De Teftaceis Lib. IU. 
DIFFERENTI £ 
541 
VPLI C E M eflfe byfliim, terrenum videlicet, ac marinum, jpud feripto- 
reswuenio. De terreno fic Plinius. Asbeftmofinqnit) lino pnneiparus »n 
toto orbe, proximus byflino*mulieru(n maxime del.ajs, circa Elmim m 
Achaia genito, quaternis denarijs ftipula eius permutata quondam, vt au- 
ri. Hoc genusfortfc intellexit Cardanus byfltniimliai fpeciem efle feri* 
bensjtenuifllmam, validam, & fplendidam, vel forte quod in a bore nafei 
feribie Philoftratus . Homines, inquit , qui fecundum Indum flumen habitant lineis ami- 
ciuntur veftibusietenim linum in agris plurimunafcitur, calceamenta geftantex papyro, 
nobiliores byflb induuntur. Byflum vero ex arbore nafei ferunt, qua- bali quidem populo 
fit perfimilis, folijs veiofalicis. Plinius quoque no folum vocauit, quod ex hc rba tontufa 
netur, fed etiam quadexfrudicibus,&arboribuscarpitur. Superior(inqu)t)pars Aegypti 
in Arabiam vergens, gignit fruticem, quem aliqui goflipium vocant, plures xylon &ideo 
lina inde fada xylina Paruus eft fimilemqj barbata; nucis defert fiudia, cuius in extetio 
g re bombyce lanugo netur. Sic ille. Lini genus cfle byflum tradidit luhus Pollux .Porro 
byflina quoque, & byffus, inquit, lini quaidam fpecies apud Indos . Hunc apud Aegyptios 
cx arbore quadam lana fit , ex qua veftemconfc&am lino maxime fi nilcm efle quilpiam 
dixet it,fola denfuare excepca:denfior enim arbore f; udus enafcitur, nuci fimil.s , duplici 
munitus cortice, qua dirempta, poftquam inftar nues floruerit , interius hoc quod lanam 
refert,eximitur,vnde fubtegmen conficitur, ftamen autem iilifubceodunf hoeum.Byflum 
non a lia Graeciae parte nafei prodidit Paufanias,quam in Elide tanta renudare, vt neludai- 
co quidem by(focedat,et»amflcolore minus refert, quam Iuda cus,qoi colorem, & Iplen- 
doiemauri referebat. E at igitur ltm, non lanajfpccies vt ex Plinio, & Paufamaeclaret in 
G aeciar&ludaeanafccntis . Bylfus vero marinus moli illima, & dei icauflima lana eft, & a 
iamdidifimilitudine nomen habet.de hoc Rondeletrus Byflus,inquit,trurinusexpirina 
dehcaciflimus,&molliffimusferica» lanrccomparanduscolorefulco,a fimihtudine by Ut 
Grsccijvel Iudaici lic nominatus, prius enim cognitae funt diuitiae terreose, quam marinae, 
quem non dubito pretiofarum veftiura textui additum terreno . Mytuli quoque byflbm 
gignunt ,fi modo fetas illi byifi nomine mereri dicamus, fed cam differt a pinna- um byflo 
0 quam ftuppa cannabina a tenuiflimo, & delicatiflimo feneo. Eiusmagnitudopinnmum 
magnitudini icfpondet: in maximis enim pedem vnum longus eft , inalijsbrcuior. Huc- 
ufque ille. 
|t:' ' C O L O R. 
N facris literis, inquit Zoographus, byfli colotem aliquipro candido ac® 
cipiuttquod is forte natiuus In eius color, ancequitingacur. fed authores 
nor» ita vfurpant. Cardanus colorem lini eife dicebat, & parum a glauco 
d<fferre. Scahger fubfpeciebus flaui repofurt. Aureo, inquit, proximum 
ftatuunt byfli n a byflolmi genere.nuc quoqjex fericis filis crudisquid- 
dam fimile texut, quod falt^de Iudaico bylfo verum eft, hunecnim auri 
colorem, & fpfcndorem referre Pmianiasnarrant Hefychius pirpureu mterpretatur.Var 
rinusCoccinu, vel prohyfge vfirpatfi forteex Piutarcho, apud quem legitur* A a M« ycep 
udf vpMpcopx : aaSiTgp ru's [a\v v^pOaoe,^ 6 Kuotuof : t»*c hokzhto virpot Jo 
m itw (2*>ographusmaUoitai»£«i') t^ifaiyidiieiv /Buuiscls «Fs yhcLiuis xp on& 
znTxfJtiffyireti ET* w*&*Aw eipnfcf. Quod fiicaqKrocu:» admifcebatUf,vedfimileeft cro 
ceam, vel omntnO,vel aliquaex parte eam cmdaram fuifle, quamuis neceifarium non efh 
potuit enim exiguum aliquid croci g!auci(fplendiduminterpretor)admifcer£ad excitan- 
dum fplendorem, vel alium quempiam coloiem inducendum.m/xturajenimratio aliquid 
plerunqj & ab his, vnde macetur diuerfum producit* Hoc (altem certum eft, byflum (vt & 
aliapretiofa linigenera , &feiicum) purpura cing' folere , cuius perquam fplendidu fuifle 
colorem leg ; mus , quamuis tamen poterat alijs coloribus tingi . Cocco C inquit Plinius) 
tin&im, Ty io tingere, vt fieret bisbyflinum. quo loco MLfla cius, antiqua, inanit, ledio, 
vtfieret byfli ium (innoftfO' codice habetur hyfginum) fcii icet cocco , &Ty» 10 . Hermo- 
hos vero maoulc legere bisbyflinum, vt duplex lit, vnum naturale, &fua; pufiginis ex 
byifo lino, aut lana ilia pimah, quae byifus edam vocata eft 5 alterum tmduiae artificio 
Edum, ve docet Plinius hoc loco .ecenim Tyrio pdmiirn tindus , mox & coccotingere 
Z z 2 mos 
Byffus ter ■* 
unus , & 
marinus. 
Lib.g c. i. 
Byffus quid 
Cardam 8 
Ltb.g»c, Id 
Gojjipium 9 
/eu xylon* 
Byffus, ar - 
boreus . 
Lini, nola* 
na fpectes 
byffuu 
byffus ma- 
nnus qua- 
lis. 
Mytulibyf 
fumgignut 
frvtabyf- 
fo pinna 
differat . 
Lih* de 0* 
raeul.de/e-, 
itu . 
Lib. n ,c. 
41. 
Plinijkcus 
notatus , & 
explicatus . 
