\ 
. CLi-dq pro 
mfta . 
Lik 
Cdp. 24 * 
Metarum 
figura* 
Mappis 
quid. 
Pr Moris in 
Circo effi- 
ctum. 
Lib.%. 
Lib. 4 . de 
ling.Lat. 
MappAriu. 
Sat.il. 
Imis tuni- 
ca. 
L %Jec.q, 
26 S Vljfsis Aldrouandi 
vbi nunc nicta? (inquit) funt , ibi olim gladij ponebantur : Cur autem gladij pro metis effient , ra» i 
tionem reddit , vt cum maiori induftria ac diligentia ctirfus herentMm ( 3 n q u k)m Imreflumims 
Circenfes agitabantur , in alterutro latere p offis gladij s , vt ab vtraqne parte effit ignama prafens peri - 
culum. Kidorus autem inde Circenfes ludos nomen inueniffie tradit his verbis : Circenfes ludi 
ideo dicli vel a circumeundo ,vclvbi nunc me t£ funt , olim gladij ponebantur , quos qmdriga circui - 
bant , ff inde dicli Circenfes ab enfibus, circa quos currebant, fi quidem in litore circa ripas f luminum, 
1 nrfnm agi i antes , gladios in ordine m ripa, litore ponebant , & erat artis , equum circa pericula torque- 
re. Inde & Circenfes dicli putamur , qua fi circum en/es. Sic ille. Meta? vero Circi, qua? in anti- 
quis nurnis exprimuntur 3 funt figura? pyramidalis, alato incipientes, in acutum faftigiata?. Erant 
primo ex topho vel ex ligno, Claudius auratas reddidit, vt legimus apud Suetonium* Circo 
vero maximo ( inquit ) marmoreis carceribus , auratijque metis , qua vtraque & tophina & ligneae, 
antea fu erant , exculto : propria Senatoribus condituit loca , promifeue fp e. clare [olitis . Erant modo 
apud Romanos bina alia vfitata Circo vocabula , mifTus & mappa . Hanc quidam volunt veteri 
inftituto a pratorc , qui (vt patebit) ludis praerat , vidtori auriga mitti folitam : Ecque intelligen- 
dum hoc Martialis; a 
Cretatam pr at or cum vellet mittere mappam, ] 
PrMori mappam fur ripit Hermogines. 
Cateriitn fuiffie potius Egnum credendum eft CalEodoro, quod a pratore oftenderetur 3 & non fi- 
ne maximo aurigaru, populiq, fpediaturi defiderio(vt fupra etiam ex Tertuli. diximus, )ludorum 
celebrationem futuram indicaret. Docet enim Liuius praetores folitos quadrigis mittendis fignu 
dare . Vnde ciim olim L. Plantius pra?tor graui morbo effiet implicitus , didiatorem creauerunt> 
qui ludis Romanis Egnum daret quadrigis emittendis,quieo minifterio fundius , dicatura fe 
abdicauit: Quin clariffime Varro; In Circo primo vnde mi tuntnr equi , nunc dicuntur carceres a 
coercendo, ne inde exeant , antequam mngiflratus (Egnum) miff . Hinc illud Ennij . 
Expellant veluti prator cum mittere fignu m Vult, omnes auide f pe cl ani ad car ceris oras. 
Illudque Manii j ; c Mittunt in tempore ffgnnm . 
Cum itaque officium id effiet pnkoris , vt Egnum daret equis ad curfum emittendis , voluit Ne- 
ro id ab aliquo fuorum libertorum dari , vt Suetonius meminit; V niuer forum fe oculis in Circo ma- 
ximo prabuit , aliquo liberto mittente mappam. Signum autem illud dari per mappam tali cafu teftc 
CaEiodoro , fluxit in morem. Ciim idem Nero prandium protenderet , Se celeritatem vt affiolet* 
auidusfpediandipopulusflagitaret,i!lemappamquatergendis manibus vtebatur , iuffit abijei , 
per feneiiram. Hincquetradum effi, vt oftenfa mappa, certa effie videretur promilfio CircenEum 
futurorum. Hinc etiam Quintilianus dixit Mappam Circo v^Etacum efle nomen, quod in Circeo- 
fibus fpebiaculis pro ligno mittebatur a magiflratu , idq; Poenos etiam Ebi vendicaffie. D. Chry- 
fofiomus VOCat mapparitim : co; (x\v hrco Vt arodpouf aa Jcov oj Qsp&etXftot tui 76 piQV 
‘nuit’} ont; ais ffuua.vtp8 tnnifiai 3 diyqjfftvcnv iv m , ttarn to dvoifix. i deftivt enim^j 
in Circo omnium oculi in mappam ffgno fixo redi afferuntur ( accipientium in eius iadtu carcerum—*» 
apertionem ) eum ij qui funi m confilio editoris, potedatem eiusffgm aperiendi & promendi acceperint. 
Fuiffieaurem pmoris , mittere mappam , etiam offendit luuenalis: 
J n ter e a M egaliaca fecla cula mappa 
idaum folemne colant ffmihf que triumpho 
Prado caballorum orator jedet . 
Hunc habitum praetoris triumphanti Emrlem , quo miliurusmappam induebatur , alicubi Iouis 
tunicam vocat , vbi aic; 
Jfuod fi vidijfet pr at orem in curribus altis 
Extantem & medio ffublimen m puluere Circi j 
Et tunica Iouis. 
£lufdem pmoris cfficij meminit Ec Ouidius : 
Maxima tam vacuo prator fpeCl acula Circo 
ffuadr linges aquo c arcere midt equos. 
( Inuenio tamen id & a coniule pradtimm . Liuius, ffuodpodquam veris mwcijs Eahij Lentuli que 
' & Metelli aduentu firmatum ed , tum vici orta ipfa , tum augurio animorum piorum Utabantur . Et ali- 
ter traditur Circenffs turba non minus limi lis veri l&titia . rtd X » Cal. Oclobris Ludorum Romanorum 
fecundo die C. Licinio Confuh ad quadrigas mittendas afeendenti , tabellarius qui fi ex Macedonia ve- 
nire dicebat , laureatas liter as attnliffe dicitur : quadrigis misjis conffl currum confcendit & cum-» 
per Circum veheretur ad foros publicos , laureatas tabellas populo odendit. Accedo modo ad mii- 
fus : hos ali; interpretantur emiffiones equorum e carceribus proruentium ; Berualdus circui- 
tiones , dama carceribus ad metas recurrunt , ConEci autem milium vnurn iatelligi ait Cariius, 
vbi 
