322 Vlyfsis Aidrouandi 
tuum quem diligis Jfaac , dr offeres eum , mihi in holocaustum fit, per vnutn montium quem tnonfirauero E 
tibi . •Lyit ille Jurgeris Jlrauit afinam & tulit jectm duos pueros & Jjaac fi 'itum crc, Abra ha m ait ty- 
pum habuiffe dei patris , Ifaac vero Saluatoris , duos illos pueros populi ludiorum , qui pro eo 
Synagoga, quod in Chnftonon erant credituri, ideo ad locum vbi immolandus erat, afcederc vel peruenf- 
Lib.i. de V Q non poterat . Afinam vero illam fignificare fynagogam . At veio D. Auibrofiusad ea verba: 
Sedete hic cum afina , ego autem , fic. merito ait populi typum effe in afina , quia & veritas ( inquit) 
in pulloafina?. In hoc enim animante figurari populum gentilium , ante oneri fubiedum ,nnnc 
Chrifto iubditum. Ifaac ergo Chrifti pafTuri typum effe . Venire in afina, vt crediturum natio- 
num populum figoificaret : ideoque dominum cum ad fubeundam pro nobis paftionem veniret, 
pulium afina? foIuiffe,quem ipfe confcientia mitem acmanfuetumiam Ghriftofua terga creden- 
tem, afcenderat. Et in commentario fuper Lucam: Expedit (inquit) ei s ve fufpcndaturmola afl- 
naria in collo eius,& demergatur in profundum maris . In diuinis quidem fcripturis, non verbo- 
rum feriem, fed rerum pondus examinare debemus. Plus enim proficit ad reprimenda peccata, 
inauditi generis atque deformis beluina quadam pompa fupplicij . Tamen ne cui hinc qiioqs 
fcandalpm generetur infirmo, non cciose fimul pofitam putamus molam afinariam, collum homi* 
nis, profundum maris. Etenim cum afini typum populus gentilis acceperit, nonne tibi videtur £ 
tanquam molam afinariam voluere, quamdiu imperitia? fua? errore verfatur ? Natura? quidem 
vinculisafligatur , vt verbum emolat, deum qua?rat , fed operta? mentis ca?citate fuffufus eft, vt 
vultum animi erigere ad deum & oculoscordisaperire non nouerk. Et ideo fine vlla curfusala- 
critateveftigijs in fe fa ?pe redeuntibus inultus vfui laborat alieno.Tamen qui molam voluit, con- 
fumandi aliquando finem operis habet, & exuenda? fpem gerit ca?citatis , Cui vero mola ad col- 
lum fufpenditiir, portat lapidem qui portare iugum domini recufau it. Afinus ergo ad molam, oe- 
cus ad lapidem, gentilis ad faxum , qui adorat, quem non videt, nec agnofeit. Deus enim non 
in manu fadis habitat, nec in faxo agnefeitur fed in fpiritu. Vterque populus igitur & gentilis & 
ludius pompa qua?dam fermonis huius exponitur: fed vehementior in Iuda?os poena decernitur. 
Gentilium enim memoria feculi huius fluet ibus obruitur, & cceno mundi huius abolebitur, qui 
interea qua?nonfunt, effe voluerunt, & alienati a fckntia dei taquam in profundum maris merfi 
funr,&c. Et rurfus de afina & pullo addudisSaluatori: In caftdlo erat, & ligatus eratpullus 
cutn afina, non poterat lolui nili iuim domini. Soluit eum manus Apoftolica.Talisadus, talis vi- 
ta, talis gratia. Efto talis, vt tu poflis ligatos folucre. Nunc confideremus qui fuerunt illi,qui er- 
rore, detedo de Paradifo dedi, in caftelium funt relegati . Et vides quemadmodum quos mors G 
expulerat, vita rcuocauerit . Et ideo fecundum Mattha?um & afinam & pullumlegimus , vt quia 
in duobus hominibus vterque fuerat fexus pulfus,in duobus animalibus vterque reuocetur. Er- 
go illic in afina , matrem quafi Euam figurauit erroris, hic autem in pullo, generalitatem populi 
gentilis expreffir, &ideo pullofedetaiina? Bene in quo nemo fedlt 5 quia nullus antequam Chri- 
fius nationum populos vocauit ad ecclefiam . Denique fecundum Marcum fic habes. Jguem ne» 
Cur pullo mo adhuc fetui hominum . Alligatus autemperfidia? vinculis tenebatur iniquo addudus domino, 
j ederit errore famu!atu$,fed dominatum vendicare libi non poterat, quem reum libi fecerat non natura 
Chrijtus . fed culpa &c. Beda stem exponens illud, Non arabis m boue fimul 6 fimo , duos hifce verbis po- 
pulos indicari afferic. In bouis etenim nomine populum fub iugo legis accipi,in afino autem po- 
pulum gentilem vfque ad euangelium . In boue autem fimul Sc afino arare, qui fic euangelium 
recipit,vt Iudaicarum fuperftitionum qua’ in vmbra & imagine prgcefferunt, ceremonias non re-, 
Stultorum linquat. Adha?c in boue bene operantium vitam lignari, in afino [tuitorum vecordiam. Ergo in- 
vccordia. fimul & afino non arandum, effe fadUum fapienti in pradicationenonfociandum, quoniam ne- 
queat ^qualiter enuneiare verbum dei. Sic & D.Cyriiius io declaratione huiufcefentencia?Ifaia?. 
Beati jerentes fuper omnem aquam , vbi bos fi afinus calcant: Aquam ait a feriptura d illino fpiritu ^ 
proditam ,diuinum &ca?leftemfermonem appellari & fandorum rniftarmn pra?dicationcm_*. 
Afinum & bouem qui in iftiufmodi qua calcant, ludiorum populum elle & gentium . luftificaffe 
enim Deum circumcifionem ex fide & preputium per fidem. Boui autem affimilari Iuda?orum_* 
gentium: mundum enim animal eft fecundum legem, Bos & oblatus eft inodorem bona? fragra- 
tis? Deo : afinus autem immundus: Et quidem cum primogenia animantium iuftiftet offerri Deo: 
Sacrificabis enim mihi ( inquit ) omne primogenitum aperiens vuluam : reiecit afinum fic dicens: Om- 
ne aperiens matricem afini mutabis oue . Veriim enimuero ctiamfi impurus fuerit, propterea quod 
errauerit forte gentium populus, tamen fan&ificatum efle per fidem. In Chriftoenim fan&ifica- 
turn effe & vetera peccata facrofando baptifmo abluiffe,& promifcuecumIuda?is iugo Seruato- 
ris noftri fubiedum effe. Similiter quoque luftinus Martyr in libro de veritate Chriftiana inter- 
pretatur hoc :, Ligans ad vitem pullum jfuum fi ad capreolos pullum afina fitu . H is enim verbis ait , eum 
operum qua? in priore Seruaporis aduentu fada iunt tum gentium , qua? in eum creditura? erant, 
prenun- 
