De Tefta ceis. Lib. III. 
23* 
%rca»tera animalium genera omnia pra?terqua tefta intedla, & fi quid imperfe&um eft aliud. 
Lego tamen in epiftola quadam Plini;, 1 Infedtorum omniu & quibus Teftacea operimen- 
ta, oculos moueri, tantum abeft vt neget habere. De internis partibus & excremeris, haec 
" ferephilofophus reliquit. Cruftatorum & Mollium more binos dentes habent primores, 
&carnofum illud quod linguseproportionatur , ad cibum fefitiendum,fiuequo volupta- 
tem efculentorum difeernunt : tum ftomachum ori continuo iundfum , exiguum propor- $ f0mac h°. 
tionefuorum corporum magnitudinis , hicq; a ventre excipitur,dein inreftinum fimplex 
. vfquead exitum inteftini dirigitur. Singulaautem Tefiatorum genera has eafdem obti- 
nent partes,fed alia explanatius, alia obfcurius, quanquam maiora confpeftum earu prae- 
beant euidetiorem. Ori autem iungitur quafi ingluuies auium,in qua fiomachus eft, quem Ingluuies. 
excipit venter, in quo fitum eft quod papauer (imh'xo v) appellatur, mox inteftinum conti- Venter, 
nuum tendit fimplex, originem a papauere illoducens. In omnibus enim Teftaceisineft Inteftinum 
hocexcrementum,quod vel elculentum dfe praecipue fentitur, Htmoxrurfus. Garo non Pa P auer * 
a?que omnium efculenta eft. Et excrementum, quod papauer vocatur, quibufdam cibo p ai °' 
® idoneum. Continent hoc Turbinata omnia Tua clauicula; vniualuiafuo fundo, vt Patella?, buf^Tub? 
. biualuia,qua nodo ligantur, quod autem ouum vocatur, latere dextro biualuia habent , Quum, 
altero latere oftium excrementi continet. Sed errore ouum id vocatur, quippe quod tale 
fit, quale eft.pinguein fanguineo genere, cum viget, Quamobrem fieri Jqlet;per id tempus 
anni,quo viget, Tcilicet vere & autumno.Laborat enim Teffata omnia per frigus, & cftum 
atq; exuperantiam temporis pati nequeunt. m Alias etiam Teftatum genus omnino partim. m 
Mollibus fimile efte dicit. Qua enim foris, inquit, terrenam portionem, intus carneam, ha- Ca P- 9 - 
, benr, Cruftatis affimilantur: qua autem forma eiufmodi corporis conftat, cum Mollibus. ^ 
(conuenit omne q uodammodo,fed pra?cipuc qua? ex T urbinatis cuniculo in anfradtu con- j ibus 
torquentur. Narura enim eorum vtrorumq; perinde fe habet, quali quis diredla linea (vt \ i3u t 
Jn quadrupedu & hominum genere eft ) primum extrema linea? parte fuperiore os fitum 
intelligat: qua a: mox ftomachum, qua b: tum ventrem, quae: deinde inteftinum vfq; in 
oftium excrementi , qua d:ha?cita in fanguineo genere difpofita funtj & caput pedtusque 
Jocum obtinent primum. Reliqua ipforum gratia, aut motus caufa a natura adiedtalunt. 
” Sed ha?c ante etiam fufius diximus. Hermolaus Concharu carnes interiores, Gr^ce Spon- Camis no- 
£ dylosfcribit, latinecallos, item omnem callum Pinna? &Conchilij interiorem , papauer mma-.. 
i quoque.dici. Ariftoteles vocat tIw adfma , 70 aQpmfjtf , to' ideo <rw Q<?pacov to' eapw «Tee, 
Hanc Tcftaccorum, vti & Cruftaceorum carnem docrefeete Luna diminui, crcfcente vero 
^augeri &• philofophi & alioru multorum fcriptorum teftimonio caftat,. : Plinius n de luna, 
>’ Quo veraconiedatio exiftit , haud fruftrafpiritum fidus Luna? exi ft i mari. Hoc efte quod ^ 
”, terras faturet, accedensq; corpora impleat, abfccdensq; inaniat. Ideo cum incremento 
eius augeri Conchylia & maxime fpiritum.fentirc, quibus languis non fit.Lucilius apud 0 
^Gellium. Luna alit Oftrea,& implet Echinos,muribus&pecorifibrasaddit.PHoratius: 
. . : ■ Lubrica nafcentes implent Conchylia luna , 
.Oppianus H hinc capiendi tempus defumir. 
EdvictS" dg-pux,o'pivci, rud bpTrdfyn QctAaajH. 
UctVTO, (pUTlC /urivyis ify) diprQ fAi'vr$ Kctrd ZVX.A0V y 
Sctipit) 7r%Qf7jXv'Sxv , vet/ipe o) §mqv . 
<&divucrns S’ i$j uZt 1 ? depmpQTipois , 
P mvii&ctf. t oin t/s tv) eftaxv u 'dyw . 
hoc eft, vt Laurentius Lippius Collenfis carmine reddidit ; 
Gentes qua duro clauduntur tegmine tcjla , 
< gu* ferpnnt ponto , cum Luna impleuent orbem , 
Fama refert proprio plenas ptnguefcere teclo. 
Sed cum multiuaga decrefcunt cornua Luna , 
Diminui graciles-, tali funtlege coacla, 
Aelianus 1 no hanc tantum m luna potentiam agnofeit, (proprium efle inquiens tefta cru- T Llb. 9. de 
ftaueintedorum , vtad decrefcentem lunam ex inanitate & exilitate corporis laborent) animal, c. 6 . 
verum & iumenta imbecilliora infirmioraq; cum decrefcit illud fidus pronafei ; eamque ^- 3 - * e 
obeaufam harum rerum prudentes in hac menfis parte genita, quod minus pra?ftabilia 
fint,conlulere,vt non alantur. s Cardanus lumine luna? non augeri putat, fed impleri , hoc ^ 
eft, vtiple exponit, pinguefeere. Sed verba adferiham: Cur non iolum Conchylia, inquit, a ; efcentc-* 
fed exanguium quae in aqua degunt , omne ferme genus lun^ lumine impleatur , caufam luna augei 
reddere dilficile non eftmoji enim ob incrementum, non enim pinguiora j fed humidiora tur. 
euade- 
Luna de- 
crtlcentt-» 
carnem te- 
oruitu 
mmui. 
" /J i.c.99 
0 Li 7>c.zo 
p Li.i.Jat . 4 
** Lib. ^.de 
pijcih. 
