( 
r, Mi N1TVRA 
eft igiturimocfke pinguis , rara, mollis, candida, aüt in caiidicfo put# 
purearinipingui uero partim aftringit, partim parum eil: acris» Qua? 
liero terra a medicis dicitur Creticä 5 cft modo macra, mediocris mo? 
do,nuncuero modice pinguis.fed qua Britanni laetificant agros-j-ad^ 
modum pinguis eft.fi enim parum pinguis effer, terram tot annis fua 
ubertate faturare non poffet.at noftra illa eft rara femper, fere medio 
eris , quod ad mollitudinem Sc duriciam attinet * faxum tamen non* 
nihil durum eft.cadidainftiper eft 3C acrimoniam habet,fed quae uix 
fenfu percipi poffit,inter eas tamen, qu an quam raro inuenitur, quae 
aftringit & abfterginetenim ficut Cimolia diuerfas habet partgs. ita 
que creta, ut Plinius autor eft,circum praeducere ad uiefiorise notam; 
pedes'q? uenalium trans mare adueftorum denotari inftituerunt ma 
iores.ea fabri argen rari] opera fua abftetgunt,ut iplendeftant, atque 
ex eo argentaria nominatur.ea pi<ftoresututur& hi qui rationes fig* 
nangquod folet in tabulis tam lapideisquam ligneis fierbfadle enim 
ea lineas ducuntur, quod fit macra, rara,ficca,ea deniq? utuntur medi 
cuabftergitenim, nec tamen mordet * Habent autem plerae q? regio* 
nes creta: colles, ut Gallia, Britania s ,Muna deferta maris Balthici infu 
la, qua e Pomerania nauigatur ad Coppenhagam Daniaci at faxum; 
quo durius, eo difficilius ex fe lineas producit Conftatiae murus ma 
gna ex parte ex id genus faxo eonftat. Non diffimilis huic eft cre* 
ta uiridis,fed plus acrimonia: habetquarC magis abftergit. ut Vitru 
tuus feribit, pluribus locis nafciturfted optima Zmirnae.hanc autem 
Gro:civ^feö^07iij^uocant,quddTheodotus nominefuerit,cuiusmfuri 
do id genus cretg primum eft inuentum. hodie reperitur in uenis me 
tallicis,longe,quod ad colore & uires pertinet,infra chryfocolla.effo 
ditur etia in Brabantia inter Lyra et Diftmeacpruftid cafaru parietes 
tmgunt.eft igitur terra modo macra, mediocris modo, nuc uerd mo 
dice pinguis,rara,mollis,uiridis,paululum acris, uirides autem ex fe 
producit lineas, ut candidas candida* Sed Paretonm quod a por* 
tu extra Ägyptum in Cyrenaica regione appellatur , terra eft pingu 
is, fpiffia, candida, quod ex his Plinrj percipitur, quae de chryfocolla 
feribit. Paretoniu eft pinguiflimu & propter laeuorem tenaciffimui 
SC alibi, e candidis colorib. pinguiffimu Sc te&orfjs tenaciffimu pro 
pter laeuorem. Spiffium uero hinc intelligimus,qudd eodem autore 
adulteratur cretaCimolia deco&a c«pfpiffatac^»quo modo autem fi 
at qitdd cochae reperiatur in eiuimodi terris, in libris De ortu SC cau 
fisfubterraneorum explicaui. nam fpuma maris non eft: ea enim ut 
falfa tedorrjs effiet inutilistfed terra e pinguibus faxis, qualia funt ca! 
cis , refolutis orta * quod Alfeldae in Saxonia licet uidere : ubi id ge# 
nus terrae etiam conchas interdum continent, nafdtur autem in Cy* 
fenaica* 
