DENÄTVRA 
autem mag mim magnetis fragmen tum paruam ferri maffamad feaU 
licit,ita contra magna ferri mafta,inprimis magnete illita, partium nia 
giieds frägmentumrac uero etiam magna ferri portio, magnete illita, 
minorem feri poftionem.quomodo cultellus,cui magnes illitus eft* 
in cantharum, uini plenum, immiflfus, ex eius fundo ferream aciem ui 
illa admirabili extrahit, fed magnes ad fe no allicit ferrum fi fuerit ru# 
bigino(um,au£impurum,aut oblitum allfj ceparunfuefucco.necue 
ro minus adamas eius uiribus refiftit. fi enim iuxta ferru ponitur, no 
poteft id magnes ad fe allicere , aut fi iam traxit, quaprimum adamas 
uerus SC efficax fuerit appofitus,ipfum dimittit.quinetiam magnes fi 
diu ferro aut eius uena careat , aliquam uiriu iadturam facit ; quod ne 
fiat,fquama ferri eft obruendus.cu uero fadtum fuerit, eadem fricans 
dus.poftremo magnetis pars pura ualidius quam impura ferrum tra 
hir. Hoc quondam ufi funt opifices uitri,qudd eum in fe liquorem ui 
tri quoq? ut ferrum trahere crederent; quod feribit Plinius.ufi etiam 
lunt medici.etenim eum trium obolorum pondere potum cum aqua 
mulla, crafibs humores ducere Diofcorides tradit:Galenus uires ha: 
maritae affimiles habere: cuius colore quoniam uftus imitatur, quon 
dam pro eo uendebatur, Diofcorides eum eligit, qui ferrum facile tra 
hit,cuius color inclinat ad cCruleum, qui fpiftus eft, nec ualde grauis* 
probet denique ufum omnibus , qui necefte habent confiderare ho# 
ras did:nautis,qui partes mundi : metallicis , qui eafdem cum de ue# 
nis, quorfum tendunt, foliciti funt.nam ferreum bacillum minutum, 
cuiu s cufpis magneti fuerit affii<fta,flc fufpeiiium ut aequilibre fit, uis 
illa circumagit in pyxide fiue horas mdicauerit , fiue nautica uel me# 
tallica mundi partes, donec cufpidem ad meridie direxerit , fi magne 
tis parti, quae, dum lapis in terra ficus eflet,meridiem refpexit,affiri(fta 
fuitrfin ei, quae feptentriones,ad feptentriones. At theamedes uim 
magneti habet tontrariam,ut enim ille ferrum ad fe trahit,ita hic abi# 
git a fe.quem theamedem etiam gignit iEthiopia in monte non Ion# 
gedift^nte abeo qui magnetem procreat* quod fi Plinius memoria 
lapfus nö eft, aut is a quo traflmpfit,red:efejitiMti India fimiles duo 
montes funt iuxta flumen Indum. alteri natura eft, ut teneat omne fer 
rum,qui conftat ex magneteralteri ut refpuat, qui ex theamede* itaq* 
Ü fint,inquit, claui in caldamento, ueftigia auelli in altero non pofle, 
in altero fifti* atq? etiam nunc lapides effbdiuntur,quj altera parte ex 
magnete conftant: altera ex theamede * fed qui colore non difterant, 
cum uiribus diferepent* Albertus Magnus fua aetate magnete inuen 
tum efle fcribit,qui una parte ferrum ad fe traheret, abigeret a fe alte# 
ra contraria * quoniam uero nihil diefturus fum de lapidibus fabulo# 5 
fisjhic relinquo lapidem, quem a ferro trahi dicut* alterum praeterea, 
.. quem 
