SVBTERRÄNEORVH L I B, I 2 
um pondus, in fublt'me no ferantur: fin fupra fontes, tunc aquas exfe* 
fe,tanquam caftellum,poffet emittere, fed id ipfum metallorum foffö* 
res,qui penitus euerterunt quofdam montes, iam reperiffent:nullu au 
tem eft repertum: aut igitur nullum efb aut, fi' eft ullum, nullius fontis’ 
caufa elfe poteftjfequitur ergo, aquam fontanam, 8i putealem, non om 
nem ex imbribus colligi. Contra uero qui ftatuüt omnem nafcfdua 
bus rationibus , quas arripiunt ex Senecae quaeftionibus naturalibus, 
idnobis afRrmantquarum una eftmullus imber tantus eft, ut ultra de 
cem pedes infundi et penetrare in terram poffit,eamcp madefacere:fed 
ipfius terrte cutis humorem uel arida omne forbet confumitq?, uel ex* 
pleta fatietate nullum excipit : fed ä fe excluftirn per torrentes in riuos 
damnes diffundit. Altera auteeftunontes quidamnulloterrseco* 
rio tedi, nulliscp ueftiti herbis , fed nuda habentes faxa, magnam uim 
aquarum ex fefe emittunt, qua: non poteft effe colleda ex, imbribus, 
quod eos folida laxa no combibunt, aqua igitur,mquiunt, fontana SC 
putealis omnis intra terram gignitur. Suas prolevo quodq? terrenu 
uenas habet:fed aliud alio plures. ueru non item per interuenia, ut per 
uenas non folidas, imbres abforpti in uifcera terre defcendunt, fed ifti, 
quia refpexeruntad fola interueniamec animaduerteruntuenas ÖC ue* 
pulas cömiffuras'q? faxorum , negant terram ab aquis pluurjs ultra de* 
cem pedes in altitudinem madefierfiat ex fuperiore parte aquas pluui* 
as in profundum terr£ per uenas raras delabi , fatis indicat montes ex* 
cauatucum uel in eos adi fuerint cuniculi, uel cxdfi: cellae, in quibus ui 
na, alflue liquores condi poffunt ♦ atcp propter hanc fane caufam & re* 
gionibus , in aquilonis auftriue partibus fitis, plures maiorescp funt 
fontes, quam perpetuo calidist&apud nosin magnis&diuturnis ca* 
loribus quofdam fontes aqua prorfus deficere , alios minores fieri ui* 
demusdam quamuis aquae pluuiae per nudas rupes deferantur,tamen 
earum partem forbent comiffuris:& non longe ab rjfdem rupibus ue* 
nae ac uenulae eas concipere queunt,quae aquae poftea ex rupibus una 
cum alterius generis aqua erumpunt * itacp ex fjs e contrario intelligi* 
mus , aquam fontanam putealem non omnem gigni. Freti igitur 
experientia redius dicimus aquam, quae fluit ex fontibus, uel ex lateri 
bus aut uado puteorum exit,duplicem efle,unam,quae nafcitunaltera, 
quam terra,pluufjs perfufa,concipit,rurfusc^ effundit, hanc cceleftem 
uocant metallorum foflores , quod in terram ex aere defluxerit : illam 
fundi aquam, quod per en em id ipfurn fuppeditet ea*Sed rurfum qug* 
fitur, aqua, qua: ex imbribus non colligitur , utrum omnis quondam 
fit orta, nunc tantum manet : an ne quotidie oriatunan partim manet, 
partim oriatur,Duae aut opiniones funt de eiufmodi aqua, quod non 
habeat originem, prior pernetus eft, 8c eorum qui omne curam in dei 
- Ä z cogni* 
