Graithclogiae Lib. XIX. i zi 
Sa sierat e, inquit, de eidi fts Priapi delicias, Anferem omnibus matronis accepti ftmum &c* H^c il« c 9 
. Ie.rMarcialis'VciiumE)omit‘ain comitem inducit Marti Anferem voticre, & malace : qua 
de re cius elegans legitur hco epigramma: 
Dum comes Arclois harerei Cafaris armis 
Velius bam Marti produce vouitauem. 
Luna quater binos non tota peregerat orbes s 
Debita pofcebat tam fibi vota Deus. 
Ipfe fuas An fer latus properaetit ad aras, 
© 'Et cecidit fancHs bo jHa parti a focis . 
Verum nolim quis inde conijciat , Marti etiam factum fuiijfe Anferem : nara aiijs quoquo 
Dijs immolabatur , quibus minime dicatus erae : vt cx^ Alexandro abAlexandro habe- . 
mus, qui cum dixififet, Anferem propriam vidimam Ifidi dicatam efte, Aegyptij , inquit, 
Luna tantum, & Libero fuem , reliquis Dtjsboues mares , vitulos f,cr An feres immolabant* 2- - ** 
Idem repetit e Lylius Gyraldus , qui praeterea, VtcHma , inquit, antiquis ha frequentes fuc- gMifi.DeoT. 
•te\ouis ,fus, bos , capra ^Gallina, & Anfer* Et rurfus : Sciendum Aegyptios ex nulla alia pe - fyntag.n . 
cude [aera feciffe ,praterquam fetefroue, vacca , & Anfere . Ita ergo Anferem non folum Ifi- Vj&im^an 
di, fed aiijs etiam, quibus minimeerat facer, ab ethnicis immolabatur. Ceterum non_a tiquis fre» 
apudomnes populos: nam, vc teftatur Alexander ab Alexandro,Bricannis lege vetebatur, quentes. 
^olcporem , Gallinam , & Anferem in coenis apponere, aut Dijs offerre : Sed lulius Caefar, , 
ex quo ille id tranfcripfifte videtur, illos populos foliim Anferem guftare nefas pucalTe di- 
cic. Verifimileinterim tamen eft, illis eius auis prohibitum quoque fuifte facrificiuni— , 
cuius vetabatur cfus. Iam vero Romanos quis non admiretur eo dementia deucniffe, vc AnferiRo 
his auibus,tanquam Dijs facrificarent ? Nam cum veluc fortuito acudiffec, vt Anferis ma m tan- 
claigore excitatus Manlius, Gallos irrumpentes e Capitolio pelleret , tanti benefici) me- quam Deo 
inores longo poft tempore, non folum e publico ipfos cibarunt, verum etiam aurea Anfe- laetifica- 
rum fimulacrafecere,&ceu Deoscoluerunt: nam fingulis annis canem in crucem ex fam- bank 
buco fublatum affligebant, vt fcilicet filensij poenas lueret , eo quod in Gallorum aduencu 
non oblatraffet; Anferem vero quod fideliorem cultodem fefe praebuiflfec, in elegantigra- 
jobatulojgeftariolou^quamdecentillimcfedere faciebant. Viuosetia canes, inquit /Alexan- fg eH j M fa r 
der ab Alexandro, cruci a figi, at que inter ades I une tutis, & Sumant ftngulis annis Anfereinfi - ^ ‘ 4 f 
dente deferri, vulgo proditum efr , qua crux nift ex fambuco fieret, facrum rite fieri minime 
putarunt. Quantum vero ob hunc cultum ridendi fine Romani, qui Auferes potius , quam 
Deos fuos colebant, eleganter his veibis docet D.^ Auguftinus :Tunc enim tota vrbsinbo- 
Jliun» pote flate redatfafolus collis Capitolinus remanferat,qui etid ipfe caperetur , mfi falle An - 
feres , Dijs dorrniemibus,vigilarent . Vndepenbin fuper (litionem Agyptiorum, be frias ,auesf e 
colentium Roma deciderat , cum Anferi folennia celebrarent . Ridet cofdem Deos mento 
D.A Ambrofius his \eiW\s:Nott urnas vero Aufer it quis non miretur excubias, qui vigilias fuas 
cttam cantus ajftduitate fellantur? Deniq\eo etiam Romana Capttolia a Gallo bo fle feritatur. Me- 
^ 0 Tito illi debes,Roma,quod regnas.Dy tui dormiebat vigilabant An fer es. ideo illis diebus Anfe- 
rifacrifcas,non Ioui. Cedunt enim Dij ve (iri Anfribus ,a quibus fe fcinnt effe defcnfos,ne & ipfi 
ab hoste caperentur. Porro Auferes non foluma Romanis, fed etiam ab aiijs populis diuino 
cultu affedtifunt: nam & Britanni Anferibus obaJternuatem , qua commendati ipfis effo 
videbantur vefei vetabant. QuinimofapientiPiimos viros per Anferem folitos olim lurare 
legimus. in quos inuedusLucianus,cum non modo eos circa humanas res incerta,ac ftu ta 
docere, verum etiam de rebus fublimibus, de Deo, de prouidentia diuina, & id genus aiijs 
abfurda, aeque impia quadam tradere dixifict, Itlirurfris, inquit ^per canes ,& Auferes, ac 
piat anos deier arent : Ac fi innuere vellet huiufmodi animalia, & ftu pes ab ipfis inhonoro 
habita efte: cum certeid eos non alia decaufa fecilfc conftec, quam ne nomen diuinum in_, 
^ 0 vanum aftiimercnt: vnde Philoftratus fic loquentem inducit Thefpefionem gymnofophi- 
ft®m in vita Apolloni). Socrates quidam Athinienfrsfenex fatuus, vt vos putabatis, canem-j, 
Anferem , platanum Deos putaris per eos lurare confueuit . Minime vero fatuus habitus est, 
inquit Apollonius ,fed dtuimts quidam vir , ervere fapiens. I arabat autem per ea , qua dixi 
ft i -y non t an quam Deos , feci ne per Deos iuraret. Nc Deorum nomina cuiuis fermoni adhibe 
rentur . Sed afite ipfum Socratem Suidas,& AnftopbaniS Scholiaftcs Rhadamantum— > , 
inquiunt , per Anferem , & arietem iurare iuifiife. Quod confirmat hoc i Porphyria- 
num teftimoniurn : Socrates » inquit , per animalia quadam, vt canem , & Anferem itera- 
bat', & ante Rh adamant us. Ex mox. Lex apud Cretenfes erat , authore Rhadaman- 
tis , omne genus f?d]nalv,tm iter amentis adbibere . Non abfurde quis , vt annotat Orm— abfl. ab ani 
L thoiogu 
g De ciuie. 
Dei lib . | 2. 
cap. 22. 
h EitamJ. 
cap.il* 
Vififapien 
tiflimi per 
Anferem 
iurabant. 
? r - 
Socrates 
cur per An 
feremiura 
ret. 
PerAnfere 
iurare quis 
primus ia 
ftituerit. 
i lib. 4. de 
