'74 O R T V ET CAVSIS 
tuntur.frigus metallis dat formäm, ipfb enim confiftunt Sc congelati' 
cogelatio autem facit ut fint metalla , liquefacftiouero ut refoluantur' 
8c intereanucutus rei indidum,qubd e pondere, cum liquefcimi, ali* 
quid perdunncum gelu confiftunt,nihil prorfus : frigus igitur effiat 
metalla, Iil eos autem inuadit Albertus ifto modo* dicere frigus cau* 
fam effie metalla efficientem non congruit cum rationibus naturalia 
O 
bus* generas enim, ut Peripatetici tradunt, eft quod mouet & mutat 
materiam ufcp eo ut inducat formam* at frigus eandem non mutat ni 
ii fecundum qualitatem : namfubftantiam potius conftringitquim 
mutat; ergo frigus non gignit metalla . mox pergitjmateriam eorum 
quae a natura habent iiitam, calor terminati in nouaimierritfor* 
mam ; idem ergo metallis dat fpeciem * id ipfum itero hincperfpicu^ 
uni eft quod fuas conferuentformas tam liquefaclacalore,quam fr i* 
gore conftricia, quod fi frigus daret fpcciem , non haberent eam niO 
congelata * frigus igitur non eft caufa ortus metallorum» Sed Alber* 
tus utrum infcicns mipugnarit Ariftotetem, an frietis prudenscp, mi 
bi in dubium uenit , ipfi quidem Ariftoteli frigus ficcando uifuiii eft 
halitum, cu uap.ore permiftum, cogere efficere cp metallum; quod eft 
corpus inanimu; calorem uero animantis corpori quodam odo dare 
formam* utruncp autem rediret hec difceffiit a fefe uir ille magnus.qua 
de caufa Alberti rationes eorum fententiam non improbant , qui di* 
eunt materiam, ex qua metalla conftant, frigore cogi & denfari.fed is 
a feipio diffiemmet inter fele uehementer repugnantia ficribit.nam de 
lapidibus di(Ferens,quorundam materiam aitirigorc, tanquam alte* 
ro mftrumetö,cogi:metalloru hoc loco neganquia frigus, ut hic feri* 
bit,formam dare non poffit; cum lapides non minus metallis fuas ha 
beant fpedes»qudd uero magis miramur, ibidem tacitae occurrit ob* 
iedh'oni diluens argumenta, quibus hic, fui oblitus,utitur* frigus, iri* 
quit,quamuis non poiftt dare forma materia;, quae futura fit animas; 
dare tarne poteft ei, que fiet lapis* ideo quod res foffiles proxim^ fint 
elementis,8d elementa, dum materiae gignuntur,no multum muten* 
tur,eorumcp qualitates remaneant quodammodo*Atqp ifta uere fert 
pfit ; qua; aute hoc in loco, minime. fed quid in caufaC Albertus fe in* 
gurgitauerat in opinionem chymiftarum,qui ex fulfure fcilicet ac ar* 
gento uiuo metalla conftare cenfent; ideo fubiecit* cum materia oni* 
nium metallorum fit humor in fe habens terram fubtileoi, cGncodü, 
olentem fulfur tale, quale cu crematur,non omnino foetidum eftrful* 
fur uero gignatur a calore , neceffe eft quod calor, qui permifeet, co* 
quiqconuertit terram &C aquam , caufa fit mutans materiam .idem au 
tem,quod mutat materiam, generat & efficit;» 
tus metallorum* Quia contra chymiftas^quos 
:alor igitur eft caufa or 
hic fequitur Albertus, 
