tÖSSILIVM^ L f b* vir 
me pütä & fyneera. 'etenim e miftis fit calx recremeri ti plena * ex faxo 
autem calcis candido fit calx candida, Sc quidem candidiffimaex eo 
quod nafcitur in tra&u Brunonis uici ualde candido: ex fufco, fufca: 
ex uariö,Uäria. probatur maxime candida, fi bonitates habuerit reli* 
quas.nam fufca non modo albarrjs non conuenit,fed etiam te&orrjs, 
e molli faxo tecfiorqs utilior, e duro ftruduris:e pingui tenacior* cp e 
macröte raro 8£fifttdofod£euior:e fpifTo,grauior.illaiterum accom* 
modatior tedorijs^hsec ftrudurisfflt etiam calx utilis ex lapide mola 
ri,non ex arenaceo, fed illo pingui ex tofo Mifeno fatis bona, ad qua 
arenam, ut ad alia calcis genera, addere necefle non eft, aut certe mo^ 
dicam,quod is arenam contineat:ex omni filice, non tantum curfu a* 
quarum uolutato, fit non bona, quod eius non exigua pars in recrea 
mentum uitreafpecieabeat.melior ex marinorum buccinorum te* 
ftis.ignis autem in calce ufta cum refrixerit, ita latet, ut frigida effe ap 
pareat . fed is aqua rurfus excitatur, qua ratione fit ut dilabatur in te* 
nuiffimum puluerem.fed calx uarium praebet ufum. etenim utilis eft 
oleis & uitibus, Hedui quoq? Sc Pidones ea laetificant agros. Afri 
quidam ea condiunt mufta^uini afperitate mitigantes.quin uiua con 
ijcituf in cryptas concameratas, immittiturc^ aqua, ut inieda cadaue* 
ra confumat.calce etiam utuntur infedores, utuntur coriarrj,utunmr 
medici, fed eligunt recentem Sc aquis non reftindam, ea adeo uehe* 
menter urit,ut cruftas efficiat, multo ante tempore aquis afperfa non 
urit amplius, attamen calfacit SC exiccat,atq? carnem liquat. uerum lo 
ta ter quater ue non mordet, fed ftrenue exiccat, attamen calcis maxi 
mus ufus in ftruduris cum arena miftae,qu£ fi erit(utor Vitruurj uer 
bis)fofficia, tres arenae 3C una calcis confundantur: fi autem fluuiati* 
ca,aut marina, duae arenae in unam calcis conq da ntur.ita enim erit iu 
fta ratio miftionis temperatur^.etiam in fluuiatica,aut marina, fi quis 
teftarn tufam Sc fubcreta ex tertia parte adiecerit,efficiet materiae tem 
peraturam ad ufum meliorem.uerum calx cum arena permifta,fi trio 
annorum fpacio relinquitur^antequam ea caementarrj utuntur, fit me \\ 
lionitaque quod quaedam aedificia ftabilia Sc firma non fint,in caufa 
eft, quod calce cum arena mifta mox utantur i eft infuper alius calcis 
ufus in conficienda maltha, qua Romani maltharunt aquae dudus, 
caftella,pifcinas.etenim res, inquit PIinius,omniu tenaciftima,&: du* 
riciam lapidis antecedens, ut uel hodieRomae licet uidemquod no* 
men ex maltha bituminis genere duXit.ut enim naturali murosextrti 
unt firmiflimos, ita fadicia hac aqugduduum Sc caftellorum ac pifd 
narum rimas, per quas aqua effluit, obftruut, & faxa quafi incruftat, 
quod non minus'illa fit tenax, duo fadiciae genera ueteres memoriae 
|radidif!einuenio:quorum utrumq? coponitur ex calce & adipe fuil 
lo» 
