De Quadrupedibu 
279 
r* * 
i: bigarum & fingulatorum (bigas vocat awoapi&vA*, Angulatos equos a tnvfsc , quan m iu- 
es aut aiuges , id eft , fine iugo) quod & Olympia faditatum eft . Duo Roma? ab antiquitate 
fima petita , diu multumque obtinuerunt : alterum de trigis heroici temporis , quod genus a- 
»ud Gracos exoleuit . Duos enim equos iun&os, quomodo biga? iunguntur, tertius funarius Io- 
o d e u i n dus c onfequitur , quem Trapwpov veteres dixere , id eft, fuipeniuin, ( * * 0 79 
quia fune tertius equus funalis ad duos alios redo temone adiungeretur, & quali Neronis 
'ufpenderetur ,) alterum in Gr^cia cum dijsprifcomorefacra faciunt ,noftro l*cuio tenet, vt 
ii liqui fe inijciant & interferant in currus, vtcofedo equeftri certamine, pedibus iphcurrat.Cum ^ 
Lfiim curule certamen finitum eft , defilientes e curribus ij qui vehuntur prope aurigas , ftadium 1 
Corripiunt, curfuq, pedibus contendunt. Cum enim curfus equitum finem ceperit,in circum cur- 
fores pedites & athleta? inducuntur. V erum praeter biiuges , triiuges quadi iiugefq; erant & 1 e iu- 
ges etiam & decemjuges, qui itidem quandoque curfu certabant. Plinius fer ibit Neronem triga- 
aio folitum fe «rpprobare, qui fi curru euerfus tradufq; ab equis fuiffet , recreabatur (inquit) epo- 
to cinere caprinifimi exaqua. Suetonius verbaurigafl^ eum ait plurifariam : Olympijs vero et- 
iam decemiugem , quamuis id in rege Mithridate, carmine quodam fuo reprehendiilct , id eft 
quod currus decemiuges Mithridates agitaffet: legimus tamen defeiugo curru tantum. Vbi effiet 
anquirendum, quomodo tot equi vni jungebantur currui. Biiuges , triiuges , quaoriiuges , quin y t CHrrim 
feiuges a lateribus omnes iundi fimul erant, vt extotnuroifmadbus, qua? fuo loco enumeiaui y us uin gf u 
clarilfime conflat: inter qua: vnum efl Heliogabali , in quo fic feiugesiundi funt,quamuisfextus 
equusnon appareat. Quid ds decemjugibus dicam non habeo: puto tamen fimiliter fuifie iuu- 
dos : vnde noflri temporis aurigarum innotefeit imperitia , qui ioli feiuges regere ignorant ,oc 
in quadriiugo curru duo equi praecurrunt, duo fubfequuntur iugo temoniue alligati : atque ita 
quoqj fit in feiugo, fed hic redores equis infident , illic currui. In quadrigis duo equi dicebantur 
iugales , illifcilicec qui ad iugum currus iundi erant, eos Cneci vt fupra etiam fcripfimus , 
vocabant: qui verbiftiufmodi equorum paria ad certamina alebant duo funarii fiue 
funales extra iugum, extremi, vnus finiflerior , alter dexterior , axporiipe - didi eifdem: D. Chry- 
fdflomus in oratione de Circo : alitu f*\t <p<»s dzpornpi . , entctioavvn Ariheu^ id 
eft. Iugales quidem lumen (fi immortalitas : extremi luftitia (fi ventas . Priores mox etiam onofiynss 
vocat, id eft , fubiuges. Funales etiam a-fcpaiw & oapa^dpot dicuntur , quafi extra iugumferen- 
tes catenam fiue habenam: item tf ctpdffwoi , Funalem vero etiam equum illum vocari paulo 
ante tx Dionyfio dicebam , qui tertius eft in ipfa trigas id quod & Statius docet , dum ait in de- j heb. 6 » 
fcripuonecertaminiscurulis: Voce 
Nomimbujcjue ciet Floen Admetus & Irim 
FundemqueThoen . Et rurfus; F 'Lutus Ario» 
Statjfociumqj iugi ccmitefque vtrimque laboris 
Secum alte fufpendit equos. 
Inuenio autem dhabenalem nuncupari. In quadrigis vero vtrumqjexteriorem equum, funalem 
didum fuifie manifefte indicat Suetonius nis verbis : Dehinc pube fc ens Athaco triumpho , cmrur*Lj InTyberio, 
Augudi comitatus e It , finiftenore funali equo , cum (Marcellus Oci aui £ filius dextenore veheretur • otli- 
das itaque iugales & 7» rctp*a&ptsi equos iuuicem opponit. $ytoi (inquit) 
aptu&TGG , t «Tssv a* r /j. ieres ccprnpos , f&f /ulffos cTa£/oV, an hies 6 fltapao&pos aras 
id eft: Iugales funt qui iugo fubijet uniar , id eft , medius dextertsr (fi medius finisterior , & om- 
nino qui non fit funarius , dicitur iugalis : ex quibus verbis facile liquet, in feiuge curru duos tan- 
tum iugales,quatuor funales nuncupari debere.Inuentio ab Ilidoro aferibitur Cyriflheni Sicyo- 
nio . iugo (inquit)/w*i Cyridhcms Sicyonius equos luganit 1 etfique fingulos ex vtraque parte fimg liet vm- 
culo applicanti 3 qu 6 sGr<xcefcir ephoros , Latini funales vocant a gener e vinculi quo prius alligabantur. Qua- 
re fatis mirari non pofium Philippum Beroaidum , qui in explicatione verborum Suetonij iaai_^» 
citatorum, ait videri libi funalem equum in triumphi comitatu videri, qui proximus triumpha- 
lem currum antecedit. Quam opinionem fic probat . Nam ficut (inquit; in faltationibus reflem 
ducere dicebanturmambus inter fe confertis , ita equi funales didi qui fune hoc eft reftefada, 
fimul connexi praecedunt , vtita fiat triumphus fpeciofior, & a dextra finiftraque triumphantis 
erant dudores quafi equeflrischoreaerNon enim procedebant, fed a lateribus currebant equi fu- 
nales. Neque etiam ex praedido loco argui poteft , aurigarum locum fuifie in equorum dorfo, 
nam retro equos in ipfo curru ftetiffe eos ex plurimis antiquiffimis numis certum eft,& ex Home- Aur ^ ar ^ 
10 pra?cipu£ innotefeit, dum inquit :roi A« 7 »p«; ‘ id eft, Auriget vero flabant in 
jellts . fcfl autem Euftathio Juppos o im t* apumos jtoaotpahs 1 * & fa?pe etiam pro toto cur- 
ru accipitur . Marcellus autem & Tiberius non agitatores agunt , aut agitatorem agentis Augu- 
fti, fed triumphali currui infidentis equos honorandi caufa equitant, idque dr ab alijs quoque^ 
A a % factitatum 
