Crex puv* 
puteus* 
Tcrphyri- 
tes lapis* 
X/< /j,.c • 5 
Vorphyrus\ 
ferpens . 
CV/<? Por-~ 
phyrium. 
fur puri fsu 
Li.lS.c.G* 
Indicti , & 
purpurifsu 
quid d*jfe. 
rant. 
Turputifsii 
<vt fieret. 
Byfginum 
quid. 
Uagaleh, 
Ifucusquid 
IH 
Vlyfsis Aldrouandi 
Sic enim legittuftus Lipfius, cuius dodiffimi viri iudicium in emendandis,ac dilucidandis E 
authoribus ego maximi facio, & rede quidem fic kgtt,nam idemMartialis in decimo quar- 
to eundem intdl»git s dum canit: 
Proficies nihil hoc, cadas licet vfque flagello 
Si tibi purpureo de grege currtt equus. 
appellat gregem purpureum, equos Purpunonis>qui velocitate praeftabat. Alia ledio ha- 
bet Bt nomen Prafini Porphyrionis habet . 
Porpbyrite jroppup/TaStephano eltvrbs Arabia? iuxta Aegyptum. Porphyra inferipta fa- 
bula Xenarchi comici, aut Timoclis cornici! dubitatur cmm de authore)citatur apud 
Athenaeum . SaxaLaccdcmonia,& porphyretica nominat Lampridius in Heliogabalo. 
Porphy rites lapis , inquit Kiranides, notus eft, maxime in Melantide regione . Chymiftae 
referente Hermolao aetiden pro chryfolitho, & potphyrite } & cbryfochroroo cognomine 
Macedonico, & polychromo accipiunt. Inuemo & apud Plinium in primo trigelimiquin- 
ti,nefeionum de eodem lapide . Vtouatuselfet Numidicus lapis, vt purpura diftingue- 
retur Sinnadicus, qualiter illos nafei optarent delicia?. Porphyrus, vrdppupos Aeliano qui- 
dam ferpens eft Indicus, dodrantis magnitudine , colore accedente ad purpurae faturatae p 
fimilitudinem.capite vero plufquam mueo,& ladjte mulco cand idiore, locis, inquit, Indiae 
calidifiimis repetitur : ei mordendi idcirco poteftaseft nulla , quod dentium expers fit &c. 
Ceti Porphyrij didi cxProcopio ita meminit Caelius. Auchor Procopiuseft apud By- 
zantium Gotici belli temporibus cete ( xntoj, fmgulari numero ) comparuilfe magnitudi- 
nismirae. Porphyrium (inquit) illi vocant. Id vero annis quinquaginta locis infefiius cir- 
cumieris omnibus fuerat: nec abluftiniano, etiamfi percupido, vila quiuerat ratione ex- 
pugnari . Demum delphinos infeclatum auide, ae ita limo impadum explicari haud am- 
plius eualuit . Sed accolis hinc inde accurrentibus, funium, ac machinatum vi pertradum 
in ficcum, cubitorum triginta menfum per longitudinem excellit , per larum vero decem. 
Purpuriffum inter floridos colores enumeratur a Plinio , dum inquit . Sunt autem colo- 
res aufteri, aut floridi. Vtrumqj natura, aut miftura euenir. Floridi funt, quos dominus pin- 
geati praeftat , minium, Armenium, cinnabaris, chryfocolta, Indicfi,purpurilfum. Caeteri 
aufteri» Quo loco dodiifunusDalechampius hoc addidit fcholiolum : Vt Indicum fpuma 
eft innatans cortinis, in quibus glaftum coquitur pannis tingendis; fic putputiffum fpu- 
ma eft colleda efferuefecnte prn pura, cum ex ea tindura conficitbr . Loco purpur ifii pi- Q 
dores nunc vtuntur lacca, mixta cum caeruleo. Quomodo vero pnrpuriifum fieret eodem 
eapite prope finem docet idem Plinius his verbis: E liquidis coloubus,quos a dominis 
dan diximus , propter magnitudinem pretij , ante omnes eft purpurnTum e creta argenta- 
ria} cum purpuris pariter ungitur, bibitq* eum colorem celerius lanis. P- aecipuum eft pei-» 
mum,feruente aheno rudibus medicamentis inebriatulProximum egefto eo addita creta 
in ius idem . Et quoties id fadum eft , leuatur bonitas pro numero dilutiore fame. Quare 
Puteolanum potius laudatur quam Tyrium, aut Getulicum, vel Laconicum, vnde pretio- 
fiflimg purpura? . Caufa eft, quodhyfgino maxime inficitur ^rubiamqueeogitur forbere. 
(Hylgmum, inquit Dalechampius , tindura eft e cocco prius , deinde e purpura Tyria fu- 
pra bb.^.cap 4 i.nunc tindura e rubia cocci loco, & purpura, vel purpuras loco,hyfgino, 
Vitruuius lib. 7. cap. 1 4. Eft autem byfginura hoc atbufcula quam cap. 18. lsb. 1 6, vacci- 
nium Plinius appfellat,& cap.i^.lib.a 1. faho hyacinthum exponit, quia hyacinthu Grae- 
corum, Latini quidam vaccinium,interpretatentur . Vulgus magaleb vocat. Ex huius ar* 
buleuta mgro frudu fuccus exprimitur ad purpuream tinduram aptiflimus. Virgilius fei- 
licet ideo vaccinia nigra dixit, & interpres Nicandri pom ilvet) ^av^dvias^pcbiatm ( oam H 
talelignum eft)<$ talis eft frudus)<arpox iofiapHi ijcnn^Otov) Viliflimum aCa- 
nufio.Pretium huic a fingulis denarijs in libras ad triginta. Pingeres fandyce fublita mox 
ouo inducentes purpuriftum, fulgorem minij faciunt . Si purpuram facere malunt , caeru- 
leumfubIinunt,mox purpuriftum ex ouo inducunt. Hucufq; Plinius. Hodie pidores cae- 
ruleo fublinunt, deinde laccam inducunt. Author libri defimplicibus medicamentis Ga- 
leno attributi, purpuriftum , inquit , quod & fucum aliqui dicunt, glebulae funt quadratae* 
& pufillae in modum tefiularum : quae ab infedoribus tinguntur colore rofeo. tale eft ma- 
xime Canufinum,fequens Puteolanum. Virtshabet aliquantulum ftypticas . Aliud vero 
meo iudicio fuit purpuriffum, quo vtebantur mulieres ad labra, & genas tingendas, cuius 
fcilicet mentio fic apud Plautum Moftetaria.Vnde.n.hoccccoftaret purpurilfum ipfemet 
docet me Plautus in Truculento, rubrica id nominas:n& cum dixilfet.Quia Iffas buccas ta 
belle purpur affatas habes : non mufio pdft lubijcit; Buccas rubrica^ cera omne corpus intinxit 
tibi* """ * M O» 
