De Teftaceis LiS.III. 
22p 
\ iuuenalis. Cuius concha tumes. 
Atque ha:c de vocabuli Concli£ diuerfis fignificationibus. Nihil autrm refert wyyn ne in 3 * 
ihlao^nxoy^if ih mafculino dicas, Repetitur &zoy%vs fighificans putarrun Ofi ei, 
ftuetd quo integitur Oftreum , quodque abijcitUr, cum 'comeditur. Ira enim PolCx dc 
purgamentis eorum , quas in menfa apponuntur , zoy%?Xmi\ £of%v$; orpmv , zdyyys. 
vvj iySoa jv Asini, /&i x:tpd@Ci)v b^pazct . Nili £ort£ reponendum zoy%its , Koyfitct dimmu- K° w*- 
t \ forma dixerunt Strabo, & DkkIcs , ftcut Iatme Conchulas Plinius, & Apuleius. Aoud 
Diofcoridem reperirur quoque zoy^dpiov. Koy%c A« hinc quoque deflua tum videtur ,fed 
quod (ignificare unienio Purpuram ; vt Suidseinhoc loco , cuzoy^dXa) oyiv &zol'vcrcc/ <pcfi- °'fi 
nvScti^zAzdn o<$Z 7 so[j.ivcu . Hefychio quoque x.oy%o?\cij fune ia. i&pdtz ^ 7 roptpdpaj ) vetum ,?lw * 
ideil , gallae, forfan ob limiliiudincm . Seruius Concha vocabulum a Graeco , 
%Qy%n deducit. Aliqui Latinum putant a concauitatedi&um : itaqjline afpirationc feri- ° nC € ' 
bunt. Jlidorus vero Conchas, St Cochieas inde didas arbitratur 5 quia deliciente Luna 
c.uiantur, ideft, euacuancur, & minuuntur. Hinc &xo^dA/ov, apud Latinos Coochyli- ^ tU 
um,idem nonnunquam quod xoyx» & xdyxos, nimirum totum teftatorum genus com- ^ ^ 
B prehendens : nam Plinius vt feribit Conchas omnes celerrime crefeere, praecipue Pur* * * ‘ Cm * 
Diras; ita etiam linguam Purpura: elTe longitudine digitali , qua pafcitUr perforando re- 
liqua Conchylia inquit, tantam duritiem aculeo effe. Et alibi, Spiritum fydus, inquit^ hb.i. 
Luna? eXi|timari, & hoc elTe quod terras faturet, accedenfq; corpoia impleatjabfcedenfq; 
inaniat : iclcocum incremenroeiusaugeriConchylia,fpirJtutn fentirc, quibus fanguis nd 
iit. Athenaeus. E Conchilijsaluum rimul,& vrinam cient, prarcipue Mituli, Ollrea , Pecti- 
nes ,Chamae. Alioqui zoy^vPuov , liue Conchylium, de certa quadamConcharumfpecie 
dicitur , expetita non menlis folum, fed & veftium infedionibus , vt inter alios docet Pii' 
nius loco paulo ante citato , vbi locutus de Purpurae flore illo tingedis expetito veftibus* 
fed vade (inquit) Conchylijs pretia, quis virus graue.in fuco, color aufterus in glauco, & 
iral centi fimilis mari ? Ibidem dicit Concharum ad Purpuras , & Conchylia eandem qui- 
dem efle materiam, fed diftare temperamento. Et Ifidorus Conchylium dsdum efse au- fty 0a 
t umat, qubdConchulis marinis color eius colligitur; idem & Oftrum vocari , Si Conchy* f -‘ * 2 g 
1 >3 maris exponit, quae circumcifa ferro lachrymas purpurei emittunt coloris : quibus eoh j^tymum . 
1 ’<ftis color purpureus temperatur, & Oftrum exinde appellari ,quod ex teftghuitiofedi- 
C c tur. VndeSi zoyjfiXix zpoyi^u. vocant floccum lan^ Conchylij fanie inferas. Crito 
apud Galenum in tertio xuvei tq/ms , ivtideizpd^i^ctzayyyMii. Floccum lanaeConchi- 
l*o infedte, vt Plinius loquitur. Quin etiam xoyypMov nominatur lana veftifueConchy- Hb.i^.c.y. 
i j cruoreinfe&a, vt apud Galenum xoy%vMa ofz<ppa.aoz tdcw, C onchyliata vefte aurem conchylia 
obtura. Et apud Quintilianum de puero nimis molliter educato. Nondum prima verba provefic^j 
exprimit , & iam coccum intelhgic , iam Conchylium pofeit , pro Conchyliatam veftem , coloi at a. 
vt Plini j verbis vtamur, Ciceronis imitatione, qui conchyliata periftomata dsxit » In eode hb. i.c.z. 
q.ioq; fenfu Conchylium accepit Horatius, cum ait. 
U orum ego non fugiam Conchylia f hoc eft veftes conchylitas , quibus induti in publicum 
p ocedunt tanquim nobiles Romani. Francifcus MaiTarius ad explicationem iftorum 
Piintj verborum:ConchyIia, 3 t Purpuras omnisora atterit: per Conchylia, inquit, hoc lo- //Ap.r.35. 
co a liqui intellexerunt Murices : Murex enim Conchylium per excellentiam dicitur vn 
dc veftistmdta Mutice, Conchyliata dicitur. Et Angelus Decembrius Concha^ & Corf li.y. polit. 
I> chyle exponit Teftudinei pifces, quibus & ad Purpuram conficiendam veteres vli funi* Conchyle . 
Horatius priuatim proOftreis Conchylia dixit hoc veifu. 
Non me Lucrina iuuerint Conchylia. Conchylia 
Mifcuer is elixa fimul conchylia turdis . proOJireis 
Lr rurius: Simul ajjis. 
Mifcuer is elixa fimul coni hylia turdis. 
V rr sini us pro Purpura: incipiam nunc deOftro dicere, quod & chafiflima; J n,5<: excellen. hb. 3 .c. 5® 
Miimam habet praxet ho» colores afpedus fuauitatem, Id autem exprimitur ex Conchy- ProLu/pu- 
ho m3rino,equoPurpura inficitur. Quare Conchylij nomen, & pol yfcmnm eft,& priua- rJ ' 
t:m etiam ipeciem quandam,iterrt colorem fignificat. Sumitur pr&terea hacc eadem vox ‘ >r0 te ft* s * 
p o ipiivteftisj-feuoperimentis: Scholiaftes Ariftophanis:Couchis, feu Conchylijs fole- 345* 
a 't iuyilla(fphragides)includere, ne typi eorum fac ile aboier en tur.Ec apud Aerium legi- 
■ ’ * s; Conchylium, idefttefta Purpurarum crematum, additur collyrijs abfteiforijs . Re- ptr ° 
p ' tur etiam in Paulo Aegineta xovSu/Uov , fed haud dub^ pro zoypfi^tov. Pofttemo Da- c * )ris ' 
naius, vt annotat GyralduSjConchyJia vocabat multorum marty umfepulchra. 
V GENVS. 
I 
