) 
354 
Vljfsis Aldrouandi 
An tujuu 
nocI'tf fi- 
qniifth 
abfqjaquis viuere feribunt, canqua propheta per naturam id ipfum facere dicat», non potius ne- gj 
ceffitate & inopia ,'aquas : hoc enim inultis animalibus per fitim commune di , vt ore hiante fri- 
gidum captent aerem. Ifidorus & Iorath quidam, referente Gei nero, necnon & Bartholomarus 
Anglicus ex quodam phy ho logo feribunt onagrum aquino&io verno , vel vigditna quinta die 
Martijjper fingulas nodis & diei horas femel rugire, & inde aquinoCtium cognofci: item terram 
pedibus rerere & fodcre,atque inde ad fitim & fugam pronocari, Caterum timendum eihne htec 
partim ad Cynocephalum, partim ad orygem , quocum onager non femel implicatur , fint refe- 
renda.Errant Sc alij recentiores,qui feribunt domari non polle hoc animal, Sc hominum confue* 
tudinem ei intolerabilem ede. Nam vt M. Varro feribit, onagrus adfemmanomm idoneus tji.quod 
e feroftmanfuetus facile , & e manfueto ferus nunquam . Illi autem Indicum Sc v meor nem ona- 
grum, cum hoc vulgari, quo de agimus , implicant . Mirum quod feribit bea liger , onagros ho- 
mine confpedo in ijfdem date veftigijs: mox rudentes, immotis anterioribus pedibus, poderio- 
ribus calcitrare. Vbi tam prope venator accedit, vt manu queat contingere, fuga fe fubtraherc. 
Sxer.iQ j* 
Timida certe funt animalia. Virgilius: 
Matris er- 
ga faetuw-j 
*mor« 
Sitis empto 
tfcntU* 
Sape etiam curfu umidos agitabis onagros» 
Metuunt & fugiunt feras omnes carniuoras , ideoque vt pleraque timida velocitate valent , vt 
odendemus,de timiditate mentio ed apud Sirach cap. 1 5 .ren ano leonis onager m fohtudwe & t>a* P i 
jcua diuitum pauperes . Et Oppianus ait fortibus feris fepe prodam fieri . Fall untur autem qui fe- 
gnes vocant, cum fint agiles & in curfu velocilfimi, adeo vt nec a perniciffimis equis vinci poffe, 
Xenophon dicat . Cum enim Graeci qui fecuti fuerunt Cyrum minorem , cum reliquis ipfius co« 
pijs venifient in ea loca , in quibus magna vis foret horum afinorum (erat autem illa Arabia) co- 
natique edent impofiri equis ipfos captare,faciie cognouerut fefruftra illo modo laborare, quia 
celeriores illi in curfu forent . Quare artem adhibuerunt , & plures diftantibus locis politi ipfos 
iam defatigatos excipiebant. Atque hinc ed quod Oppianus eos vocet aellopodes, qui inter 
veteres fhfius de onagris & priuatim de Zelotypia fcripfit , qua: ita fere a Petro Gyllio Latine 
funt reddita . Onagri magna feminarum multitudine gaudent , quoquo maritus ducit, feminas 
fequuntur, fiue is ad paftiones , fiue ad fontes proficifcitur , atque ad vefperam vna cum ipfo ad 
domedicam fedem redeonr. Exa?mulatione&riualitate, tantopere laborat , vt fui pulli de ma- 
tre fint ei fufpedi. Itaque femina: parienti proximus allidens, partum expediat, ac fi femina edi- 
tur , amat partum , & lambens ipfum lingua conformat : Sin autem editum marein videt, tum 
fane animo incitatur, & ex aegritudine laborare incipit quod alter mas natus fit , qui matre ali- 
quando potiri polfit : quamobrem furenti animo & prompto pullorum tediculos aggreditur ab- G' 
fcindere: mater etfi pariendi doloribus debilitata , fuo tamen infelici filio contra patrem auxilia 
molitur : Sc quemadmodum in bello cum hodes filio interfedio matrem retrahunt , qua: gnatum 
adhuc ea:de palpitantem amplexa magno gemitu plorat , genafque lacerans infra mamillas fan- 
guinem effundit : Sic illa videns pullum vicinum ad moriendum, miferabilicer lamentatur , Sc 
lugenti perfimilised . Diceres miferam fuum partum circumuentum fuaui Sc fupplici locutione 
dicere: Marite cur tuus afpectus tain truculentus ? cur oculi tui qui ante lucidi effent, fanguhici 
apparent? An ue Medufe faciem vidcs,qus homines in faxaconuertit? an immanis draconis vi- 
rulentum foetum ? an lexnx catulum montitiagafoltane filium communi fufcepturn voto cadra- 
bis ? O me miferam qua: partum edidi infelicem ob fcelus paternum. O filium hocmiferiorem,| 
quod non vnguibus leonum , fed plus quam hodilibus patris dentibus ob dualem inuidiam ca- f 
ftraris. Meminere eiufdem Zelotypia: Plinius Sc Solinus. In hoc (inquiunt)^#^ jmguh impera 
tant gregibus faminarum . Aemulos libidinis fu a metuunt» Inde eji quod grautdasfuas ■ feritant , vt m . 
editis maribus , fi qua facultas fuerit , generandi Jpem morfu detruncent , quod c attentes famina *in. 
Jecefstbus partus occulunt , &p arer e furto cupiunt . Recentiores tradunt feminam nimis libidmo- 
fam ede , eoque nomine mari fepe moleftam; mares libidine accenfos, fi femina: defiat, montes **• 
fcandere, ventum naribus haurire, & voce terribili rugire. Quorum tamen quod equidem fciarn, 
authorem idoneu non habent: Plinius quidem feminas libidinis copia gaudere feribit. Nonnul- 
li pro mulorum procreatione onagros eligunt manfuetadios prius, Mitefcit enim maxime hoc 
animal, admodumq; obfequitur fecundum omnia non aliterquam man(ueti afini, nec vnquam 
# ficut animalia cetera, vbi femel cicuratum ed, cicuratur,vt Abfyrtus alijque teftantur. Sitis im- 
patietes ede onagros didimus ex pialmo centefimo tertio. Dommus( inquit Pfakcs) fenus mmit~ 
titfluuijs , vt inter montes pratermeant : bibunt inde antmalta cunela r & (itmfuam extinguum pe** 
raim % id ed, onagri , vel vt habet editio vulgata, qui emittit fontes in conuallibus inter medi um 
montium pertranfibunt aqua-. Potabunt omnes bedia: agri & expediabunt onagri in liti. Per- 
fuadet id quoque ratio ipfa : Namrumdn-regionibus calidis ficcifque tantum reperiatur, & ob 
timiditateiubiode locum mutet magna ciim celeritate , prafertim cum naatura corpore ficco fit, 
■ , jafinini 
