EpM, 6 . ad 
Anu, 
Cifwm. 
Car pe tum. 
Pilentum • 
Sat. g. 
Ltb.i . 
Pilentum. 
£$o Vlyfsis Aldrouandi 
e\pifcim barbatum mulum, Fuifle tamen in eifdem equorum vfum manifefte docet M. Tullius^ ] 
inquiens: Hic Vedius venit mihi obuiam cum duobus effedts & rheda equis iunffa. Suetonius de C&’- 
fare Longilfimas vias incredibili celeritate cQnfecit 3 expeditus meritoria rheda centena p a/fu um 
millia in fingulosdies: Quod equorum , non mulorum fuerit. Eteporhedicte tefte Plinio Gal- 
Isea etiam vox, bonosequorum domitores fignificat. Falluntur autem , dum cum noftris caroc- 
cijs eandem arbitrantur, nam rheda binis tantum conflabat rotis. A rheda nihilfere, vel /altem 
parum diiferre puto Cilium 3 genus nimirum vehiculi biroti vt inquit Nonius , &ad edenta* 
tem fimilitcr comparatum, vt ex Cicerone conflat :C#fr(tnquit ) celeriter ad vrbem vecius ; & 
alibi: Decem horis nofturnis 9 jex & {quinquaginta rmlha pajfuum asqs peruolauit. Cum hoc candeta 
efle aiunt carrucam. Nec multum puto differre carpentum, nara & hoc a celeritate volucre vo- 
catur a Iuuenale: Volucri Carpente rapitur pinguis Damafippus, Eratque eius quoque vfus in bel* 
lo, vt apud Liuium legimus. Eiufdem prteterea generis fuifle quoque conijcio pilentum , quam- 
quam hoc priuatiumad matronas pertinere non dubitem: nam id clare docet Feflu si Pilentum, 
(inquit) vehiculi genus , quo matrona, ferebantur: Sunt qui pilentum cum petorito, item cunaef- 
fedo idem exiftimant? Horatips vero diftinguit: 
Efjeda fejtinant > pi lenta. petorita, naues, I 
Sed fieri poteft, vt in eo conueniant, quod quatuor conflenr rotis, operimenti vero materia va- 
rient. Pilenta mulorum fuifle manifefto teftatur poeta Aufonius, dum ait ; 
Inuenits prafto / 'ubi unci a petorita mulis. Et alias. 
Cornipedes rapiant impofla petorita mula, 
Vel Cifo triiugi fi placet , inflias , E t rurfus • 
Canter i moneo , male nota petorita vites 
Nec celpres mtdas ipfe CMetifcus agas . 
Et mulam carrucariam dixit Vlpianus ff.de edilitio edido, quafi& carrucis mula? iungerentur. 
Suntautem Gallica nomina Gallicorum vehiculorum vtpartim ex Quintiliano ,partim exM. 
Varrone conflat. Plurima Gallica (inquit ille) valuerunt, vt rheda& petoritum quoque . Hic peto- 
ritum Gallicum vocabulu genus vehiculi, apud Belgas Gallia? ciuitatem repertum fcribit,& fua 
mtate in confuetudinem primum vcnifle.Quod fi quis pilentum vulgo interpretaretur carocciam 
Aemid. g ^ cingulis pendentem, is meo iudicio non erraret : mollia enim pilenta vocauit Poeta : 
— Cafla ducebant / aera per vrbem 
/ • Pilentis matres in mollibus . 
Id eft, vt vertunt dodiores interpretes, penfilibus : quales nimirum a nobilioribusmatronsho- 
dieque expetuntur, vti & olim : Claudianus de nuptijs Honorij : 
Ante foras lam pompa fonat , pilentaque fur a 
Praradiant duciura nurum . 
Liuius pilenta matronis a Senatu ob munificentiam coneefla tradit his verbis : Honorem f ab eam 
Xib,f munificentiam ferunt matronis habitum , vt pilento ( codices imprefli habent plauftro , vetus exem- 
plar pilento, ( ad facra ludojf carpentis felio , proffhf vterentur . Jftiufmodi vehicula vndique 
teda & munita arcenda aeris iniuria? camerata dicipoflunt, ficut & geflatorium Suetonio di- 
dum ,Iuuenali ledica . Erat & aliud Gallicum vehiculi genus Penna nuncupatum, a quo co.m- 
bennones didos else legimus apud Feftum iocios (compagnes) io eadem Penna fedentes i a- 
ks puto efle carros Polonorum & Brabantinorum, fine operimeto ex viminibusfere. Vxhthmurn 
plauftrum, vel ploftrum vt Columella loquitur, quo videlicet fimus ccnuehiiolet. Oleorum lin- 
gua tefte Fefto vehia dicebatur. Vehes vero vel vehis eft quantum foeni vel fimi vna vedura m 
piauftris vel alijs inftrumentis ferre poflumus. Vtuoturhac voce Plinius & Columella . D: flere ^ 
ab omnibus traha vel trahea. Caret enim rotis. Eram & facra vehicula, qua?thenl^ dicebantur, 
quarum etiam icones aliquot inter numifmata recenfuimus : quam a mulis tradam fuifle Nonius 
indicat his verbis.* Vnde thenfam atque mulos fine eam pedibus graf/ari . Ad omnia iftbase vehicula 
conducenda trahendaue equorum vfus eft, vel faltem efle poteft . De rhedis id oftenfem antea: . 
quibus adde ex Iuiien&le: Tritoq i trahunt eptrhedia collo Segnipedes . De efledis Virgiiius : Galbea 
vel moif melius feret effeda collo . In his tamen mulorum quoque vfus fuit, vt conflat ex Clau- 
diano : vbi de GaJlicismulabusloquitunvu&incarpentis; Liuia? enim Angufta* carpento mu- 
li iundiconfpiciuntur in antiquo eius numifmate. Nero vero tefte Plinio o fleta bat hermophro- 
Eqttus car- ditas fubiuges carpento fuo equas. Fortalfis equos viri , matrona? mulos fungebant . Sipontinus 
pentarius. carpentarium equum interpretatur qui carpenta ducit, & fabrum qui facit. Ab hifce rurfus rhe- 
dis & carpentis differunt illa de quibus loquitur his verbis Paufanias: Ad carpentum umgebimwr 
equa, doffuaria , e quibus extremo curriculo defdiernes jeffores preher.fis manu frenis ad metam cur li- 
tabant , qui mos at ale mea [eruatur ab ijs qui CA nabat a, vocantur * Inter Rhcdatum & carpentorum att~ 
