ii 5 
mus. 
Vlyfsis Aldrouandi 
& iratus protollit crura altiiis, non mollia tamen hsec: quippe in offenfis iam non magis mollibus E 
cruribus vtuntur equi . Sic igitur exardeicende equo , ii fenis indulgeas, ibi pra* gaudio, quod x 
in laxitate fe freno liberatum putet, exultabundo habitu mollibufque cruribus elate fefc inferet, 
plane repradentans pulchritudine qua componere fe equi folentfeftinantesad alios equos.Qui- 
que hoc cernunt, talem equum appellantliberalem & voluntarium & equitatorem &ferocem& 
Ebitis opn» £ U pcrbum , fimulqtie & ineundum Sc terribilem afpedu . Idem autem Xenophon erigendi facul- 
tatem qua’ in ifuufmodi pompico equo requiritur,cum crurum mollitudine coniundam effe cum 
negaffet, fed cui lumbi molles funt & fuccindi atque robufti , eum poftefpatiose prioribus cruri- 
bus iubijcere pofteriora: hoc (inquit)dum facit, tum ftquisfreno concutiat os equi-,fit vtpofte- 
riores in talos ille refkdatur atque fubfidat;erigat autem fuperiores corporis partes,ficafpicien- 
Equus vt pe tibiis contra aluus & inguen vrappareat.Ibi igitur frenis indulgendum,vti equus quod pulcherri- 
t rigat. mum eflin hoc genere , faciat libens , & itafpcdatoribus hoc facere videatur . Sunt qui ad hoc 
etiam erudiant equos, quorum hi virga talos pulfant: illi baculo iubent accurrere qui coxas ver- 
beret. Nobis vero hac videtur inftitutio optima 3 fi id quod femper dicimus, non omittatur vn- 
quam ,equo vtquiescontingat, poftquam voluntati agitatoiisobtemperauerit. Proinde certis 
lignis excitatum equum fpomeipulcherrimos & fplendidiiiimos geftus exhibere oportet. Quod fi J? 
pofi equitatione & copiofum fudotem, necnoncum fe fcite erexerit, ftatim feftore ac frenis rele- 
uetur equus : non dubitandum quin fua volontate poftea ad erectiones peruenturus fit . Super 
huiufmodi iam quidem agitationi idoneis equis relidentes , &dij pinguntur & heroes; hominef- 
que in vfu horum decente, magnifici videntur . Vfque adeo vero equus qui fefe erigit , vel pul- 
Vt in <iyros cra vel admirabilis , vel etiam expetenda res efl , vt omnium oculos fpedantiumin le conuerfos 
Jiccii 'dijeat teneat, tam iuuenum quam feniorum . Maxime fane laudatur valis equus quicorpus& altiffime 
<Sc f requentiflime erigit & lente interim procedit . Iam vero & in gyrum fledi equos docebant 
Romani, vt ex hoc Virgilij notura efl: Carpere mox gyrum incipat : eratquehoc praecipuum Ro- 
manae iuuentutis exci citium , vt ex Horatio in exordio offendebamus , & clariffime meminit 
etiam Ouidiuslib. i.de arte: 
Hos ignaua iocos tribuit natura puellis , 
Materia ludunt vberioreviri. 
Sunt illis celer efquepiU , iaculumque trochique 
Armaque & in gyros ire coactus equus . 
Iftiufmodi gyrorum apud Grgcos quoque exquifitam rationem &magnam artem fu i fle facile po- q 
teft vel ex eodem Xenophonte perfpici. Hac nunceft mutata prorfus, vfque adeo (inquit Came- 
rarius (vt quod ille laudatiflimum effe fcripfit, in laeuam circumagi equos,nunc plane reprobetur, 
Etfi enim in vtramque partem gyrari equum i edum eft,idque nifi contumacia oris impedimento 
Iit, paris facultatis effe conuenit: tamen in oftentatione gyri nunc in dextram partem darifolent, 
& qui in lauam eduntur, eos vocant auerfos. Ad ifliufmodi circumadiones : in vtrumque latus 
& in gyros, itemque conuerfionem celerem diredi curfus ,eft id quidem non vulgaris induftria? 
equum inftituere i fed nifi fit valde nihili pecus , a ff duitas & diligentia etiam hac celeriter afle- 
quitur. Loquor autem de equo integro & cuius vires nulla iniuria morbi debilitauerit . Nam ta* 
Equus qui j jum j a ^ ant crura, neque tuto pedetentim per plana etiam loca ingredientibus his vehare, nedu 
gyris ido - jjj os ac j clir fu cocites & in gyros torqueas aut agas per falebras,qualia in hac inftitutione requi- 
neus&qui oftend.it Xenophon :In flexibus(inquir)bflendifuntequi:ncqueenimfacileeft,nequeperi-. 
cu jo caret, equum concitatum ftatim circumagere , prafertim loco lalebrofo aut lubrico. Cum 
equusfinterfl edendum) freno attradopauljfper retinebitur, curandum vt fitu corporis interim 
quam minime obliquo fit &feflor ipfe fimiliter.Sin aliter £ecerit,fciat leuiflima de caufa fieri pol- 
fe vt vna cum equo corruat. Verum vbi iam poft flexura direde profpiciet equus, ibi ad celerita- 
tem inftigandus erit . Nam obfcurum non eft, in pralijs quoque flexus vfurpari, cum infequendi 
hoftem,tumfe recipiendi gratiarquare expedit ad celeritatempoft flexus afiuefacereequos.Iam 
vero poft ea quam fatis efte exercitij videbitur , profuerit tamen «Se: poft quietem repentej incitare 
equum ,ciim auerfum ab alijs equis, tum ad illos conuerfum: itemque de celeritate ftatim repri- 
mere, necnon confidere eum pati, & mox fkdere ac incitare: non. n. dubsum, quin ventumm_^ 
tempus fit, quo ambobus iliis opus fit. Cum defeendendum erit cauebimr , ne hoc fiat vel inter 
yte\ equo C( ^ U0Sj vc j j n hominum coetu, vel extra agitationis fpatia , fed quo in loco defatigari cogitur , eo 
aspenaen- £ c jft cet j n Joco & requies equo contingat . Vocatur autem redbgp curfus bp&cJpovWj&yui refte- 
® ur/2a , ftitura s *«*«iww7e» . Iam vero apud Romanos fumma erat cura? , vt pretioftores ac generofiores 
Vt toMittm nl0 ]jjj ;er &tollutim crura attolerent Afturconum modo ,fiue vt Martialis ait, ad numerum 
igy eat €0 jjjg eren t j de quo greftu fupra egi , nunc dixifte luffecerit, in tanto honore fuiffe eum in c efium ? 
Vt itidem minoris pretij equos eum docerent ? vt Van o teftatur his verbis : V 't equus qut aa vehe»* 
dum 
H 
[cani 
