De Quadrupedibus Lib. I. 
3^7 
^ imbecillitatem vel intelle&us velfenfuum exteriorum titubet,hareat atq;vacillet.Hinc diuerfa - 
rumin qualibet arte fe&arum origo,qua propter ambitionem feu potius falfam fcicntieperfua- 
fionem quorundam (qui in ea quam femel ceu veram fententia amplexi funt, no folum line vlla 
veritatis indagatione pertinaciter perfeuerant, verum etiam pro viribus, alijs ceu veram & genui- Se ^ 4r(tw * J 
nam obtrudere conantur,)in quibufcumq^femper fcientijs, & in rerum publicarum priuatarijq; dtuerfitas 
gubernationibus pernitiofa seper fuit^medicin? vero in primis pernitiofifIima,in qua vel ab illius vn de. 
jncunabulis ad hac vfqjnoftra tempora diuerfa fedta fu ere, i 1 Jaq jcater is praualuere,qu£ profu- 
soribus pollicitationibus fequaces inefcare calluereffndeqjeft cur Arabum fchola pre cgteris fre SchoL<& ^ Jm 
quentata,pralataqialijsfuit.Hac enim vt fundamenta qua? recerat,ad modum debilia, ftabiliret, ? 
paulatim vbi fefe offerebat occalio, vt auram captaret populare, fua vulgi opinionibus corrobo- 
-rabatjpaucifqj annis tota arte diuerlis adimpleuit vanitatibus; & quo maior ei haberetur fides, 
non folum vulgi erroribus affenfit, fed & philofophis illis,qui eodem tepore emerfere,inter quo- 
rum promifla illud ferine erat minimurrqqubd fenibus i uuentutem, agris ia deploratis haud du- 
biam fanitatem pollicebatur.Hax eft illa fchola,que auri vfum medicine intulit,quegemmas,& 
qua iftiufmodirerum occultis facultatibus nu llu non morbi genus fanare polliceri non veretur. 
B Veruntamen ciim & aurum gemmaque paffirn proflarent venales, ne promiffis ager fruftaretur, 
atqj ita fraus detegeretur, rurfus vfum introduxit aliorum orbium medicamentorum, inter qua? 
lapidi Paxar fiue vt ipfi vocant,Bezard & cornu monocerotis primas partes affignauir,fiquidem 
hac vulgus aduerfus omnia venena antidota indubitata, aduerfufq, omnes deploratos morbos 
prafentanea remedia effe pradicabat,etiamfi non conflaret quid e£fent,vbi prouenircnt,& qua- 
do 3 &a quo tam infignium,quas predicabant, facultatum faftum effetexperimentureffq; adhuc 
opinio illa alti (lime in animis non foliim vulgi,fed & principu infita,qui parui nunc faciut gazas 
luas, nifi & monocerotis cornu pollideant: quod ciim aduerterenc negociatores,varia ac diuerfa Promifjto 
cornua lucroalletffi pro ilioeis obtruferunt,cariflimeqj vendiderunt. Afferunt aurem ifliufmodi de vnteor • 
cornu omnes corporis noffri fanare affe<ffus,pr?feruareq;ab omni veneno, & fi affumptu fucrir, nu, 
fubinde expelli. Addut &hoc miraculum quodprefente veneno per fefudet , &in aquam in ie- 
btum bullas emittendo illud prodat.Pra?teribo interim ca?teros abufus, ne in magnu aliquod vo * 
lumen abeat oratio noffra, in hoc elaboraturus tantummodo, vt offendam , quam fit remotum, 
no dicam a vero, fed ab omni verifimilitudine omne id quod ad ha?c vfq; noffra tempora de cor- 
.x nu monocerotis,vulgo fertur, non gloriola: cuiufpiam motus ambitiane,nec vllaquoqffmpulfus 
^ indignatione,fed vno duntaxat defiderio,vtprofim rebufpub.taciteq;veritatem detegam eis qui 
in emendis ifliufmodi cornibus tam magnas inutiliter impefas faciunt,fruft'raq>fpem luam collo- 
cant in re nullius penefacukatis,& fortalfis remedia genuina ac natiua , quorum facultates fexce- Authoris 
ris experimentis comprobata 3 funt,negligunt.Animus iraqjin primis eff demonftrare, incerta om- intentio , 
ni no ac lubricam elfe qua? de monocerote hahetur,notitiam:deinde,qii6d 11 reuera haberetur, no Cornu mo - 
poffc eius cornu ijs proditum effe facultatibus, qua vulgo ei attribuutur. Monocerotis autecor- necer otis 
nu nomine vulgus intelligit cornu cuiufdam fera exotica, vnico armata in fronte cornu, de qua quid, 
diuerfa funt do&orum fententia. Alij enim monocerotem effpvoluut deferipturn a Plinio, Aelia- 
no, & Solino, alij afinum lylueftrem vnicornem memoratum ab Arillotele, & ab eodem Aeliano 
alijfque: alij equum Indicum eiufdem Aeiianimec defuerequi rhinocerotem effecrecerent.Qua 
opinionum varietas non aliude dimanauit quam quod nemo eorum oculatus effet teffis,fed au- 
riti omnes. Intcreff autem noffe, vocabulum hoc (monoceros fiuc vnicornis) commune effe otn- ^ °^ ce/0S 
nibus animantibus, quibus vnicum cornu effet: quorum duo pracipuelunt genera,vnum cui id in 
fronte eff, alterum cui in narium extremitate, quare rhinoceros Gr^cis nominatur, ciim illud mo- ut% 
> noceros dicatur eifde,& vnicornis Latinis.Rhinocerotum inter quadrupeda vnica duntaxat fpe- 
cies datur, cuius cornu in nulla prorfus habetur aftimatione, etfi nonnulli ioco vnicornu vtatur, 
cum monocerote rhinocerotem cofundentes.Monocerotum vero fiue vnicornium diuerfg ab hi- 
ftoricis fpecies defcribuntur.Prgterqua enim quod Albertus Magnus ferg meminit marin£,quam Monocero - 
ab vnico in frote cornu monocerote vocat,funt & aues & terreftria alia no pauca vnicornia Pii- tu j 'pectes , 
nius alferit authoritate Gtefig in India boues reperiri integris & indiuifis vngu!is,vnicornes.Ide 
referunt Aelianus & Oppianus de quibufdam tauris Aonig.Teftatur Ludouicus Barthema fe vi- 
diffe Zei%,qu^ vibs eff Aethiope vaccarum genus vnico cornu in' fronte armat um,eoq;palmuin 
!ongo,dorfum verius inflexo:& apud Cafarem legimus in Hercinia fylua boues reperiri vnicor- 
nes : Eff denique & oiyx vnicornis. Cateriim quemadmodum de hilce vnicornibus animatibus 
nulla monetur dubitatio, ita contra, qua fftterreftris illa fera quam ^r’ i^^Grarci monoce- Monoecros 
rota (Latini vnicornem) dicunt, haud bene inter feriptores conuenit.Pliniusferam ait effe a/per-P ro l >r ^ e 
rimam, reliquo carpo c cqtioJmnUm > capite ceruo, pedibus elephanto , cauda apro > vno cornu nivjo me - ^ HS 
dia fronte cubitorum Unum eminente, Aeli anus eandem feram d fc ibit illud tantum praterea ad- 
' > ' T/ ! ( 
Z s GCt S, 
/ 
11 iv 
