^odufaris% 
7 hiel dones 
Adurcones 
CManni* 
EpiQ* 40. 
Tyddones . 
Chinea* 
Differentia 
a partibus* 
Spina. 
Ynguldt* 
£i'i*C'34* 
Monycbus 
Sat . i. 
Hirundo . 
Cz/. 14. 
Cap* 8 * 
Rana* 
) 
H 
20 Vlyfsis Aldrouandi 
Plautus : Demam Hercule iam dc hordeo ,tollutim nt badizas* 
A gradario tolutarem nihiJ,vd parum faltem differre putem,fiue tolutarium: nam Varro, gutte 
gradu (inquit folluum (alias tolutili) melius quam tute molliter ve cius, cito relinquas. A pedum volubi- 
litate vocari docet Nonius , tolutitn qua/i volutim , hoc edi volubiliter diclum afferens. Plinius thieldo- 
nes , fiue ( n Hermolaus legit) Thieldones , & Afturcones vocare videtur , his verbis : In Hifpama , 
Gallica gens , & Adunca equini generis, quos thteldones vocamus , minori forma Adurcones gignunt : quibus 
non vulgaris tncurfu gradus ,fed mollis > alterno crurum explicatu glomeratio : vnde equis tolutim carperem - 
cur fus traditur arte * Seneca in epiftolis mannos etiam tollutares vocat, & alicubi etiam tolutarium 
a mannis & Afturconjbus diftinguit , inquiens : Ita non omnibus obelis mannis, & Asturconibus , &to-* 
lutariys proferres vnicum tllum equum abtpfo Catone defictum ? tolutarios forte hoc loco cum tieldo- 
nibus eofdemfaciens , vt tolutares fint manni, Afturcones &Ticldones. Ad Tieldonum vocem 
accedere videtur Belgis a numerandis greftibus vulgo tellenaer , Germanis zeltner di&us equus, 
(quemlunius A fturconem interpretatur, ) nam quod tollutim incedere Varro, &Plinius tollu- 
tim carpere inceftus dixit, id Martialis de Afturcone ad numerum colligere vngulas , hoc verfu: 
Htc breuii ad numerum rapidos , qui cclltgit vngues , V irgilius grefius glomerare vocat . Sunt qui vul- 
go exponunt andar a lambro , vel ad agio , vel etiam il tracco. Memini autem etiam alicubi me 
legifte i‘&-.xpixftp de rpplli ingrefiu equi gradarij,&tollutaris, qui cum ad numerum fere fa£us ^ 
efle videatur, quidam in LexicoGr^co Latino i^toxyUett exponit refonare, placide pulfare fides 
in concinnanda ad numeros cithara , ex interprete fcilicet Pindari. Inuenio & in Lexico Gra?co, 
fed fine authoritate iwo^optu. pro gradarius, Hermolaus vero pro tieldones apud Pliniuni_^, 
aliquando feribendum putauit Tyddones , a Tydda oppido citerioris Hifpania? , Graecorum ori- 
ginis iuxtaGallecosj fed nec difeerno id ( inquit) magnopere, nec refello . Arlumnus equum.* 
mannum, thieldonem & Afturconem, Italice exponit vbino, & chinea,malim acchinea,vt fit Ger- 
manica originis, aut Gallicf quafi hacquene aut hackeneij a fono nimirum, quem alternarim ele- 
uatis pedibus fimilem eejit illi qui auditur, cum olera, aut aliquid quippiam geminis cultris rninu- 
tatim fuper abaco ligneo inciditur quod Germani hacken dicunt, Galli hacquer. \atio huius il- 
liuique inceftus alias reddetur. Inuenio & in partibus quibufdam differentiam nam praeterquam, 
quod multe his grandes, illis paruae fune, puta caput, oculi, aures, iuba, cauda, pes , vngula? , Ab- 
fyrtus tanquam praecipuam differentiam ponit,quod r» pd%*t Hio/aoi xali xolAoi, id eft, indiuidua, & 
cauaipina fint equi Argolici &IftrijiHifpani vero trlopai . Vngula vero etiam alijs mollior ,alijs 
durior, vt mox fufiiis oftendetur inter probioris equi notas, quibufdam etiam tam dura,atq. foli- 
da 5 vt foleis ferratis non egeant, vt Paulus Venetus teftatur his verbis:Balafcia?(Galaftiam alij vo- ^ 
eant) prouincia, cuius reges ab Alexandro Magno originem duxifte feruntur, equos habet multos 
& optimos, magnos & veloces, qui tam duras , ac fortes in pedibus habent plantas & vngulas , vt 
ferramento opus non habeant, etiam quantumlibet per faxa & montes currant. Hos itaque fico- 
gnouilTent poeta?, priuatim ftue tripedes a ppofitiffime nominaffent, & cornipedes, 
quamuis alioqui hgc epitheta non foliim qui firmis,validiique funt vngulis conueniant,fed etiam 
qui pedibus refonanr,vt fonites etiam apud alios.Equum deferibere fuperuacaneum duxi,eIe&io^ 
ris (qualis hic exprimitur, pro canteris Ipecftatiffimus, quod ciim frons illi fit alba, fteliam in eu^ 
habeat vndecim radiorum ca?fij coloris, cuius & totum corpus eft, praeter iubam quae iuluefcit.) 
poftmodum nQtas traditurus , cum fit notillimum animal : partes tantum qualdam enumerabo , a 
pedibus fu mpto exordio. Eft autem equino generi vngula indiuifa, vnde i virus dici o- 
ftendimus, vnde centaurus quidam Iuucnali monychus nominatur. Eleganter id oftendit Ouidius 
in Ocyroe Chironis filia in equam immutata: 
T um digni cocum, & equinos alligat vngues 
Perpetuo cornu Icuis vngula. 
qIti An’ quidem etiam pro cuiuluis quadrupedis vngula accipiturjnam & apud Hefiodum de boue, 
apud Xenophontem de fue,apud Ariftophanem de agno dici legitur,tamen fignificatius priuatim 
de vngula dicetur equina; Varinus enim l&Aa, didasefteait anAasdid eft fimplices,quod nec bi- 
fidae, nec multifida? fint, vt in alijsquadrupedibus. Concauitatem vngularum hoc eft hi- 
rundinem vocant, a nido hirundinis, vt ait Abfyrtus interprete Rueliio; lnafmo{ inquit) admiffa- 
no requiritur vngula dura ,jubter concaua , interiore finu paruo , quam a nido hirundinis chelidon a vocant , 
vbi Gra?ce fic legitur : waLpvnov ovv^et zai kdrcoOiv zatAvt f nr, d<wAloo y KVtpj/uSciiVoL juUpctv Ippaav . Qui 
in canibus etiam dici volunt, authorem puto nullum habent. Idem Ablyrtusdehordeatione^js 
feribens, partem quandam vnguis, aut vngui proximam /SssTpa^op, id eft ranam vocat, Ftifho ( in- 
quit ) fecundum pilos adimas partes fpcRtet : fi quidem per pedes hutufce morbi impetus erumpere creditur ; 
quapropter pecus vngulas abijctt : in quibus panes tlU , quas b atrae hos , td ed , ranas vocant , tenera 
jiunt , & fanguinememittum , quas injer tus fcart/icare , & circumcidere oportet • Ruellius hoc in loca 
H 
aliter 
