Ornithologi* Lib.XIX. 113 
fgcunda gignuntur* fed plura numero. Vt plurimum autem An feris odum «on minus eft , An ferini 
quam Crocodili fluuiatdis , vt memori* idem prodidit. Singulae non plus quater in anno oui magni 
pariunt 4 tefte Vanrone.Columella vero ter parere fciibit,eiqj lubfcrjbunt plurimi ex recen- mdo. 
tioribus,dummodofaECus non excludunt. Contra Plinius ( fi mendo non caret contextus) Quoties in 
ab vtroque diffidet: bis tantum parere fcribens ,etiamfi , vt didum eft a Columella , foetus anno pa- 
fuos non excludant, fed Collinae earum vicem fubeant. Ariftoteles huius rei non meminit 4 dant, 
quodnouerim. Pariuntantena (lingulis foenbus) vt idem quoque^Pijnius notat,pIurima -QH?*. oua 
oua fedecim, paudflima feptem .Si quis furripiac, eo procedunt pariendo, donec rumpan- " 
totur. Columella aliter, Partunt, inquit , \fingulis foetib us oua , primo quina fequenti quaterna,nO‘ at “ 
otijfimo /cr/w.Quintilius vfquead duodecim, aliquando etiam plura parereaiunt. Inter Geq- * 
ponicos recentiores Carolus Stephanus feribit has aues, fi excludant, primo foetu quinque 
edere, fecundo quatuor,vltimo tria tantum: fi vero non incubent duodecim, & plura fingu* 
lis foetacionibus.Qnidam alij recentiores multo maiorem numerum faciunt, ad centum, de 
quandoq; ducenta procedere alfcreutes, nimirum donec rumpantur, vt ait Plinius.Tempus 
porro pariendieft, vtteftantuf Varro ,Colurnella &alij, a calendis Martijs vfqueadfolfti- 
tium. Plinius ex Varrone feribir, quod l i bruma coluerint, parium poft folftitium quadra * 
giata prope diebus . Cum primo pariunc , ad haras, hoc eft, ad nidos fime deducenda?, vt 
monent Columella , Palladius, 8 ca\\). Minime autem, inquit i Columella , concedendum e It ****** ru fi» 
lofoc minit extra fieptum parere ,fed cum videbuntur fidem qu arere, comprimenda fiunt, atque te a p- ^ 1 
tanda : nam fi appropinquant par tusfiigito tanguntur oua, qua funt prima parte locorum genita- 
lium:quamobrem perduci ad haram debent , includi % , vt fatum edant . Cuiusveibaebltbcn- 
tiusadfcripfi, quod modum etiam doceant, quopariendi sempusprarfeire queamus. Singu k Dcrerufa 
lis autem , inquit^ Varro, vbi pariant, faciundum haras quadratas circum binos pedes, & 
femipedem. Eas fubfternendum palea . Quod autem fenfu admodum valeat h*c auis , fe- 
melfingulas ad haram duxiflfe fufficiet :nam per fe deinceps paritura? illuc rcuertuntur} 
quod nonjtacuit QchumzXXz.X&Qpjnofift fi ngulis femelfecifie fatis e&:quoniam vnaquaque re - 
eurrit eodem, vhiprimo peperit. Et Palladius. hoc feceris , inquit, confuetudine f ponti 
retinebunt. Ijdem omnes citati authores monent , vt oua Anferibus fubducamus , & Gal- 
johnis excludenda praebeamus , quod ab his commodius , & maiori cum diligentia excludan- 
, tur,cducenturq, & ficipfae Anferes maiorem ouorum numerumhero parient. Columellt 
cum dixiffet.fingulas ter anno parere, fi prohibeantur foetus excluder c t £*uod magis expedit, 
ftatsm fubdit , quam quodipfia fuosfouentlfone foueant )nam & d Gallinis melius enutriuntur , 
& longe maior grex ejficitur.Quodcon filium, fi aliquis fequi Voluerit, ouorum fupponendo- . * An *® 
rum numerum a Columella audiat .Supponuntur autem, a 1 x fi allinis huius generis fAnferini ) 
oua plurima quinque->paucijfima tria. Quod merito faciendu monet: nam cum multo maio- f U n DoneR . 
ra Gallinaceis finr, fi plura lubdantur, ea Gallina? alaru ambitu fatis continere nequeunt, 
nec vt decet, foucre. Palladius, ne Anferina oua fuppofica Gallinis noceant vrticam fiibijci 
praecipit. Sed alij alia de caufa id faciendum confulcius docent, vt infra oftendam. Si quis 
^oautem Anferes ipfasfuisouisincubare malit, ex Varronis praeferipto earum oua aliquo fi- 
gno notabit, quod aliena non excludant. Quod & Plinius, &aJijquoque paffim affer u ut. 
Quod tamen ita accipiendu eft, vt aliena non cxcludanr, njfi fua quoque habuerint fuppofi- 
ta,vt ex hifceColumel!^ verbis colligitur.^ uouifitmofftu,\nc\\xiz*cum volumus ip fas incu- 
bat e, notandi erunt vniujcuiuff partus, vt fiuis matribus fubijciantur , quoniam negatur Anfer 
aliena excludere oua , nififttbutta fua quo% habuerit. Quod quid e fumma eft admiratione di* 
gnu:na cu,vt eft in prouerbio,nihil littam ouo fimile,quam ouu, valde miru eft, tatam huic 
aliti a natura inditam perfpicacitatem,vt fua ab alienis ouis,etfi eiufdem fpcciei dignofeere 
queat. Vt modo minori quo fieri poteftjdifpfdio fua Anferi oua fouenda tradatur, monent 
Columella, Palladius, alijqj extremu partum illis fubijci oportere, & rationem addunt,quia 
jopoftmodu amplius parient.ltaqjfi primi, aut fecudi partus ouis incubare permitterentur no 
pauca fieret ouorum iadura.Ter enim, quaterue,vt diximus, quotannis pariunt.Cum aut€ 
vr ricarum aculei eius pullis maxime infefti,& perniciofi lint,adeo,vt ab ipfis vel leuiter ex- 
piandis moriantur, praecipit Columella, vt radices ipfius vrtic* ouis fubijciantur, fic enim 
pulhsenatis vrtica non nocebit. Sed vetb3 clariorisdodrin*gratia hic apponam . Sedcu - 
fioitrt dfbet,ait f vt ouis fubijciantur radices vrticarum,quo quafi remedio medicantur , ne noceri 
pefiit excujfu Anferculis^quos enecant vrticafi teneros pupugerint .In nido collocando etia ad- 
hibenda eft cautela,nam vt monent neoterici geoponici,nidi loco ftatuendi funt non adeo 
calido , vr pro Gallinis fieri folet : namciim temperie , inquiunt , calidiflfima fint Anferes, 
timendum eft» ne tum roau um, tum loci calore immodico comburantur potius ©ua, quam 
K 3 quid 
da. 
Vnica nt 
pullis no 
ceat quid 
agcndijfB, 
