F O S S ILI V VtBt *it ; *ö£ 
perietrant.infrä eam altitudinem terra non raro eft candidis hatinltn 
umis diftincfta ♦ his autem in locis Saxonia* eft humilis Sc aequata a* 
gri planicies » idem ex eädem terrä efflörefcit, & ex e a , ex qua halini* 
irum conficitur, fl in aCeruis condita fuerit, & {armentis contedht.Sal 
fum uero eft & fubacre ■: cui flmile eft id quöd lapidei qüidaro parier 
tes,cum in cellis uinarrjs turri ili locis opacis & tutis ab imbnbus,qüi 
ipfum folent elüere,ita exudant, ut polline üideantur cofperfi . ex his 
duobus flue halmirhägäs flue nitra licebit nominare, conficitur id 
quod haliniirum folemus appellare.quanquam in hoc geliere longe 
optimum eft, cui fal niaxime fuerit ademptus.fed nominet quo qu ii* 
que uocabulö ueliqmodo de re conftet inter nos» uerum halinitruni 
non folum excoquitur ex his duobus natiuis,fed etiam ex molli 8c te 
nuiffima materia, quam exudant faxa montium i qualis iri fnöritibus 
ad Salam adhaeret faxo Calcis &C gypfo ♦ excoquitur infuper ex durä 
3C crafta , cuius ftiriae pendere folent ex cameris cuniculorum 8c fpe* 
iuricarum , ut uidere licet Neofchonburgi, quae eft arx Bocmiae . ibi 
tnlmpendentex cella uinaria , in faxo incifa * fed utracp materia ple** 
riinq^ eft nec multum amara, nec multum falia,uerum modo parum* 
mödö multum acris. color infldet ei diuerfus. candidus fcilicet, lute* 
us,fubrufus.fed quod exudant parietes,interdum eft cinereum, inter 
dum Cändidüm.quod efflörefcit ex terra, femper eft candidum, Ut eti 
am ipfum halinitrum.id uero transluceqfalfum eft et fubacre,rarum s 
leue,facile poteftteri , cui figura quadrata, fed fupefiore parte acuta, 
ignem admodum concipit,3£ in flamma mutatur . tenue enim eft, Sc 
multum aerem in fe continet, quocirca utile eft ad compofltione pul 
ueris,quiacCenfusmiffilesglobos tormetorum,qusebombardas uo 
canqextorquet.nec uero tantummodo halinitru conuertitur in fiam 
mani * fed etiam id quod exudant parietes* qu an quam autem hal ini* 
triim multum differt ab amaro St uero illo nitro, tamen etiam abfter 
git i Hacfienus de nitro Sc haliriitro. Sequitur alumen magis atra* 
mento futorio cognatu, quam etiam nitro fal ut enim horum utrucp 
abftergatjtamen fal praeterea parum aftringit : illorum uero utruncp 
aftringit multum ♦ fed differunt iri hoc quod atrametum magis fit ter 
renum, minus alumeri.id autem üel ex eo poteft intelligi, quod ex a* 
tramentO futorio fiat alumen, cum enim oleum exilio conficitur, ex* 
pirat alumen: quod lutum, quo uitrum uitro iungitur, concipit, atcp 
eiufmodi lutum cum Opere perfeAö aqua pura maceratur, in eam a* 
lumen deponit:quod paulatim cubiiriftar concrefcic. fed primo di* 
cam de alumine,ut poftea atrameto futorio poffitn fubnetftere cliaki 
tida,mify, fory, melanteriam* quae naturalem cum eo habent cogna* 
tionem, itaqj etia alumen tum natura tum ars facit& cjuidem utraq? 
S 3 ex 
