
(b enim refrigerato triplex ille humidi foetus exiftit , nam fi mediocria 
ter frigefcitjgignitur aqua:fi ualde,nix:fin frigus ab exteriore calore in 
tus inclufiiniaquam,quam fecit,ante coegit quam ex aere defluxit, ori 
tur grando* attame aere fortiffime refrigerato & exiccato nihil horum 
gignitur: quod nimium frigidus Sc ficcus, no aliter ac multum calidus 
Sc ficcus 3 pluuias, niues, grandines non gignat* frigus autem, quod in 
latebris terrae ineft, magis adeo aquas quam uel niues uel grandines 
parit* gignit uero ex halitibus primo guttas paruas : quarum aliquot 
congregatae magnas efficiunt : tum eae quocp colleclse incipiunt pro* 
flueredndicio funt profundiores tam putei quam cumculi.nam alia eo 
rum parte funt tantum madidi: alia ftillant aqua:alia uis aque eruptio* 
nem faciucomiffiurae enim faxorum in proximas uenas uel uenulas fe* 
fe exonerannuenulaeln uenas: uenae anguftae in latiores: atcp hae ipfte 
in puteos uel cuniculos.qs aut omnibus oppilatis putei, cuniculi item, 
aridi funt: & quam diu aer, qui in lpfis ineft, refrigeratus non fuerit, a* 
qua minime madefiunt * aquae autem fua fponte fuacp natura ex uenis 
erumpunt in aerem, & fontes aperiunna quibus riui deducuntur: atcp 
ab rjs paruis initrjs fluuij profecit i ad immenfam magnitudinem perue 
niunt: prgfertim cum in eos multi riui & amnes influxerint.Sed de his 
fatis, nunc uideamus de aqua, qusematvndemari, uel defluuqs* quia 
enim neceffe eft terram ante liquore madefieri Sc incalefcere quam ha 
litus gignantur: calidifsimae uero regiones toto anno, exceptis paucis 
menfibus carent pluuijs:fequitur aliunde partim manare aqua, ex qua 
iuges oriuntur halitus , qui conuerfi in aquam e montibus erumpunt» 
fed mare aqua per uenas &C uenulas ex fefe diffundere in interiora ter* 
rae,norunt incola: regionu, quibus imbres raro coguntur* nam fi' pro* 
pter aquarum inopiam dC indigentiam fodiunt puteu in maritimis lo* 
cis,hauriut deipfo aquam iugem,fed falfam:fi'n in remotis a mari,dul* 
cem quodammodo, quodfalemiam exuerit* mare autem tam late per 
canales aqua diffundit, quam late eam diffundi fert ratio natura or^ 
bis terrae, uel potius globi * cuius certus eft latitudinis terminus, ultra 
quem progredi non poteft*etenim non diffunderetur, fi eum fine tran 
firet, fed afcenderet, quod fieri nequit * fimiliter fluuffi ripas inundan* 
tes, adeo late per uenas & uenulas fundunt aquam ex fefe, utfaepenu* 
mero ea cellas fubterraneas oppidi , in aequis 8c planis locis fiti , com* 
pleant.nam aqua fua quidem natura iuacpgrauitatefacilius imum pe* 
tit : fed iter ed fi conferre non poteft propter fuam multitudinem , aut 
Ipd difficultatem, ad aliquam aliam pedabitur parte. Itacp ex rjs omni 
A 4 bus 
