42(5 
Vljfsis Aldrouandi 
Promufeis . 
o. 
Pronomad. 
Trobofiis 
quibus pro 
pria . 
r 9' 
JExerc. 
2 93 't- 
Lih. \6de 
vfupart.c. 
1. 
Prohofcidis 
defert ptiO) 
&vjm. 
\ 
ob illius paruitatem habere non potuiffent, & periculum luxationis in magno nifu attufifient, Sr E 
comedendo mirum in modum fatigaffent & tardaffent elephantem , Ac quia materia dentium 
opus erat ad tam praegrandes dentes fingendos, fullulit dentes omnes anteriores tam fu peri ores 
quam inferiores, vt ex his illos conficeret. At dentibus illis impediebatur, ne os in terram expor- 
rigere pollet, fimul ac breuitate colli ,& quia dentibus anterioribus careret ,ob id neque cibum 
ex terra, neque potum e fontibus haurire poterat, his omnibus longa ipfa probofeide & inani, & 
admodum manus comprehendente omnia &c. fuccurrit. Ha?c ergdille Iftiufmodi probofeidem 
Gr ircifimiliter ^pofioerxifa dicunt, Anftoteles vero ^y»T«p«,tum in hiftorijs,tum infecundo de 
partibusid eft, nafum,eft enim elephanti nafus, feupotiuspars a nafo porrecta demiffaqueio-d 
terram verfus: Potuit autem ita vocare aut cfiiia eanafi in omnibus animantibus appellatio eft, 
aut quia inde fonum edit, vt.awsottfaoV, quocirca tubam quoque noftrum vulgus nominat. Vo- 
catur autem probofeis, quod ea ante fe extenfa pafcatur,hoc eft,cibuin potumque ori admoneat. 
In Plinij codicibus recentioribus etiam promufeis legitur:& Ga?iiospromufcidem a nobis vocari 
dicit,ratione qua h.quandoque tranfit in m.Vtitur autem & Vitruuius eo nomine, & Gaza in fua 
tranflatione. Satis autem confiat a mufcarumHgufa didam dfe. Phiioftratus alij ueGra?ci ea- 
dem ratione wposroAeat/fltv, eandem partem vocant, quibus videlicet idem. fignificat, quod F 
id .eft pafei. npopo,uxsct ( inquit Varinus) <arpo;$o<r«f; ».tQ p/«, id e-ft,Prono-. 
ma’a & probofeis, eft elephanti naris. Probofeis tamen in alijs quoque animantibus celebraturi 
quin & Athenams author eft, probofeida quidem & pronomaam elephantum effe, proprie tame 
de mufea & loligine proferri, necnon &de fepia quoque, vt idem alicubi annotauit. Demufca 
vftirpaffe Lucianum conflat, & Varro vt Nonius citat, fe ericium inuenifle cum probofeide fcrl- 
bit. Cardanus examinans probofeidem elephantis, cum probofeide culiciSjnaturarQjafodum cu- 
licem conderet, meditatam fuifte elephantem ,qiiamobrem mire a Scaligero exagitatur his ver- 
bis: Nemo vnquam melius preuerbium expreftit vetus.. Quanquam haud e mufea , fed e culice 
fecifti elephantum. Ais enim: Dum culicem natura conderet, elephantum meditatam . Vbi ne- 
fcio,vcer ineptior, time quem referre non pudeat ; an ego quem refellere non pigeat. In piftri- 
num tamen quando meum me fatum impulit, molendum eft. Quin etiam argutemur . Naturum 
cum elephantum meditaretur;eiusformulam,quod & pi<ftores& archite&ifokntfin culice pro- 
pofuir,quafiichnographiam,vt ecfyputn faceret. Mufjp? promufeispropior elephanti manui eft: 
quare fuper ea, non fuper culice, prifeiprouerbium condidere : quin promufeis a mufea ad ele- 
phanti nafum defignandum tranflata credi poteft. Quid elephanto cum beftiola fenum crurum, G 
qua? fimul & valgia funt & vaccia; quorum poftremalongiflima, contra quam elephanto . Prae- 
terea promufeide pro manu & calice vtitur elephas, non pro ore, ficut culex.Similior elephanto- 
fus: quiim ob caufam , vt opinor , ftultiffimus fimul atque nequiftimus impoftorum omnium Ma- 
hometjin arca Note, fuem ortum ex elephanti ftercore blaterat. Nihil alioquin elephanto infe- 
ftius quam fus. Eius enim ftridorefolo,quod facere tela nequeunt, in fugam vertitur. Mado 
culex Cardanice, cuius idea elephantus eft.Iam teaftertorem video Platonicorum exemplarium, 
Ariftoteikis iftis nugatoribus , pernitiem minitantem. Mufea? probofeidem vocat 
Philofophus in quarto de partibus. Aloyfius Cadamuftus afuillo roftro in hoc differre air,quod 
elephanto probofeis volubilis eft ad nutum, vt modo vibrare, modo retrahere poffio Adde quod, 
vt- Giilius ait, intus concaua eft, ex Oppiano nimirum, qui fic canit : 
<T' moi ( 6 -p$etA/u.a>v) (JtiffatiyvfUTriKTrpo&iei piiydhu. ph, 
, TTpoftcsGZidcL hv % A A i ci'Jl 
K w&Kv jii«, %-WV) ia dt&ue.i 
V idhc, opJxatv. id eft. 
Inter qud(\uv&\nf) porrefia canalis prominet ingens, x H 
Pertenuis , -fiexoqne anfraPlu, diffla probofeis. 
ffubdveluti manus e(i illi, quaqy.enmia prenfat. 
Habet ( inquit Galenus ) elephas, quo loco alijs eft nafus , partem quandam pendentem , angu- 
ftam ac longam, adeo vt ad terram pertingat 3 Hac pro manu vtitur, & extrema eius parte fic om- 
nia tradat, atque ira rebus apprehendendis applicat, vt ne minima quidem numifmata ipfumu* 
effugiant, qua? etiam fublata probofeide (fic eam partem vocant ) redfori infidenti tradit . In fi- 
ne perforata eft, & animal ipfum per foramina illavelut per nares/efpirat. Poftqua autem mor- 
tuo elephante vfq; ad radicem partis ipfius diffecans, meatus quifi foraminibus furfum feruntur, 
reperi non aliter quam in nobis exitum habere duplicem; vnum quidem qui ad ipfum cerebrum 
perueniebat, alterum autem io os perforatum , impenfius adhuc natura artificium fum admira- 
tus. Vbi autem etiam didici ipfum animal, cum fiuuium aut lacum profundum traijcit, vt totum 
ipfius corpus demergatur, per iublaca in altum hanc probofeidem refpirare, natura prudentiam 
intellexi. 
