SVBtERRANEORVM* MB» V , fj 
rum opinionem dubiatmnam fi unum aliquod fidus, certo infixu lö* 
eo, plumbi cinerei pares iure dici poteft, quid obftat quo minus me* 
talla alia alfjs inerrantibus fideribus attribuamus ? Ex quibus omni* 
bus intelligitur non nifi futiles quafdam efle perfuafiones, credere ui 
res efficiendi tam lapides quam metalla inefle in aftris * Gilgil auteni 
Maurus calorem putat perficere metalla: quod ex hoc eius argumetl 
to,iam ante quoq? dido, percipitur, metalla non aliter ac uitrum igni 
liquefcunt, frigore autem congelafcunt, cum igitur uitrum ignis ue* 
hementiffimus exprimat e cinefe, metalla ex eodem uidetur conflaC* 
fe.itaq? ea fimilitudine, no ulla ratione, fuam opinione probare cona 
tur. Sedipfi chymiftae quifpiam arma talia miniftrare pollet* primi! 
in frigidis regionibus , ubi hyemis tempore fuperior terrae pars con* 
ftringitur frigore,plura metalla quam in calidis gignuntur: quod cai 
lor uires fuas in terrae uifceribus exerceat, deinde nodu confpicimus 
exhalationes ignitas in tenebris ardore micare: nam interdiu prae fo* 
lis fplendore uideri non pofFunt:quas calor fine dubio gignit, tum irt 
uenis piceae materiae ac alia reperiuntur ignis opera, poftremo uena£ 
quaedam tantopere calent, ut manus in ipfas immiffie dolorem capi* 
ant:quia calor adhuc fit in opere:quod magis fentire licet uenis in ae* 
rem prolatis,ergo, Gilgil dicere poflet, ex ultimis tribus experimen* 
tisperfpicuumeftcalorem eile aliquem fubterraneum ualde efficace: 
cx primo eundem effe opificem metallorum. Cui relpondemus : fub 
terra fine controuerfiaeft calor aliquibus in locis, eius'q? opera funt 
exhalationes ignitae,carbones,piceae materiae, ueii£ caletes:fed quari 
tus in fornace uitraria nufquam eft , nifi in locis ardentibus* quorum 
certa funt indicia.nam eorum flama uel notfiu interdiucg lucet,aut fa! 
tem nodumel fi latet, aquas calidas ex fe emittut,mitior igitur ille ca* 
lor e miftura metallum fic exprimere non poteft cogere ut fluat,ut 
uehementiftimus ex cinere uitrum, 8c certe quorundam canalium fa 
xa tales habent colores , talemq? omnino naturam, ut fatis clarum fit 
calorem ibidem uehementem non fuifle, atq? etiam uenae 8C uenulae 
proximae eiufmodi funt, ut dici no poffit materiam metallicam ignis 
calore exco&am, ex ipfis in principem uenam influxifTe, poteft tarne 
mitior calor eandem coquere atq$ ita gignere fuccum, qui poftea fri* 
gore denfatus fiat metallum, qua de caufa in errore & in rerum metal 
licarum ignoratione Gilgil uerfatur, Albertus autem chymiftaru prg 
ftigrjs obcsecatus adeo praeceps fertur , ut nec Peripateticorum praes* 
cepta,quibus folet adherere,rede interpretetur,nec fibi fatis conftet* 
Ariftoteles nanq? cenfet halitum , quem uult materiam effe metallo* 
rtim,Iapidum ficcitate, quam paritfrigus cogi & denfari, cuius decre 
tum, qui ipfum &C interpretati funt Sc fecuti , hac ratione ftabilire ni* 
G tuntun 
