I 
70 DE ORT V ET C AV S I $ 
<ftus, utä calore naturali cito non exiccetun qua gratia diu üiuunt& 
uigent . In iftis uerbis quia enitet philofophiae fplendor aliquis , non 
fatis intelligi poteft chymiftarum commentum * Sed hic mox quifpi* 
am obiecerit Alberto , quod Gilgil Maurus fua? artis magiftris ♦ oleiV 
bituminis,aliarumuererum pinguitudo perfacile infiamatur & urit 
ea, quibus cum mifcetur : ut cernere licet in lampade, Sc in ijs qui febri 
laborant ad habitum perdu&a, hn uis Graeci uocant.non enim difce* 
dit nec^ ignisab oleo lampadis, necp calor no naturalis ab humore in* 
nato,fed utercp perftat in opere ufq? ad eum finem dum ipfum confu* 
mat.humorem autem metallorum ignis no ita difsipat & diffoluit: hu 
mor igitur pinguis non uidetur effe materia metallorum * Huic obie* 
dioni ita refpondet Albertus, pinguitudo reru duplex erb una extra* 
nea, quae terrae aduftae 5c feculentae immifta facile infiamatur & com* 
buritunaltera inteftina, quae eft ualde fubtilis , ut cii qua nihil fecis eft 
permiftu.qua de caufa non facile infiamatur &C crematur ; fed in rebus 
penitus defixa quafi radicibus fuis haeret firmius , quam ut ex ipfis ar* 
dor igniseam pofsit euellere.uerbi caufa:uino duplex eft pinguitudo: 
altera extranea ipfi innatans, quae ex eo ligulis exhauriripoteft, &:fari 
le inflamatunaltera comifta cum tota liquoris eftentia, quae ab ea non 
feparatur unquam fic,ut uinum ipfi fuperftes relinquatur.iccirco chy* 
miftae acribus quibufdam lauant fulfur, ut, externa pinguitudine,quae 
aduredo metalla nigrore inficit,abfterfa,remaneat fubtilis SC ignis pa* 
tiens.ex tali ergo pinguitudine, quae non crematur, conftant metallar- 
quo circa liquefcut Sc laxius dilatantur malleo percufla.poftremo ad* 
dit callidae argumentationtauthoritate.iftius rei, inquit, authores funt 
Äuicenna,Hermes,ac alt] metallorum periti. Sed pax fit manibus AI* 
bertficomentum eft magis chymifbe in difputando uafrfquam foler* 
tis & diligentis natura? interpretis.na externa rei pinguitudo eft, quae 
ipfi non eft naturalis, fed aduenticia.ueluti ingleucinombi, ut rei rufti 
cae fcriptores tradunt, mufto admifcetur oleum, pinguitudo olefuino 
uel mufto externa eft 8c aliena, at uinum fi' ullam habet naturalem pin 
guitudinem, queadmodum habet oleum,inteftina recfie dicetur, om* 
nem certe pinguitudinem,fiue naturalis,fiue externa fuerit, ignis con* 
fumit.fulfuris etiam pinguitudinem rebus acribus eluunt chymifte,ac 
remanet terrenum quiddam, quod ignis, ut alias res terrenas, non faci 
le confumit.pinguitudinem uero ullam permanere, quam non confici 
at ignis uiolentia, oftendant chymiftae. iftud aute terrenum fulfur ipfi 
ad metalla uiliora adficientes, colorem quendam extraneum eis indu* 
cuntmon (ecus ac fi qui cadmiam foflilem cum aere mifcent , ut faciant 
orichalcum.itacg fi ignis omnem pinguitudinem facile confumit : au* 
rum uero nunquam , argentu difficillime , alia metalla ne ipfa quidem 
