De Teftaceis Lib.III 
iSg 
jq tollendo dem ittendoqj prasloinuentumeft. Vulgo (a Gallis puto) vlfa torcularis dicitur. 
Vitruuius nominat alibi afccndcntem machinam; dc qua Gulielmus Philandcr : mox { in- 
quiri vocabitur acceflus, Graice 6©//?a'$p«t.Sufpicior autem fuific machinam quae occulto 
quodam artificio , & expeditis machinationibus in fublime crefcerei 5 & in eam altitudo 
nem educeretur, quae opus erat: tum retinaculis fiftcbatur. Poteram , & tabulata excitari 
cochleis, quo pa&o in torculari praelum tollimus, & deprimimus:rufi interpretari velimus 
di&umdc machina , quam tollenonem Vegetius appellat. Eiufmodi torcularia fiue co- 
chleas nobis vocantur torchi , Germanis pres, Belgis pors, eorumq, fere vfus eft ad expr i- 
snendum,vnde Palladius: In cochlea exprimis. Eadem vel faltem fimilia intellexit Pli- 
nius dum aitilntra centum annos inuenta torcula Graecanica, mali rugis per cochleas bul- 
lantibus, palisalfixa arbori ftella,a palis arcas lapidum attollente fecum arbore, quod rna» 
ximeprobatur. Oribafiusin libro de machinis cochleas inftrumenta chirurgica defert- 
bit, item cochleam fasminam ,'qute Grxcb ynpiKo^tov appellatur, nos breuira cis caufa le* 
dioremad ipfum remittimus. Gul. Bud^us cochleas, &fcalas conchlidesdici feribidn 
aedificijs, quod anfrad^uofe fint, in modum cochlearis tefta?, & quod dauiculata , & tortili 
B ftru&ura a tticlinijsin cenacula euadant,cuiufmoui funt,('nquit)ina?dific>jsGallidsfca- 
lae. Talis fcala apud Philopon.in Proclum , xo^AroerdVc zti/uaZ dicitur: nobis vna fcala_^ 
fatta a lumaga, Germanis tefte Zoographo Schoet ken, id eft cochlea.Ex Strabone quoq* 
libro poftremo affertur xo^AhT/op pro fcalarum genere cuius fcapum, vr tot^xo^Aa^ 
swot/op, volumen «A/xsado)? circumdidum ambita fumma conflatione ad imum libramen- 
tum : fed perperam, vc vulc author thefauri lingua? Grsecse, orto nimirum (ait) errore ex la- 
tina lingua, in Grseco enim ito^/cts legitur pag. 3 47.de Paneo feu Panis fano , rpofitAca- 
£h } i/up tph ox&aTrerpMfei , <f'Jce rtuj ctm'/ 3 aenve%cv, in quod per cochleam alcen- 
ditur. Athenaeus vocat, xAi/waxa «A/x/o/. Erat pra?terca tormenti genus cochlea voca- 
tum quo inccrfe&um fuilfe tradit Laurentius Surius S Ionarn a Magorum principibus luf- 
fu Sabotij regis Perfarum.quod tormentum forte fuerit equulus cochleatus , cuiusme- 
noinic Pomponius in decuma fullonis vccitatur a Nonio : vbi infilui in cochleatum equo 
leum, vbi folutim tortor. Ego de hoccecormenn genere per ocium aliquando integrum 
tradatum confcripfi. Pra?terea Zoographusfefe Roma? obferuafle tradit luxta foruiu-j 
fuiffe locum, quem fcalas vocabant annularias , quas ( inquit) eruditiores ita nuncupatas 
Caugurantur ab annularijs officinis, vel a propendendus annulis. Aliorum comt&atio eft, 
fic eas dici, quae in cochleae formam effingantur, & orbiculata figura rotundentur : quod 
genus conchlium dicitur. Suidse quidem, & Varino holcis cft^efos eis hcaipoioofpiny/uivyi 
hoc eft, via quae invtramq; viciflimpattecucumagirur:fiue de gradibus per lcalas huiuf- 
modi accipias : fiuede vijs itinerum: huiufmodi enim per montes praefertim aliquando 
viae funr. Caelius Rhodoginus. aures fiuc auriculas verius , finuofa^v tor intei im cius ver- 
bis)cochliasait nuncupari. Sed Polluci xo^Aiac extrinfecus aurium ambitus eft , efaStr 
?t«P//3oA»'twp&)t&iv. Et Piutarrchus cochlea? inftar aurem in gyrum contorqueri ait. Eftqs 
etiam cochlea genus oftij, quod meminit Varro , vbi teftudmcm dcfcnbic , quacurdi , & 
murulae, & miliares nutriuntur;oftium (ornithonis) die debet humile,& anguftum, & po- 
tiflimum eius generis quod cochleam appellant, vtfolcteffeincauca ,10 qta tauri pugna- 
ce’folent. Inftrumentis itaque, qua:diximus,fca Iis, & vijs cochlearum figura in feclaui- 
culatim,fpitulatim, capreolatim, retorta janfraduofajsA/xoJ/cf}?? nomen dedit. Hermolao 
verbetiam cochles nominantur, nefcio quamobrem, inter morbos ficiaiboris.Porroco- 
chlis capitis ornamentum eft, quod reperioapud Pollionem Treuellium in Zenobia, quae 
Dfic habet : Ad conciones galeata proceffit,cum limbo purpureo , gemmis dependentibus 
per vltimam fimbriam: media eft coc lide. Videtur (inqu t Ca?Iius Rhodoginus) ab fimili- 
tudine fcalarum vel animalibus verbum cornuatum. Humelbergius cochleam ait efle 
lapidem ex flumine rotundum, ad fimilitudincm cochlea: qui aque inditus, eam conti a_. 
laterum dolorem efficacem reddere creditur , quod , & fe aliquandoexpertum ttftatur. 
Et Maffariocochlos,&cochlax marinos calculos fignificarediciturrcarterum apud Feftum 
cochlacse dicuntur iftiufmodi Lapides rotundi, ad cochlea rum fimilitudincm. Et Cselius 
Rhodoginus in Gra?cis ann oratum authonbus efle ait , fiuuiatiles aut mariros la pides di- 
ci quoq; trochalos , item charmadia, & cochaclas. quare vbi apud Vannum, iegitur, Tpo- 
^*Ao;, hJfascrxo Araxes, ci ^ apnuaSa, hiyovicq, nempe fiuuiatiles s & marini lapides, 
legendum cenfco pro & pro xpe/uaSu ztpptatPa. Inuenio item in lcxi- 
co quodam Graecolatino , * 3 %Aa<f'ee exponi lapides attritos perpetua in aquis volutatio- 
nc, glareas j fed fine authote, M»jiih*c quoque di&io corcupta videtur, & xo^Aaxe? le- 
gendum. 
Lio. e. 15?* 
tolleno. 
€*.%.& 5. 
ScaU Co- 
oblides • 
tormenti 
genus . 
E culeus eo 
chleatuso 
Cochlium , 
/turi% am- 
bitus* 
Vfli* genus 
Varroni, 
Li, 5 der c 
rufl.ca. 5 , 
Pro capitis 
ornamento 
Lapisin fu 
mine < Co- 
chlea figu- 
ra , & eius 
r vires . 
CccbUcA , 
I 
