' 
i) E NATTRÄ 
no Uqucfdt,net'3tinor fit,fed cominuitur in puluerem. tofi etkitreflf 
cuntur lapides in fpeluncis exfucco,quo ftillant frigoribus concreti* 
quibus fimilis eft Mifenus ad Trebitiam torrentem effofius in pago 
Rabfchicio 5 qui duobus millibus pafTuum diftat ab oppido Mifena* 
fitus ad finiftram uix Fribergiae.in eo funt ftiriae, columellae, fiftulae* 
quas figuras natura mirabiliter finxit, eius corium , quod (uccolapi* 
defcente inducitur, interdum planum &C Iseue eft , modo fcabrüm 86 
filofum,modo cerebri inftar turget: modo uuarüm firmle eft. in quo 
reperiuntur multae concha : item figuras foliorum alni in id impref? 
faemoftri homines ex ufto calcem efticiunt.Sequitur filex ita, ut mihi 
uidetur,di<ftus quod icfiu ferri grauiter percuftus difliliat.ex gramati 
cis alrj ci a (aliendo quidem etiam nomen efle putant impofitumme* 
tum non quod diffiliat ipfe,fed quod ex percuftb ignis exiliat.alfj a fi 
!endo,qudd in fe, qug ipfis opinio eft, contineat ignem latentem, qui 
ferri percuffione excitetur.at apud Germanos ex cornu,cui plerunqj 
fimilis eft b nomen inuenit.eum enim corneum lapidem nominamus* 
ueteres autem feriptores interdum marmora,alterius genens faxa, la 
pidesmiftos etiam filices folent nominare* ut Lunenfe marmor M» 
V arro Lunenfem filicem,Numidicum marmor Statius Libycum fi? 
licem, faxum calcis durum Vitruuius filicem: Sabinu lapidem, idem 
Varro Sabinum filicem, (eduerus filex, de quo nuc loquor, plerun* 
que durior eft marmore , dC non raro eius inftar fplendet.fed, quia fer 
ro tracftatus diftilit,ad fcalpturas aptari no poteft.quoniam uero du* 
rus eft, ex eo icftu ferri facile ignis elicitur ♦ ut autem folidus fit, tamen 
interdum in perfracfto margam contineri uidemus ♦ interdum ex cu* 
bis 3 alijscp figuris interfe&is conftare * tam in uenis metallicis quam 
proprrjs nafeitur. eius fpecies coloribus diftinguuntur. eft enim uel 
cornei coloris , uel candidus, uel cinereus, uel fuftus, uel ater, uel ru* 
tilus,uel iecoris colore,uel caeruleus.qualis Langouitrj utrinq* iafpi* 
dis uenam complecftitur. omnis autem filex igni liquefeit,ueru in äi* 
dentiflimis fornacibus, aliter igne patitur: fed Sc pluuias, 8£hyemes. 
quocirca fi ferro facile tradari pollet, utiliflimus eflet ftrucfturae ♦ in 
fternendis uero ufis & in igni ufum praebet . filice lato uiae Romanae, 
ftratae fueruntantra urbem (acra,Suburrana, noua,lata^triumphalis, 
Lauicana: extra Urbem omnes, quod in locis diuerfis adhuc oftendit 
Appia, Flaminia, Numentana,Prgneftina, Latina, Ca(]ina:& in Cam 
pania Atellana. Tantum de lapidibus , qui in uenis uenulisq? conti? 
nentur:quanquam filex Sc tofus interdum eafdem continent^ tunc 
quidem in faxis numerari (olent* canales autem uagantur per faxa, ex 
quibus coiiftantmontes.horum lapicidinae omnes caementa fuppe? 
ditant^quaedam quadrata (axa* eft autem (axum minus plerunq? 4u? 
rum* 
/ 
