Tefa cur 
in fummis 
atpiunu» 
tugis. 
MpetT ri> 
dentina* 
jn 7n armo « 
re Peffev» 
Chamin-Jt 
fdi ce* 
perca in^> 
Refutatio 
phtlofophi . 
ca 4 
240 Vlyfsis Aldrouandi 
imperatores omnium difciplinarum in eadem e (Te fententia, & vtfint,eifdem rationibus E 
niti. Non igitur eft mirum, fi noftrates quoq* homines eifdem argumentis indu&i, quibus 
prifci ilh fcnptores , nihil certius habeant, quam tota hanc camporum latitudinem, 
quae Mofe, Scaldis, Oceani, Arduenn^que finibus continetur: Delphinorum , & re- 
liqui Phorci exercitus ftationem quondam, non terreftrium animalium ,fiuffe . Viden- 
dum igitur mihi, an quicquam contradici queat, quo vetufta haec & forte Ogygia af* 
fertio vel eleuetur, vel (quod forte fpero) tuta nihili effe,& flocci pendenda videatur: 
fed modo rationum pondera, non magnifica tdbum nomina, ftatera? appendantur. 
Primum igitur illud, quod deConchyhjs magno 3pplaufu argumentum Hetodotus ,& 
Plutarchus ducunt , vanum omnino, &quauis palea leuiusefie contendo. Eodem enim 
peruinci queat, fummas alpcs aliquando fub Oceano latuiffe : quod fi admittant, non 
plus contra regionis noftra?, quam contra omnium terrarum, vetufiatem pugnent': nam 
& in illis Concha?, &Oftreorum cefta? inueniuntur. Nihil eft tam altum , nihil tam ab 
^quoreis ftuftibus remotum , in quo non fit reperire teftas eorum , qua: in folis aquis 
marinis vitam agunt. Quod equidem cum aliorum relatu, tum experientis diuerforum 
montium fum edo&us . Cum in alpibus Tridenrinis ,& vicinarum gentium ( Veronen- p 
fibus maxime, vbi ego ipfe non pauca Conchylia reperi) perreptarem altiffima quoque 
montiu cacumina, vtroq, pede fenis vncis innixo, & manibus pinnato baculo greflum fir- 
mantibus & ipfe Conchas inueni,& abijs, qui Capricornos, fiuelbices, & Damas in- 
fedtamftur, didici non raro inueniri. Et crebrius haud dubio inuenirentur , fi lapides 
aeque illic, atque infimis locis exciderentur • Nunc cum ve&ura illinc nulla effe queat, 
nulla eft lapidicina, nifi cum arces ex ipfis rupibus excauantur anguftis pra?cipicijs ,& 
capreolorum femitis, vel funibus fubeunda? . Cum igitur eiufmodi tefte internis, vel 
terra?, vel faxorum vifceribus delitefcant ,&in fummis alpium rupibus interna tenen- 
tur; non poteft fieri, vt illic crebro videantur. Videntur tamen, faxis torrentium vi- 
derafis,aut immani gelu, magno tonitru diuulfts, vel flumine, turbine, aquarumue 
Violentia pra?cipitatis,aut difruptis , vel alia vi quapiam natura? dehifcentibus: quibus 
fiat, vt , qua? intus condita fuere , prodantur . Apud vicinos noftros Limburgos JLeodi- 
os, Chondrufos, Namurcos,Hannonas , Atrebates, Tornacenfes, & alios multos, a 
quibus, vclmarmora nobis, vclalia lapidum genera aduehuntur,nonparuaeft tefta- 
rum copia, & varietas. Vidi ipfe in marmore ca?ruleo folidiflimo Peiftinem , & ipfiusfe- G 
demica affabre delmcatam ,vt nihil ars fimile pofle videretur. Vidi in filice duriffimo 
(Habeo & ego in mufa?o filicem, quem cum forte rumperet quifpiam pro excutiendo 
igne, afperam Cha mem , eiufqj fedem intus , oftendit . ) Bethunis adue&o , quo viae apud 
nosfternuntur, tot Conchulas totas lapideas , & conelufis valuulis integras , magna, 
vt cura, & arte ex illis fuiffe coemento aliquo compactus iudicacetur . In fuburbanoPa- 
rifienfi agro, qui fuperne copiofa fruge luxurians, fubtus caua magna fui parte eft, & 
vehiculis peruius, inueni teftas non paucas Turbinum mannorum ,elegantiflimo or- 
dine & tortas , & turberculis infignitas, atque ita omnibus modis perferas , nihil vt pra?- 
ter viuum pifciculum , ad integritatem deeffec . Vidi in Anglia lapidem , e fummis mon- 
tibus excifum, qui Percam ad viuum exprimeret, ne minima quidem lineola adperfe- 
dionem defiderata . Nec pauca mihi monftrauit Veneti js Andreas Lauredanus , antiqui- 
tatum omnium, & natura: miraculorum diligenciflimus obferuator, & cuftos. Quid mul- 
tis ? neminem efle credo non omnino ociofum naturae fpe&atorem , qui non fimilia mul- 
ta obferuauit . Omnibus ergo eiufmodi locis mare aliquando fuperius fuiffe, neceffeeric 
fateri , fi proba illa fit colle&io , qua? de Concbylijs marinis Neptunnum auorum finibus H 
induxit:atqueica nihil mihi oberit, quo minus dicam noftram regionem non minus anti- 
quam effe, quam ca?ccras omnes, in quibus id genus Conchylia funt inueta. Sacishoc qui- 
dem mihi eft ad Herodoti, & Plutarchi conclufionem infirmandam . Sed, quia abfurdi 
illatio, quamuis fatis ea vndeproceffitffjlfaeffe oftendat,non tamen rei,dequa qugricur, 
naturam explicat, atque idcirco animum dubitationi non eximit, fed plerumq; magis in- 
uoluit,fatius erit verarn afferre folunonem . Hxc tamen non poterit ex hiftoriae monume- 
tis afferri , fed petenda tota eft cphilofophia? penetralibus, ad qua: rapi videmur hac mi- 
rabilium confideratione. Sed quia natuia?arcananonfuntnobishictrattanda,obiter 
&breuius, quam res poftulet , difpucationis munere defungemur. Matena generatio- 
ni fubie&a ficut, omnes formas seque recipere poteft , ita defuo finu, fiue potentia nullas 
educit . Si enim educeret, ante babuiflet : deinde educere, agentis eft : a£tio vero om- 
nis formam pra?fuiffe monftrat . In materia igityr forma fuerit , cuius efficacia alia: 
forma? 
