37 
De Mollibus Lib. I. 
PROBLEMATA. 
rl_ • . * 
NTER qu^ftiones naturales ciufmodi problema propofuit Plutarchus, 
Cur colorem mutet Polypus ?idque ficdiffoluit; An, inquit, vt Theo- 
phraftus fcribit,quia natura timidum eft animal, ideo perturbatus vna 
cum fpiritu etiam colorem mutat? ideo quoqj di&um eft; 
Semper degeneris mutatur enim color . 
Quodft hoc ad mutationem fufficif, non ad id etiam quod omnes colo* 
res refert* Sic enim colorem mutat Polypus } vt cum fimilem faciat amifuis faxi colori^ 
ad quod accedit Hinc illud Pindari. 
Marina beftta colori 
Aduerte mentem , & ftc vafer omnibus 
Ver fare in vrbibus . Et Theognidis. 
& Polypodts fac morem imiteris verficolorts: 
Cui fubit is femper fit fimilis lapidi. 
Atq; hoc verfutia, & calliditate pra?ftantes aiunt ftudio habere , vt fallendi eos gratia qui- 
bufeum agunt , femper Polypum a?mulentur. Aut cenfent eum cute tanquam vcftt vti, 
ita facileeam vbi vult exuendo,atque induendo. Quid fi Polypus huic a&dioni princi- 
pium metu fuo fuppeditatjcaufe proprias inalijs fune. Cogita enim, quod Empedo- 
cles dixit: 
Hoc moris rebus defluxus omnibus effe. 
Non enim animalia modo, & ftirpes , & terra , & mare , fed etiam lapides a fe continenter 
dimittunt multos deflexus, & a?s,atq* etiam fertum * Nam corrumpuntur omnia, & olenti 
quia femper aliquid defluit, & tradhones, aut infultationcs faciunt defluxibus , ah.j com- 
plexus, eorum alij iiftus, alijimpulfiones quafdam circuitiones fupponentes : maxime 
autem faxorum marinorum, quando mari ea afperguntur , ac refrigerantur , a iunt afliduo 
quasdam abradi multa, ac tenuia ramenta: qua? non accidant ad aha Corpora , fed dilaban- 
tur ob meatuum denfitatem, vel excidant perrariores. Polypi autem caro, quod afpe- 
C dusipfepoffet iudicare, eft cauernofa, & meatuum plena, defluxuumque capax. Is ergo 
quando fibi timet ; mutato fpiritu fefe murans, tanquam conftrirgst co pus,tontrahitque, 
& aliquamdiu intra fe contrahit excep tos vicinos defluxus • Quippe aiperitas vna cum 
mollitie flagella exhibens particulis, qua? oft runtur ,& non diflipantur ,led congtegan- 
tur, cum : defunt hic quadam. Argumentum cauffa? permagnum eft, quod neque Polypus 
quarumuis imitatur reium colotem , quibus appropinquat , neque chamaeleon albaiums 
fed vterqueijs tantum adfimilatur,quarum defluxibus meatus proportione habeat cefpon- 
dentes . Ha?c Plutarchus, qui & alibi eandem qua?ftionem recolens , mutationis mPoly- m 
poc3uftam diuei/am effe tradit ab ea, quam quae eft in Chamaeleonte. Sane etiam Cha- / eTi 
maeleon , inquit , mutatur : non vt moliatur aliquid , aut fefe occultet : fed cb metum ita 
vertitur , natura meticolofus : & id mutationis confequitur , vt ait Theophraftus, ob fpiri- 
tus multitudinem . parum enim abeft, quin totum eius corpus pulmone impleatur , quo 
indicatur ipfum fpintuum plenum, & mutatu facilem effe . At Polypi mutatio noneft 
anima? affedtio , fed a&io quaedam . Mutat enim fe dedita opera , hac arte fugiens , qu*e ti- 
met , &: apprehendens, quibus alitur : decipiendo capiens non fugientia, & euitans pra?ter- 
D uehentia. Pfelh egreg j, dodiflimique PhilofophiPhyficarumquaeftionimi folutionesco- 
pendiofa? apud me rmanufcriptje extanc iampridem ab/miufq, lingua? doo&iflimo viro lo- 
hanne Corterio Gallo in Latinum fermonem verfa?, io quibuseadem foluitur quaeftiohis 
verbis. Cur colorem mutat Polypus ad quofeunque lapides accefferit ? timidum valde 
eft illud animalis genus , ftatimque vbi ftrepitum aliquem pra?fenfit , aut fe apifeatoribus 
peti fufpicatur , petrarum colorem, quibus mfidet, mutuatur . Videntur enim acorpori- 
bus omnibus, ab aere, a ferro, a lapidibus emanare quidam radi j : quibus admittendis 
cum fit idoneum Polypi corpus, eorum etiamcolorem retinet. Icaqjcum timore illo 
afficitur, horret corpore atq; ita conftringiturj vc quos de vicinis corporibuserumpentes 
radios fupetficieadmific, pertinaciter etiam retineat . Sed intelligendum eft neque Poly- 
pum, neqj Chama?leoncm colorem album vnquam affumere, quia poros ad coloris'iftius, 
licut ad ceterorum fufeeptionem commodos non habeant. Hadtenus Pfelius. Tres itaque 
cauffasmihi feriptores antiqui tradere videntur hu u immutationis, voluntariam a natu- 
D ralem, 
