Liber primus* 
v i a naturas eorum, quae intra terra gignutt* 
tur, perquirere decreüi,abin£tituta ratione no 
eft alienu , ante contemplari eorundem ortus 
8c cauias:fed eum quae natura in terrae canalia 
bus,atcp adeo in quocuncp ipfiuS finu interio 
re gremioqp gignit, partim fua ui ex terra eru* 
pant in aerem, ut humor, aer, exhalatio, ignis: 
partim affodiatur, ut terra infignis,fuccus cod 
cretus, lapis, metallu,id quod miftum. eft: pnV 
us earum rerum, qug fubfunt priori generi,ortus,effeduumcp 8c qua* 
litatum caufas perfequannam Sc aut elementa funt,aut ad naturam ele 
mentorum proxime accedunt:8c ex iphs,ac terra, formantur res, fub al 
tero genere fubiedas: cum praeterea humor duas ampledatur ipecies, 
aquam fcilicet,8c fuccurmatcp aqua tenuis eft,etfere fimplex,fuceus ue 
ro craffus,& miftus fempenprius aqu£ origine reperire conabor Jtacp 
in quseftione uocatur: aqua qua* fluit ex fontibus, Sc ex puteorum uel 
lateribus, uel uado exit, omnis ne ex imbribus colligatur,an habeat Ot 
tum:an aliam ex pluuqs terra cocipiat, alia intra ipiius canales Sc cauer 
nas gignatur.Qui omnem aquam ex imbribus colligi uölunt,eoru ali) 
hoc modo folent concludere id ipfunmQuibus regionibus crebri ma* 
gnicp defluut imbres , cuiufmodi funt moderatione caloris & frigoris 
temperate, atq? in partibus aquilonis auftri ue fitte, plurimi fcatent fon 
tesumde multi riui &fluuq exorti terram irrigant:contra uero, quibus 
regionibus imbres a natura fere funt denegati, perraro effluut,qua* 
les funt que perpetuo folis ardore interdiu torrentur, fjs etiam rari ad? 
modum fcaturiut fontes , Sc amnes perpauci fluut,ex montibus, ac lori 
t e diffantibus locis in eas dedudi : omnis igitur, aiunt , aqua fontana 
C putealis ex imbribus, quos combibit terra, colligitur» Alt) uero, ut 
comemorat AriftoteIes,dicunt:aqua a fole in fublime fertur: cumep ui 
ciffim pluit,ac terra combibit pluuia,in unum confkiiuatcp inde,tancp 
ex aliqua praegradi aluo manat:& amnes aut ex una aluo fluut omnes: 
aut alius ex aliamec ulla gignitur aqua: fedhyeme congregata in iftius 
generis principia, copia arrmiu effundit : iccirco amnes hyerae femper 
magis abundant aqua, quam aeftatetalfjcp perennes funt, alij non funt 
perennes: quibus enim propter alui magnitudine aqua tam multa coi 
r Ä figitur. 
