16 2 
Vlyfsis Aldrouandi 
Cantffem. 
Cancer • 
Dentes, 
De par .\ 4 
cap,$ 
Ht, 
cap*z* 
Genera. 
capicndum,non ad mordendum forcipem effc oportet . Mordendi autem, fecandiqtie of- E 
fidum dentis eft. Cancris igitur, caerenfque quibus licet ociofiiis cibum capere, quonia in 
humore non fint, oris vfus partitus eft , vt manibus , aut pedibus capiant , ore fecent , & 
mordeat:at Crocodilis os in vtrumqj vfum vtile fa&um eft a Natura, ciim ita maxillre mo- 
neatur . Videtur Anftoteles fibi aduerfari inquit Auguftinus Niphus libro quarto de ani- 
malibus capite fecundo. Nam primo tribuit Cancri pedes decem , connumeratis etiam 
chelis : nunc Cancris afligaat pedes quatuordecim. Diluitur ha?c inconftantia , quod ha> 
funt duae indefinitae Cpropofitiones) quae vera? funt de Cancro fecundum diuer/as fpecies. 
Vnde Albertus non imperite dicit Cancrum, qui communiter Cancer dicitur, habere de- 
cem pedes 5 qui vero aureus appellatur , eum quatuordecim habere affirmat. Et Auicen- 
na in fuo de animalibus libro Cancrum, quem Ariftotelcs aderit decem pedibus fungi, 
nigrum elfeautumat: eum vero quem Anftoteles dicit habere quatuordecim, vulteffe 
aureum, quem fua lingua Caniflem appellant, qui aureus intcrpretatur:ha?c Niphus. Can- 
cri interius binos, vt Locuftacea habet detes primores, &inter detes caruncula lingua? effi- 
gic:tunc ftomachum ori continuoiun&um, exiguum proportione fuorum corporum ma- 
gnicudinis. Hunc excipit venter, in quo Locufta?,& Cancrorum nonnulli dentes alios ha- F 
bent, quoniam fuperiores illi fecare non fatis queant. Hinc inteftinum fimplex vfque ad 
exitum excrementi dirigitur. Qua? cun&a Ariftoteles, qui alibi dixerat Cancris ime- 
ftinum efte qua applicatum illud operculum geritur media applicaminis ipfius : & in par- 
^Uidoria 4. tem exteriorem, qua oua patiunt, definere : Cancrorum fpecies multa? antiquis cognitae. 
' 4 Cancrorum etiam genus , inquit Ariftoteles, multiplex eft, necfacile enumerandum. 
Maximum, quasMaiasappellant. Secundum Paguri quos Heracleoticos vocant. Ter- 
tium fluuiales: ca?teri minutiores, & nullis pene nominibus annotati. Genus Cancrorum 
litorale Pha?nice fert,tanr£ velocitatis, vt vixeonfequi fit : vnde Hippeas ideft equites il- 
los appellarunt . hs nil fere intus propter inopiam pabul . Genus item aliud eft quod ma« 
. gnitudine Cancrum non excedat, facie Gammaris fimile. Ae!ianusCancrorum,inquic» 
lik 7. de 4 - genera diuerfa elfe audio.Suntcmm quidam faxatilesfwsrpa/o/.) Alijin limo, algis, aut 
mmaL 24. arena gignuntur, quamobrem, & formis, & cognominibus differunt . Suntquicmfores 
(«Tp QfzioLf) quod long£, lateque vagentur , merito appellantur . Idem poftea : Cancrorum 
lib.j,de 4- genus lutariurofym/xflepJuvovsd^^sAfyificGylliuslegitproQsrgTaAtajjdeft ,volan* 
tiim.c. 30. tes,vcluti in vulgato codice legitur: alias h & colore alijs aibiusfpe&arur 1 hiG 
in luto nafcuntur. Cum inceffit eis metus, humo fe excitant ad volatum , & perparuis alis 
(nbleuantur, quibus quidem gradientes vti minime neceffe habent. Cum autem inie&us 
eiseft metus, nonnihil in his fubfidij,non tamen admodum firmi habent: enimuero con- 
prehenduntur , quod furfum altius fubleuari non queant . Ha?c fere funt genera ab anti- 
- quis tradita.Nam vbiharc leguntur in pifcium catalogoapud PliniumsCancrorum genera 
Itb.l 2.eaf, chamaetrachea,Cham2eleos, Chamaspelondes generis varietate diftantes, & rotunditate, 
1 1 ' Chama?glycymeridcs quae funt maiores quam Pelorides, Colicia , fiuc Coryphia : inepte 
nonnulli exiftimarunt Cancrorum alias fpecies enumerari , ciim ea omnia quae poft haec 
verba Cancrorum genera, fint Teftatorum potius genera, quam Cancroruro.Sunt,& Can- 
celli Kctpxbi&ab Anftotele comemoraefiqui in teftatis quibufda mnafcutur,& inhabitat* 
Inter recentiores Rondeletius cu verba Ariftotelis fupra feripta produxilfeG ha?c fubdit. 
Nos plura genera numerabimus, quae fubCacris contineri nemo no fatebitur.Ea multipli 
Magnitttdt e i varietate a fe diftinguuntur.Vt magnitudine differunt, Ma?£, Paguri ab Albis, & Pinno 
ne difftfut, phy lacibus : hi .n. parui funt, illi magni, inter hos ali; funt medij. Heracleotici fufeo funt 
colore,Paguri,&Maia?fube(cente,vndulatiflauociim c mari excrahuntur:Latipes,& qui H 
inOftrcis nafcicur albefcente; qui in Pinna, fla uefcente : Vrfus colore corticis mali puni- 
ci. Diftanc &pcdum longitudine: aliorum enim pedes breues funt, aliorum mediocriter 
longi , aliorum longiffimi . Oculorum quoque fitu differunt .-horum oculi fere fe contin- 
gutiillorum magno interualio diftinguuntur. Sed diligentiftimus in his generibus enume- 
randis fuit Caefar Scaliger : qui Cancrorum , inquit, fpecies multa? ignota? mihi; quas 
cognitas habeo, defcribam,Vna eft apud vicinos noftros generis nomine ,parua , Alte- 
ra, quam nunquam vidi, Phoenicia?, vtaiuntpeculiaris,a velocitate Equitis nomine appel- 
lata. Qnam dodiffunus amicus nofter imprudenter in quarto libro inter tardigrados nu- 
merauit. Peregrini ij in litore Iffico exercent tardiorum praedas animalium. Tertium ge- 
nuseft fluuiale, rotundius quam marinum. Quartum infigoe tum robore, tum magni- 
tudine. Paguros vocant, quoru duas noui differentias. Alter, & orbiculatior, &fufcior, & 
maior.AUcr eft quadratior, & minor, colore dilutiore, ac pene pallida viriditate. PoreiTas 
hos 
Colore • 
Pedum lon 
gitudine. 
Oculorum 
fitu . 
gxer.z 4J. 
