De Cruftatis. Lib.II. 
V9 
DE CANCRIS IN GENERE. 
Cap. XVI. 
IQVIVOCA. 
RVSTATORVM omnium, qua? oblongo funt corpore & cauda pra? 
dita , hiftoriam, praecedentibus capitibus abunde fumus profecuti . Re- 
flat modoCancer, qui rotundus efLparumq; caudatus,quamuis hoc no- 
men pro omnibus Crufta t edis acceperit a Plinius,his verbis : Cancroru 
genera Carabi, Aftaci, Maia?, Paguri, Heracleotici, Leones & aiia igno- 
biliora. Kapxjmg, (ita Graecis Cancer vocatur ) pr se ter ea paffio eft feu mor- 
B bus,qui tempore S uida? & Hefychij dicebatur xapx/mpca : Cornelius vero Cclfus.Cancrii 
a carcinomate diftinguit , nam illum oriri & ferpere dicit ab his q use cxtrinfecus incidut , 
hoc vero corrupta interius aliqua parte innafei. Suetonius etiam Cacinoma dixit. Pollu- 
ci hoc nomine tumor eftduruscum inflammatione & magno dolore, qui vulceratur in- 
terdum , fuhrubente , ac liuido colore , fanguinem emittens, incurabilis: connafcuntur ei 
vt plurimum vena?, aut pili. Eft & occultum, inquit, carcinoma, ctetera fimile,fcd non ap- 
parens, /uh' U 7 np(pctvfs t Cancrum cfle Gangrenam putat Nonius Marcellus . Sed medici 
dift^nguunt. Eft enim gangraena partis ex magnitudine phlegmones mortificatio , non 
integre fada & confirmata, fed incipiens . Ita vtpars nondum fit emortua, nec fcnfu om- 
ni priuata,fcd emoritur, atq ; ad extin&ionem tendit.Cancer vero tumor inaequalis inter- 
dum cum vicere, dolens,malignus,afpedu teter, liuidus,oris protumidus, cancro fimilis . 
Siquidem tumor ipfe Cancri corpus, vena? tumida? crafloq ; eiufdem pedes oculis repre- 
fentantrvel (vtAetius ex Archigine& Leonida refert) quoniam ficut Cancri animalia 
funt afpera& dura, & fi quid forcipibus fuis ceperint, haud facile dimittuntdta tumor ifte 
prominet, & tadlui renititur, & a?gre tradabilis eft:atq ; vbi femel radices egerit, difticilli- 
C meauelli tolliq; poteft.Eft enim malignus,ferus,proteruus,& quem curatio manuumq; , 
vel blandiflima tradatio efferare potius quam mitificare folet. b Ouidius vero diduni in- 
nuit, quod Cancri modo ferpat & vitiet quo attigerit: 
Vtq-, mxlumUtefolct immedicabile Cancer 
Serpere , & ilUfas vitiatis addere partes . 
Supiov, ait Vannus, vicus ferum, quod Cancer dicitur. Praeterea xapxivot dicuntur offa duo 
iugalia,quo prope tempora cSmittuntur. Scribitenim c Pollux /und rous ‘xpordpovsfcffe 
«Tdo df&v 7iXctyic»)v 7npmAY\$d<vw rd Sm, eaq; nominari lvyd/Aa.Tct,Qc xapx.ltous: 
forfan quoniam ita committuntur , vt Cancrorum forcipes inuicem inter fe coeunt. Di- 
citur quoq; eodem nomine vinculi genus apud d Galenum quod capiti conuenit: fafeia 
fcilicet in plures partes fciffa Cancrorum pedum fpcciem referetes. Vnde Hefychius %xp- 
xlvov effe dicit«A(7/aoV rivet. Eodem tefte xu.px.7vot dicuntur i>7roS i /ua.rct jro/Ast, calceamenta 
caua. c Pollux quoq; xctpxivxs refert inter v7rodnpidru>v (pecics ex Pherecrate in exemplum 
afferens xa.rTUopiaj rodi xapziviss. Rurfum Hefychius xa.px.7vov dici innuit r Lud 7 rotpvypov , 
quanquam locus fit mendofus . Exiftimo enim legendum ibidem 7rvpdypotv . Nam alio in 
^ loco Trvpctypctv feribitefle fabrile inftrumcntum (x a ^ Ziv nxdv ipyaAZov,qu$d & Cancer vo 
catur,feu Pagurus : propter chelarum fimilitudinetn &fimilcm apprehendendi modum , 
autvfum.^; djuo^TUTO. A&firis, <7X y il UCLTla 't-*d$ durus xmd crl/j) Trvpctypctv dicit Varinus. 
K aprinos Aidous %x w Polluci refertur inter dmodopta inftrumenta . Carcini fuere appella- 
ti duo tragici : vnus Agrigentinus , qui fabulas edidit , tefte Suida , centum, & fexaginta 
vicitq; vna: alter AthenienfisTheodedis , vel Xenoclis filius, qui olympiade centefi- 
ma floruit, ante imperiuni Philippi Macedonis: Ex fabuliseiusfunt Achilles, Semele fi- 
ne Arche, Athenio authore. Eft & Carcinus fophifta; item poeta Atticus, de quo prouer- 
bium hoc eft apud Suidam 3 xapxivov Troa /tam , Carcini poemata, ideft obfcura . Nam Car- 
cinus Orcftem ab Ilio caedem matris fateri coaftu, fecit per ambages relpondente . Horu 
aliqui intellexiffe vifus eft f Plutarchus du inquit:Ob ha?c populus feftos dies agitatuieqs 
quado Carcinus cu Aeropa rc habuit, aut cu Hedore Aftydamas.Cacer & Cacer marinus 
eft Cacer in lapide couerius ex India delatus, notufqj eft in Syria & Agypto, & vt feribit 
O 2 Andreas 
Cacer pro 
omni cru- 
ftato. 
o. 
Carcino — 
raa& Cati 
cer morbus 
idem. 
Gangrena 
non efl: ca- 
cer. 
Cancer qui 
morbus cur 
fic didtus . 
15 Jllctittnor 
pboflib.z. 
c Lib. i : 
Os Jugale 
didtum ca- 
cer & cur . 
Fafeia can- 
cer. 
^ llb.de f.ifc. 
Hib.y.c. 11. 
Hefychius 
correCtus » 
Carcini tra 
gici. 
Carcinus io 
phiita. 6^ 
Poeta. 
( lib,dcglon 
tAthcrii 
