Concha I? 
«igata, 
Porcella- 
gia concha 
cur dida, 
Calculi 
ferini ^ 
5 5 1 Vtyfsi, AIdrouandi 
DE CONCHA VENEREA.' 
Cap. LXXXII. 
TFNIVALVIBVS potius,quam vel biualuibus, ve! turbinatis adijeere placet iftiuf- 
* modi concharum genus,cum quia turbine carent ? tum quia vnica licet rotunda velut 
valua conflent, 
SYNONYMA. 
ASSIM in omni fere Italia eiufcemodi genus coche venditur, emiturq; 
a mulierculis ad polienda fua ornamenta linea, vt fplendeat,qUamobrem 
Beljonius la?uigatorias, vel uigatas appellauit.Galffs dicitur porcellai- 
ne?vnde vulgus etiam porcellanam concham vocat; fed quare hoc nomi- 
ne veniant, haud fatis liquet. Zoographus in omni rc obfcura indaganda, 
cum diligentifiimus,tum laboriofiffimus,id fibi noconftare aflerit:quan- p 
quam & Gra?ci ( inquit) x 0, P' m $ ( dequa voce mox ) vocarunt. Cqnijcit autem nomen 
hoc eis fadum a quadam oris fuiili fpecie,quam parte fui inter labra denticulata dehifcen- 
te,vel potiusalteroextremo tefta?, nempe acutiore, & eminentioreroftri fuiili inftar, quo- 
dammodo referunt, »V/a? t (v ptopjep yujuamdai ttc»? %'omvaj. ri)’ ti /uij t&v fffcarJ: 
t&f rn «WW/w» *o/Aot»ti, t? /«ijr/ja, vnded^ vterinos calculos, quiin hoc genere candi- 
di , & minores funt , vulgus noftrum appellat , & quod figura quodammodo vterum refe- 
rant./uperfti tiofi homines corpori appenfas vteri morbis falutares mentiuntur, ha?c fuper- 
ftitio, vt & in alijs plerifque amuletis, luxuria? fuperbia?que praetextus eft , qua; vt ha?c & 
alia ornamenta, ceu valetudinis gratia, auro argentoue inc!ufa,colIo pendentia oftenten- 
tur^fficit: amatorum verius inuitamenta inmulieribus,quje venalem fua pudicitiam hac 
hedera pVodunt.quam fanitatis tuende inftrumenta,aut amuleta mofborum.Sed redeo ad 
propofitum , fuper etymologia huius vocabuli , Mulieres ( inquit Varro) noftrae nutrices 
Porcus m 2 xime naturam qua femina? funt, appellant porcum, & Gr^ci eade fignificatione ch^ron, 
to yumf fiue(vr Athenseus inquit ) delphaca,vtcopiofius in philologia de fueoftendimus. Sunro 
dtfoi ighur dida? porcellanje t na, 7rpo\ to' yiwonK^ov dt^olov o poto tutu, donec alius certiora q 
Qf e afferat. Bcllonius porcellana? nomen a purpura detortum videtur innuere. Purpuraro re- 
flas ( inquit ) Itali porcellanas vocant, quo etiam nomine conchylij genus omneintelii- 
gunt. Fiunt & globuli, quibus fuas preces muliercula? nuncupare folenr,ex teftis maiorum 
purpurarum,aut muricum, Galli pate noftres de porceIeinevocanr.Hucufq;Zoographus. 
Cochlea*. Cochleam margaritiferam vulgo didam ab vnionu colore fplendoreqj ( na vniones in ea 
margarm- non re p er j unrur> f e d in ijs,qua? conchis binis confiant) quadi' nos nautili fpeciefupra con- 
lanadida. ^ tuin ius , Belloniusetiam porcellanam vulgo vocari ab artificibus feribit, quod muricis 
concha? (qua fimilirer porcellanam nominant,) formam habear.C^terCtm videmus nun- 
quid nomen apud veteres habeat elegantiffimum hocce conchylij gerius.Hermolaus Bar- 
barus Plinij librum trigefimu,& fecundum emendans, pro Veneri cymbia, legi polle cen- 
Cdcha Ve- fet, Venerea?, Senecam citans:Venerea? ( inquit ) fpondyli>& oftrea, Kondeletius Venere^ 
ocrea. concha? nufquam alibi metionem fadam fuifleriouit,putatq; eam effe, qua? apud Gnidio- 
Lib, 9 .c. j.y m Venerem colebatur, vnde concha, vel cochlea Venerea dida fit, quam deferibit a Pii- 
nius ex Muriano, qui muricem ( vt poft patebit ) nominabat, & remoram . Nauigant ( in- 
-9' c -33 quit 1 ’ Plinius) Nerita?( alias Venerea;) praffientefq; concauam fui partem, Scaura? oppo- pj 
nentes per fummasequorum velificant.Vbi in annotationibus fuis Gelenius:Rediiislcgi- 
tur Venerea?.Sunt enim concha? non grate modo Veheri,fed etiam cognate, ob comunem 
e mari originem: celebrifq,- eft eius dee effigies, atq; haud fcio, an ex hoc ipfo genere, pede 
premens, deinde mirum,quod non concauam partem aure prebeat concha, fed diuerfam» 
cum concaua fit velificationi aptior. Sequenda igitur & hic, vetera exemplaria:Nauiganc 
ex his Veneree»prebentefq; concauam fui partem, & aure opponetes per fumma equorura 
velificanr. Sic Gelenius, Etfanea pulchritudine,fplendoreq; &leuore, que dotes Veneri 
formofiq, corporis precipuf funt, nomen hoc merentur pre ceteris conchis.lndodi quida 
fupcriorefarculo,vtSyluaticus,&alij,vtineptefcribebant,Veneras,Soneras;fiaetiarnim- 
0 perite interpretabantur pro conchis quas peregrini a D.Tacobifepuichro auferunt, hoe 
? efi,pedinibus, p Martialis K*r concham fimpliciter nominare videtur: 
L&uis ab aquorea cortex CMareotica conchi 
ItitjWojfenJa curret arundo via , 
Hunc 
