n8 
Vlyfsis AIdrouandi 
Pertinax equum fuutn auimaduertiflet cecidifle, rideo (inquit) canteris te Um Upfum ejfe , cum tam longum E 
<nt imperiti ner nurus, vix id Jis wgrejjus . Quomodo autem equus Pertinaci imperium peperit, fic relatum re- 
B.iC. 
fus. 
E ifum bel- 
li omen. 
Picis cur e - 
u&m omen* 
/- 
perio . Equus ea qua natus eft hora , pullus in tegulas afeendit , atque ibi breui temporis fpatio 
commoratus,fimul&decidit&exfpirauit. Quod quidem huic in villa Martisgenito & ad belli- 
ca negocia nato futura fublimitatis quamuis breui duratura? augurium fuit. Dion CaiTius vero feu 
potius Xiphilinus ex eo de Pertinacis augurio fic feribit. Ciim autem adhuc eflet in Britannia Per- 
tinax poft illam magnam feditionem quam fedauit,atcpeius rei laude dignus ab omnibus iudica- 
returj Roma equus nOmine Pertinax fuit, cuius equi Prafina factionis Commodus ftudiofus 
erat, cumqi viciflet, ftatim conclamatum eft ab ijs qui erant earundem partium * En Pertinax eft: 
quo audito ij qui erant alterius fadionis, irati fcilicet Commodo* vtinam quidem dfet,inquiunt: 
qua verba ad hominem, non ad equum referebant. Praterea eundem equum, cum non curreret 
amplius, efietqjruriconfedusfenedute, Commodusaccerfiriiulferatjaddudumque introduxe- 
rat in circum inauratis vngulis ac fuper aurea pelle ornatum, qui dum primum de improuifoco- 
paruit, rurfum conclamatum eft ab amnibus : Ecce Pertinax adeft.fd per fe didum portendebat 
futura, prafertim ciim illo anno contigerit poftremis ludis circenfibus : ftatim enim imperium ad 
Pertinacem peruenit. Eft vero equus futuri belli omen potiflimum, ynde Lucanus equum vocat P 
bellis feralibus omen.V irgilianus, Anchifes id latius explicat in Aene# focijs,ciim primum Italiam 
viderant, & lato Italiam clamore falutarent: 
Quattuor hir, primum omen , equos in gramine vidi 
T ondentes campos late, candore, ni u ali : 
Et pater Anchijes : Bellum o terra hojpita portas ‘ / 
Bello armantur equi , bellum hac armenta minantur* 
Sed tamen ijdem olim curru fuuedere jueti 
Quadrupedes, & frena tugo ooncordta ferre 
Spes ed pacis aii. 
Tyrij Carthaginem aedificaturi ciim bou, illum caput adinueniftent, augurio territi, alio vrbis m£- 
nia tranftulifte feruntur, quandoquidem id oftentum nil nifi labore & anxietatem minitari vide- 
^ "exodi retur > caput fcilicet animantis quod terra? laboribusexercendis deftinatum eft, >*?*#* inde appel- 
ms latum, donec mox equi adinueto capite, belli fignum excepere. Verum vt augurium hoc faci- 
lius intelligatur , non erit ab re Serui/ commentationem adferibere* cuius hac funt verba . Hifto- 
ria hoc habet, quam more fuo Virgilius per tranfitum tangit . Dido ciimtranfiret per quandam ® 
infulam, Iunonis illic accepit oraculum, & facerdotem eiusfecum abftulit , ciim ei parum : crede- 
ret promittenti Carthaginis fedes : quo ciim veniftet, facerdos elegit locum facienda? vrbis : quo 
effoffo inuentum eft caput bonis, quod ciim difplicuiftet,quia bos fernper fubiugatus eft, alio lo- 
co effofld caput equi inuentum placuit, quia hoc animal licet iubiugetur,bellicofum tamen eft & 
vincit, & plerumque iugum fubiens concordat. Hac ille. Virgilij verfus funt: 
Lucus in vrbefuit medta Utij simus vmbra 
Quo primum iafifait vndu & turbine Poeni i 
Effodere loto fignum , quod regia luna . 
Monflrarat, caput acris c qui. ‘fic nam fore bella 
Egregiam & facilem vifilu per facula gentem, 
Seruiusitaquebunc nouiflimum verfum de bouillo capite intelligendumputauit, quidam no po- 
VirgUius ftremi interpretes facilem vifilu interpretari malunt, ad vidum comparandum, Pierius vero de^t 
explicatus . ipfo eodem equo intelligi exiftimat, vt fcilicet facilem vidu per laocula gentem, facilem qua? tan- 
Lib. 3 Me dem vinceretur, exponamus. Hoc enim magis (inquit) ad Virgilianam fententiam acceditiquam- 
ngl. uis in tauri commentario Seruianum intelledum illuftrare conati fimus; cateriim Pontanus hanc r 
Pierij interpretationem omnino a poeta fententia recedere arbitratur : quoniam fi bello egregia 
fit, ne tandem (inquit) vincetur, fed inuida erit magis . Pmerea ciim illud caput luno tutelaris 
monftrauerit, vtrum illi animos facere, an defperationem inijeere debuit £ Rem itaque Seruius 
tetigit : Rhodoginus Virgilium putat allufifte ad vetus Carthaginis nomen , Stephanus enim ait 
prius didam fuilfe Caccaben ( *•%«*'£< lui) quod illarum gentium lingua equinum indicat caput: 
#I i' y Cateriim Serui) interpretationi fauet interpretatio illa Anchifis,quam paulo antqrecitaui . Me- 
C ftacmha minit eiu ^ cm au guri j Siliu$ Italicus, fed quod aliquado iugum fubitura eftet Carthago,fubcicet; 
Condebat prima Dido Carthaginis arces 
Inflabat que operi [ubducia clajfe muentus; 
Molibus hi claudunt portus, his te fila domufque 
Partitis iufia Bitia venerande jene filet 
bflentant caput ejfofja tellure repertum 
Belida 
Lfii.Aen» 
ib. 2 % 
