29 2 
Vlyfsis AIdrouandi 
M QJT I V O C A. 
S VEMADMODVM fiue Ciconia montana !ong£ di- 
uerfam,& toto genere differentem auern Ariftoteh fignificac,nimirunc 
Aquili quoddam genus , de quo confule primum noftr# Ornithologi* 
tomum: ita pariter weAap^o? alia etiam p:2eterauem, de qua Termo eft, de- 
notat. <srsXupyot in primis infcr.ip ta fic fabula ab Ariftophane citatur abr 
Athenaeo. ^«A*p^o'c item Hefychio vafis fidilis genus eft, nimirum, vt 
fentit Ornithologus, a figura roftri prominentis : vncje, inquit, & alembica vulgb dida , hoc 
efi, vafa roftrata,in quibus vapores per halitum vi igniseuedie vafis fubie&is (cucu; bitas 
vocant ) in liquorem denfatur ,&cauo limbo except) per roftriimdefti!I a nt, non inepte Pe- 
largos, aut Ciconias nominari. Alibi idem Hefychius habet fic :^.ahov , A/0/w, tirsAapyoyj 
denotans forte eiufdem figurae vafis genus lapideum. Apud Varrinum nihil tale eft legere. 
Quod modo ad Latinam didionem (Ciconia) attinet,ea quoq; praeter auern alia nonnulla^ 
fignificat, Caelius Rhodiginus, organum, inquit , quo ex puteo haurittir aqua celonium in* 
uenio appellatum: Ciconiapi quidam Latine dicunt. VerLm ego apud Latinos id nomi* 
nis in hac fignificatione non reperio, nifi apud [fidorum , qui materna voce vftis eft. Hifpa- 2 ' 
Celonium ni enim hoc inftrumentum , Ciconiam dicunt. Telonem , inquit Ifidorus , vocant lignunu 
qui . longum > quo hauriunt aquas ( e puteis ) Hoc inftrumentum Hifpani Ciconiam vocant , eo 
quod imitetur eiufdem nominis auern, leuantem, ac deponentem roftrum , dum clangit. Sic 
Tolleno ^ u * us verba Sipontinus repetit. Sed eruditi nonnulli tollonem potius, veltoilenonem 
quid. diceudum putant: namFeftus, Tolleno genuseft, inquit, machinae,dtollendo di^um,quo 
3ilib,i$.c.4 trahitur aqua in alteram partem pr^grauante pondere. Meminit quoq, a Plinius his verbis: I 
b In Rad. Vel tollenonum hau fiu rigandos. £ Plautus vero, & e Liuius tollonem vocant. Heus fic, inquit 
c lib. 8 . ItU ille, tolloni gratia? Cape hanc vrnam tibi. Liuius fic» Colle His rurfus animis ia arietes tollonibus 
li Mac f do. libramenta plumbi aut fax orum, flipite fue robuHos incutiebat. Idem inftrumentum Gr^cis , vt 
Ariftoteli , & JBa filio , SuidasfcribitjKnA^ejo^j&exponitTo yspdvaov. Aiibiean 
dem vocem fcnbit per iota in penultima, Scinterpretatur sTrt/Q&Tnpjov;, hoc eft, equum 
admilTarium. Hefychio vocatur xtihav , quam vocem Ornithologus priroitiuam effe iudi- 
cat, Htihcov&QV, diminutiuam, fed quod re&ius per iota in finefcribi velit , id non placet , cum 
& Hefychius, Varrinus, & Suidas per diphthongum feribant ,eofqjfequatur Author the- 
sauri linguK Graeae: x»*iv&oh vero , vt nomenclator habet, nullibi inUenio ,fed quidem yz- 
pstvov, quod nimirum roftrum Gruis aeque bene, ac Ciconiae idinftrumentum referat. Ap- 
pellatur denique eifdcm Graecis dn^iiTtipJovfyJuvQVfVei fimplicitcr, cfWAwTnp/op, quanqua m_ -* 
etiam vas fignificet, quod alias « 1 'TAwrwp dicitur. Meminit huius vafis Dion. Caeterum— > 
Ciconiam , fiuc Tollonem Itali , la Grue , vt etiam Galli dicunt , Germani Brunnefch vvon- 
ckel , Belgae die vvippe. Strin^ura huius machinae putealis talis eft. Trabs alt£ folo de 4* 
4 lih. xa» pangitur» cui altrinfecus altera longior tranfuerfa immittitur fibula adftri&a, pondere vnam 
Mechme. partem prargrauante. Quaerit^ Georgius Pachymenus , cur eiulcemodi Ciconias adpu- 
sapo i£ e teos inftruunt , & fabricantur ad hunc modum ? Ligno enim, inquit, pondus adijeiunt, 
plumbum fcilicet,cum vas ipfum,fiue fit vacuum, fiue plenum , pondus obtineat. Aiu 
quoniam , inquit , hauriendi opus cum fit duobus temporibus diftributum ( mergere emm 
vrnam oportet , &eam furfum trahere )fic , vt inanis quidem vrna facile defeendat ,plena_. 
vero non fine ratione trahatur. Confert igitur paulo tardiorem efte in defcenfum ad id, 
vt pondus nonnihil leuius efficiatur ei ,qui refert in fublime. Hoc itaque plumbum , aut 
lapis in extrema Ciconia hscens, reddic elfe<ftum. Etenim ei quidem, qui vrnam demit- 
tit, maius fit pondus , quam fi eam vacuam, &folam demittere cogeretur : cum vero conj© 
ferta fuerit, plumbum, aut quodcunque pondus adhaeferit , iterum tollit in altum. Haec 
ille , quae omnia de hoc inftrumento dicere placuit in gratiam beneuoli le&oris. Eft & aliud 
inftrumentum ferreum ,quo ad hauriendas aquas e puteis vtimur, nimirum, quo cacabus 
aut vrna in aquam demittitur , quod quoq, Itali Cicognolam , quafi Ciconiolam vocamus, 
Far dcl ca- c ^ m 3 h^ scum Ciconiae, nihil, vel faltem parum omnino fimilicudinis habeat, nili for- 
po vnaCi- fic didum fuerit, quod modo eleuetur, modo deprimatur, vt Ciconia caput modocleuar, 
cognalta- m °do demittit : nam& aliquando fi quem annuilfe denotare volumus , dicimus , Ha fatto 
lis quid de - /1 ^ - - - ‘ — J 
note» 
