Vt tempe- 
flate vitet» 
Lib.9x.19 
plinij loc 9 
fufpetlus. 
Plinius , & 
Opptanus 
conciliati» 
Nanigia-' 
vnae tnue> 
ia» 
Nautilum 
vbi venari 
non liceret 
Liburnica 
naues. 
26 l Vlyfsis AIdrouandi 
potius dixerim, nam& Polypi o6k> habcnt)brachia in vtrumque latus demiffa,fenfim,atqj E 
moderate mouens remigat, domefticamque, & natiuam nauem propellit , quod fi ventus 
flat,brachiaqu£tanquamremospriusionge,lateq; porrigebat, gubernacula conftituit, ac 
quas exterorum brachiorum media cft membranula prxtenuis,ea paffa,& intenta pro vc* 
So vtitur : ficque cum eft fine metu , nauigat • Sin quippiam a valentioribus beluis metuit, 
fe demergens Concham aqua complet, & fimul ex pondere in profundum delabens , fefe 
occultat, atque ita hoftem effugit. Poft vbi mare eft tempeftate vacuum, & a Beluis quie- 
tum , de imo maris gurgite lc extollens , rurfus per fummum mare nauigat , vnde nomen 
habet.Hucufque Aelianus. Plinius quoque Nautili mentionem faciens, eandem nauiga- 
tionem defcribit , fed mendum vnum illic fubeffe fufpicatur Rondeleti us : nam pro Pom- 
pilos, Polypi ouum legendum effe arbitratur ex Arillotele , ex quo Pliniu hxc mutuatum 
effe certilfimum; nam Pompilus (inquir) longe alius eft a Polypis. Verba Plinij funt hxc: 
Inter prxcipua miracula cft qui vocatur Nautilos, ab alijs Pompilos. Ariftoteles vero »«- 
An/mivos vwo 7tvcoT vavjiXo; nftj 0 p*OTii*o?,«7ro ivicdvcoQVTro^d^oSos.Pergit Plinius;Supinus 
in fumma xquorum peruenit, ita fe paulatim fubrigens, vt cmiffa omni per fiftulani aqua, 
velut exoneratus fentmaffjcile nauigee. Poftea duo prima brachia retorquens, membra- F 
nam inter illa mirx tenuitatis extendit, qua velificante in auras exteris fubremigans bra- 
chijs, media cauda vt gubernaculo fe regit. Ita vadit alto Liburnicarum gaudens imagine: 
& fi quid pauofisinterueniatjhaufta le merges aqua.Oppianus tradit Nautilu 5rp«p«,ideft, 
pronum e gurgite furfum natare: Plinius fupinum;vterque quidem re<fte,fed alter fort£ ad 
teftam, alter ad animal ipfumrefpcxit.Senfusquideraclarus eft, nam fi quis vas vacuu in 
aquam caua parte prxmiffa adigat xqualiter , rurfufque etiam eximat , aqua non innabit* 
obftante aere . Propius autem ad Anftotclis mentem acceffu Oppianus , nec minus pet- 
fpicue Nautili nauigationemicecinit his verfibus ex Lippij verfione: 
«hiem dicunt nomine vero 
Nautilo^ infignem ponto fu a gloria fecit» 
Per freta dum cautus fub nauis imagine ludit . 
In fabulo aomus eft fumma defertur in vnda» 
pronus neu pontum capiat, plenusifgrauetur t 
Cum nando vehitur per flutlus Amphitrites , 
Extemplo verfus tumidam per marmoris vzdam (5 
Labiiur,vt nandi dotlus, puppi f \jue peritus. 
Atque pedes geminos tendit de morerudentum y 
fguos inter medios tenues membrana tumefett» 
Extenta atque pedes contingunt aquor a fubter 
7 hemoni ajjimtles nauem , pifcem que , domumque 
Deducunt , ftforie malum fuper eminet vllum y 
Abforbet flutlufintus, lymphisque grauatus 
A tumidis trahitur cum pondere fl uti ibus vnda&c. 
Hinc homines nauigia inuenerunt , vtex eodem Oppiano citat LiliusGregorius Gy- 
raldus. 
plauftra maris naues qui primus repperit: ille 
Stue deusfeu mortali de femine natus \ 
Audax orauii flutlus tranare marinos 
Nauigium fpetl ans ptfcistdum robora neti it , 
Fecit opus Jimile. Hinc c? ventis vela tetendit 
Funibus , aperuit retro dehinc frena carina. 
Synefius quoque nauim , qux remis impellitur , £dq) 7roAuVo<f/comparauit in fuis epifto- 
hs. Hinc fortaifis etiam circa Troezenem, vt Clearchus fcnbit referente Athenxo , neque 
factum appellatum Polypum , neque remigem (top zco7ivhct7lw) Polypum (Nautilum 
intelligo) fas erat pifcari: Sed rum hofce pilees, tum Teftudinem marinam attingere erae 
vetitum. Atque hxc denauig3tione. Cxterum cum Plinius de Nautilo velificante fimul 
& remigante dicat :Ica vadit alto Liburnicarum gaudens imagine ; de Nauplio vcroCo- 
chameffeacatij modocatinatarri,inflexa puppe, prora roftrata, non incongruum erit, ea 
verba explicare. De Lyburnicis multa Bayfius in hbrodere Nauali: nos qux Appianus 
tradit, rtcitaffe contenti erimus. Fuerunt (inquir)Liburni alterum Illyriorum genus, qui 
Ionium mai e, & qua: in eo funt,infulasdeprxdabancurceleribus,&lcuibusnauigijs:vn- 
de etiam nunc Ieucs,& celeres biremes Romanis Libutnicx vocantur .Talis nauigij for- 
mam 
