Vlyfsis Aldrouandi 
frlatrae by- 
zanti*. 
Blatteus 
«oior . 
Error Ni- 
eilai My* 
Stpfi. 
Murepfns 
«omttus • 
.Operculo, 
vt ditfeiac. 
Blatta: By- 
aau^odor. 
Blatta pro 
Purpura.. 
Indica. 
s Tjb. 1 2 
sap. x. 
Pruna Ony 
china. 
” Lib. 11 . 
tap. i o. 
2P4 
Cochlefis quafdam alpium Ligurfe m viucniae , id eft operculares. Dicitur autem 
quod eo Tt datorum foramina claudantur , vt vafa operculo fuo . Carni haeret 
vt vnguis nofter , ac tanquam ex filis fiue ex fibris coagmentatum quid& duratum effe 
dicas : Differt fubftanriaa tefta, qua? multo ficcioreft, neq. fumum emittit, nili fi accefffdt, 
liquore aliquo extingueretur» Operculum vero pinguedinis nonnihil in fe habens fumu 
reddit cornu modo. Pharmacopola hodie in officinis habent Conchyliorum Buccinoruq; 
opercula permifta, quae Blattas Byzantias vocant, fed hoc nomine Purpurarum tantum 
opercula appellanda erant, nam /Sa«tto< fiue /3 a«t t/op Purpuram figmficat. vnde Blatteus 
color pro Purpureo. Caffiodorus in epiftolis de chama?leonte, Colores fuos multifaria 
qualitate commutat, modo Veneta, modo Blattea, modo prafina , modo cyanea. Eutro- 
pius Nero inufitata luxuria fuit, vt qui exemplo Caligulae frigidis & calidis lauaretur 
vnguentis, hamis argenteis aureifq; pilearetur, qua? blatteis funibus extrahebantur: quos 
Suetonius & Orofius interpretantur Purpureos, Ille; pifcatus eft, inquit, rete aurato, Pur- 
pura coccoq; funibus nexis. Orofius, Luxuria?, inquit, tam effrenat? fuit Nero, vt retibus 
aureis p i {caretur, qua? Purpureis funibus extrahebantur. Ha?c Hermolaus vir pereruditus 
in fuis in Plinium gloffematis annotauit. Sed erfi 0 a« ttoc Purpuram fignificet, tamen pro 
operculo folum Purpura? vfurpari docet Nicolaus Myrepficus , qui ramen non fine erro- 
re dixit Blattum Byzantium effe oV«p ?»V fivos rds 7rop$t>pcti , id eft os narium Purpura? . 
Hodie quoq; in officinis blattam byzantiam effe credunt , quod in ore & naribus Purpu- 
rat reperitur, quo ineptius nihil dici poteft, Purpurae enim neq; nares , neq; nafum , neqj 
offa intus habent, cum Ttftacea omnia foris durum, intus molle contineant. Re&e igi- 
tur Rondeletius legendum credit, o<?pot%ov » pivdv 7rQppvpxs, id eft reftam vel clypeum 
fiue fcutum Purpura? . P enim pr?terquam quod pellem fignificat, vnde og-pMdSipw 
vocantur, etiam profcutQfumiturtcfteP.hauorino. Vm, inquit, xaASn^ ui aVwi/i;, on 
«x fadm fiopauiv do 7 ,ideft,p/Vo^ vocantur fcftta rotunda, quod ex corio bubulo conftet. 
Operculum vero ficuti fcutum , Purpura? capiti imponitur. Cur vero /Sasittos , 
vel to? dicatur, a nemine, quod fciam, traditur, Quare conijcio ( inquit ) a ffyzante 
vel Byzantio Africa? cognominari; quoniam illic etiam Purpura tingebatur. Quoniam 
itaqs Pharmacopola opercula Conchilij & Buccina? Purpui^urnoiv diffinguntur vtdi- 
dum eft , & vtraq; blattas Byzantias appellant, cum ex Purpuris tantum proprie ita vo- 
cari deberent: quadam hic ab authoribus repetita & a Zoographo colleda congeremus. 
Opercula hac vfu fubftamiaq ; non differunr,fed figura: quod ex Cpnchylijs longiora , e 
Purpuris & Buccinis rotundiora fint. Vires quoq ; ad remedia minimum differre verifi- 
mile eft, pra?terquam fi vngui odoris ratione peculiare quid attribuitur. Blatta Byzantia, 
inquit quidam Germanus, ingrati dum vritur,odoriseff,% Caftoreum refert: vnguis vero 
odoratus, fuauem odorem fpirat , quare & res inuicem diuerfas effe oportet. At Rondele- 
tius in Conchylio afferit hs non modo fuauiter, fed aliquando vehementer^ graui- 
ter odoratum Diofcoridi fignifieare : & vnguern caftorei odorem referre idem Diofcori- 
des & Plinius tradunf. Sed cur fuffimugio mofchato& ahjsquibufdam adi jciunrur apud 
Actium, fi ciufmodi funt? An dicendum non ex omni regione vngijes bene alere fuffiros: 
& ciufdcm generis pluresforfiran fpecieseffe, vtj&laferis longe djuerfo odore ? Plinius 
Purpurarum cauuro pro operculo earum dixit: nerpos pra?cifos Purpurarum canum, quo 
fe operiunt, tufum glutinat. Ab Aquario & Myrepfo J3acittos & /3ao!ttiov Ro£Vtd? ap- 
pellatur. Ea serate, inquit Rucllius, qua feribebat Aquarius, Blattam, Purpuram Indica , 
& Blatteum, Purpureum colorem , periti etiam authores appellarunt. Sic Lampridius: 
Heliogabalus parauerat funes blatta & ferico & cocco intortos.Galenu? Indici Conchylij 
reftam inter oftracaac teftas Purpurarum ac muricum generatim comprehendit, eorum- 
dem enim vim habet : & pr?terea fuffita, ab vtero ftrangulatas feminas, & comitiali ap- 
prehenfas morbo excitat, quod tamen etiam de Purpurarum teftis Galenus in vndecimo 
de fimplicibus tradit. Meminit eius Onychis ! Plinius quoq;, cum ait: lnuenioapudquof- 
damoftracium, quod aliqui onychen vocant: hoc fuffitum vulua? poenis mire refiftere. 
At vero ab hac Blattae barbara appellatione, Blatteus color pro Purpureus didus eft a FI. 
Vopifcoin Aureliano, vbi inquit: Veftem holofericam, neq; ipfein veftiario fuo habuit, 
neq • alteri vtendam dedit &cum ab eo vxor fua peteret , vtvnico pallio Blatteo ferico 
vteretur,ille refpondit: Abfit,vtauro fila penfentur. Libra enim auri, tunc libra ferici fuit. 
fPlinius Blatteum colorem Onychinum dixit de pyris: Segnina alia a colore Teftacea ap- 
pellant: ficut onychina, Purpurea, quemadmodum enim P urpureus color a Purpura , (ic 
Onychinus ab Onyche, eodem fignificatodicitur.Sic quoq; m Cokmeila pruna Onychi- 
na» 
>» 
