De Quadrupedibus Lib. I. 
2E5 
> gnitudinem Variana? cladis exaggerat: Veuit (inquit) & magnos ludos loui Opt. Uliax. f rmpuL 
W meliorem flatum vertiffet : quod fici um Cymbnco Marficoque bdlo erat. Incerta itaque ho n? m _j» 
tempora : certa Confualiqm , qua? omnium apud Romanos ludorum antiquidima , cinn fiteon- Eonquauu 
fedum apud omnes ipiisvrbisinitijs Romulum Confo certamen equorum inftituifle, eorumque * nt H H * Us ' 
originem ab Euandri comitibus profe&am . Defignarunt ( inquit Dionyfius ) fanum Neptuno eque- . 
(in & festum Hippocrate a dictum tufreadibus ( quali vi&oria equefiris flue qua? equis acquiritur,) 
Confualia Romanis instituerunt > in que Roma de more feriantur equi ab opere & mmenta . , fr coronem, 
tur capita floribus : id quod reflatur etiam Plutarchus, inquiens iplis Confualibus equos &afi- 
nos fu i de coronatos & feriari eos iiuilfe Romanos. Scribit pascitato loco Alexander ab Alexan- 
dro Confualia ludum fuiflfe , quo equi & muli iunfii & foluti in Circo maximo magno certantium 
ftudio currerent Aliter tamen nos docet Dionyfiushis verbis: Celebritatem -a Romulo id temporis 
confecratam vfque huc Romani peragunt & Cenjualta vocant , in qua fubterranca ara in maximo Cir - 
to fojfa humo facrificijs & libamentis ad ignem adhibitis colitur , & cnrfus equis fubittgis perficitur ; 
(Varro hunc equorum curfum , vocat fimpliciter decurfionem equeftrem . ) Quamobrem in mu 
mis illis in quibus Circi icon & quadrigarum & celetum equorum curfus confpicitur, praecipue ad 
g Confualia exprimenda pertinere conijcio;quanquam ipfo Circo fmt antiquiorarfeituq; dignum 
efl Virgilium in pracitatis verdbus ad fua tempora rcfpexifle, cum eos ludos Circenfesappclla- 
uit: nam ante Tarquinij Prifci regnum, aquo Circus ijs edendi extruchis fuit , iam inde a Ro- 
muli tempore Confuales dicebantur. Bofce ludos,certanien nimirum equeftre & curule Tar- cir^orfiu 
quinius Prifcus opulentius indru&iufque , vt refert Liu ius, quim priores reges fecit . A Romulo , 
enim ruraliter ( vt Cafliodori verbo vtar y <k tenuiter primo in dirutum , incomptum & confufucn °p<f\ 
ordinauit&didinxitjadditifquealiquot ludicrisfpeciofiusreddidit.Curruscnimin bigas trigas L " J ' i# 
& quadrigas ab equorum numero vocatas , primus diftribuit: curfus equos in lingulares & defui- 
torios diuifit , addiditque Graxorum more certamen gymnicum . Jdque innuit Liuius, inquiens: 
Ludicrum fuit , ecqui pugile f£ ex Hetruna maxime accii i. Inucnio & in vetuftis monumentis inter 
cetera ludicra Confualibus paftores inuerfo ac vibrato corpore cernupsfalire Colhos , Quamuis 
autem hifce Confualibus, alijfque infuper ludis, vt offendetur, equofum edet curfusj qui tamen 
Marti erant dicati, peculiat iter equilia nuncupabantur Sic enim legandum putem potius quam e bi H: ' 
equitia, vt Alexander praenominatus habet. Procer ludos (inquit) Cbnfuaks Marti quoque iu da dicti. 
Martio campo idem Romulus ludos infricuit, quos ab equorum curfu equitia nuncupauit. M. 
2 Varro , equiria ( inquit) vocant , ab equorum turju. Eo enim die currunt "equi in campo Martio . D e ^ 
eifdem Feflusica icribit: Equiria ludi quos fomidus Marti inftituit per equorum curfum qui in campo E 1 uir * av * 
Martio exercebantur . Et alias rurfus: Martialis campus m Cnho mefite dicitur , quodtn eo equina [oleant 
feri fquande aqua Tyberis campum Martium occupfiem. Cuius loci permutationis meminit quoque L ™' ~ 
Guidius in Faftis , vt mox recitabimus: Hos ludos ter quotannis celebratos fuilfe, idem refla- 
tur pom, priores vigefimafexta Fcbruarij ,qui eft II I. Calend. Martiji alteros pridie Iduum 
Maitij 3 qui cft dies eiufdera menfisdecimusquartus. Aicenim: 
Martiale • 
\\ 
P 
Lib.\ i. 
Lib. F a/i, 
Equiria-.? 
quando ce- 
lebrata. 
lam£ dua r edant noctes de menj e Jecundoj 
M arj£ citos i unet is curribus vrget equos.. 
Ex vero potuum per mandi equina nomen 
fu a deus w c arnpo proficit ipfe quo . 
Sex vbi futi ulerit , totidem quoqi dejeret ortus , 
Purpureum rapido qui ‘Vehit axe diem . 
Altera gramineo ff e liabis equiria campo 1 
fu em Tjbcris cumis in latus vrget aquis . 
1 fui tamen eiecia fi forte ten ebitar vnda 
C alius accipiet p iduer ul .mus eques 8 
Etmox in quarto eorundem Fadorum aitX 1 1. Cal. MaiasfuifTe edita equiria. 
E en a poti Hyadas cum lux erit oria remotas 9 
Care er e partitos Circus habebit equos 
id eftdiuerfos & ordine difpoficos. A magnis etiam ludis differunt Megalenfes flue Megalkci, 
fme \Megahaca : nam quemadmodum magni a magnis dijs, ita hi ludi r f utyain, id 
eff a magna matre,nimirun) deorum didti funt,quod in eius honorem celebrarentur . Ex Phrygia 
enim quo tempore Hannibal Italiam vadabat, addu&a eft , libris Sibyllinis docentibus hcfftem 
alienigenam qui Italia bellqm inttiliflet, pelli inde vinciquepofle, h macris I dxx Peflinunte nu- 
men Romam aduetfum foret.Itmiirs,Rrutusdedicauk.Quidam pridie non, Septembris,alij Apri- 
lis fados fuiffe hos ludos aiunt. Tradat Scaliger, in ludis quos edebant aediles, non licuifle v:i vel 
tuba vel iiftula vel cantu, fed tibia canium videriqae fibi funebres ab ip£is folis cdilolizosficut & 
Circcuies 
Lib. 
ege. 
