S VB TERRA NEOR VM, Ll£. V 0 
, < , . i 
qjffäficefpite argentum ümum Sc fulfur muemanturfüisinlodsnat^ 
uis. quocirca neceffario fequitur alias in terra reperiri materias,ex quii 
bus metalla efficiantur. uera igitur no eft ea chymiftarum fententia, in 
quarii pariter St dodorum uulgus SC metalhcoruirefolet.Quam reni 
nonnulli alfi chymiftae expendentes a iam dida opinione difceflerüt: 
Sc cinerem aqua madidum dixerunt eile materiam metallorum, cuius 
opinionis , ut Albertus fcribit, Gilgil Maurus fuit Sc author Sc magi* 
fter.quam aliquot argumentis confirmat : quorum primu eft* metalla 
non aliter äc uitrum calore ignis liquefcunt : frigore autem, fiiie ipfum 
fuerit aqueum,fiue aereum, congelafcut. cum igitur uitrum ignis uehe 
mentiffimus exprimat e cinere, metalla Uidentur ex eode conflata.qüo 
rum enim unus idemcp modüs eft liquefcendi &C congelafcendi , eor2 
etiam ratione naturae una materia eft. Sed Gilgil dixit e cinere aquis 
madefado fieri metalla, perobfcure,ut folent chymifte,löquens.unde 
Albertus reprehendendi occafionem nadus eum libeat operarium, r£ 
rum naturae peritum negat: deinde eius opinionem ifto modo impro 
bat.cinis foramina habet patula, uridicp humorem que cepit, erbitten* 
tia ex fetquam ob rem aqua aflfufa conglutinari non poteft. aqua uero 
madefädus Sc igni liquefteiis humore ftillatfiauo uel rubro, metalla 
igitur non eftent alterius coIoris:quod uifus arguit.fului enim coloris 
eft aurum, albi argentum Sc plumbu candidum, reliquis fuus quidam 
eft color, fic Albertus reprehendit Maurum. fed leuis eftreprehenfio: 
nam Gilgil nuquam tam ftolidus fiiit,ut eum cinerem intellexerit, qui 
fit ex lignis, herbis, alijs'ue rebus combuftfs: ut qui intra terram lio in* 
ueniatur iri uenis metallicis . fed fine cotrouerfia terram intellexit com 
mmutam,fiue puluerem terrenum:uel,ut ifte loquitur, magis uero ei* 
us interpres, cinerem : id quod tertium argumentum mox in mediurii 
profer edum fatis indicabit.itaq? cum cinis fubterraneus, diceret Maü 
rus, admodum fit diuerfus a cillere foci 8c fornacis , ex eo quidem ma* 
defado,8r ui caloris exprelTo manant Sc fluunt metalla, uarietate colo 
ris diftinda,propter difsimilitudinem tum materiatum caloris. Qug 
Mauri opinib,etfi omnino uerä non eft, tamen multo plus rationis ha 
bet ifta chymiftarum proxime refutata:qua quodam modo ampledi* 
tur Albertus. nam puluis fiue cinis terrenus in nullis non uenis reperi* 
tur metallicis, cum argeritum uiuum &>C fulfur non fere nifi in proprrjs 
uenis reperiantur. Sed uideamus qua ratione Mauri argumentum re* 
felli poffit . primo uitrum eft arrificiofum , metalla naturm opera funt, 
ars autem naturam imitatur , necp femper eodem modo , neque ex rj{* 
dem materrjs fua opera fingens, neq? prorfus eadem: fed pleruncp fuo 
modo format ex fimilibus ea quae uidentur fimilia rerum naturalium* 
ddnde quia uitrum eft fragile,riietalla uero firma dC folida funt, ex ea* 
F 4 dem 
