Zt* 3» Ept* 
I . 
Spe fi acula 
exelephan» 
iis. 
Z.j.Epi.2» 
Ztb.1%* 
Lib.%*c. 7 . 
E agna, con- 
tra milites* 
Quando 
primum 
Roma pu • 
gnarint . 
VSVS IN SPECTACVL1S. 
R A T I S S I M O 5 in Romanorum fpe&aculis elephantos fuiffe, inde colligit Alexan- 
der ab Alexandro , quod non modo ludiones , fed ipfi etiam elephanti a populo colla- 
tione Ripis & aflibus donarentur. Sed & ex Horatio difcimus , eiim poeta? recitarent in 
fcena fua carmina , vel dum ageretur coma?dia , populum ad tres vel quatuor horas y conuertifle 
oculos fuos ad alia fpedacula,qua? in theatro exhibebatur, deinde exoraffc beftiarum magiflros, 
vtadducercntin theatrum aut camelopardalium aut elephantem album , eoquefeconuertiffe iti- 
dem nobiliores j quin nonnullos pra?terea prtecepiffe, vt ceffaret carminum recitatio 3 aut comoe- 
dia intermitteretur. Is enirnTenfus eftHoratij, dum canit: 
Si for et tn terris , rideret Democritus, fen 
Diuerfum confufa genus panthera camele , 
Siue elephas albus vulgi conuertetet ora , 
Spe flaret populum ludis attentius ipfis 
Vtfibiprabentem mimo fpeft acula plura • 
Diuerfa autem fpedacula in theatris, Circoque edidifle Roma? legimus, venationes , pugnas , & 
ludicra , vt choreas &funambulationes. De venationibus mentio apud Ciceronem : Reltqua 
(inquit) funt venationes bina per dies quin fi , magnifica , nemo negat • Sed qua poteji ejfe homini po- 
lito de Icci at io , cum aut homo imbecillus a v alent if sima besita Uniatur, aut prae lar a bfiia venabulo 
tranfuerbsratur: qua tamen fi videnda funt } f ape vidisti , nefi nos qui hac fpeft animus , qutcquams 
noui vidimus . Elephantorum extremus dies fuit , in quo admiratio magna vulgi atque turba , dele fi a- 
• it ' * * . ^ . | - * 7' /7* J ‘ / / ‘ 
dum canit ; 
Pulcher ad fi onager, mttti venatio debet 
Denus Erythrai. 
De pugna vero contra milites, & tauros, fic feribit Plinius: Roma? pugnafle Feneftella tradit pri- 
mum omnium in Circo ClaudgPulchri a dilitate curuli, M. Antonio , A. Pofthumo Coff. ann0 Q 
vrbis fexcentefimo quinquugefimo quinto. Item poft annos viginti, Luculiorum aedilitate curuli 
aduerfus tauros. Pcmpei quoque aitero confulatu , dedicatione templi Veneris vidricis pugna- 
uerein Circo viginti, aut vt quidam tradunt, feptemdecim,Getulis ex aduerfo iaculantibus, mi- 
rabili vnius dimrcatione,qui pedibus confcffis repfit genibus in cateruas,arreptafcuta iaciens in 
fubhme, quie decidentia voluptati fpedantibas erant in orbem circumada , velut arte, non furo- 
re belua: laceretur. Magnum & in akero miraculum fuit vno idu occifo. Pilum lub oculo adadu, 
in vitalia capitis venerat . Vniuerfi eruptionem tentauere non fine vexationepopuli ,circundati 
clauftris ferreis. Qua de caufa Cafar dictator, poftea fimile fpedaculu editurus. Euripis arenam 
circundedit: quos Nero princeps fufiulit,equiti loca addens .ted Pompeiani amiffa fuga? fpe,mf- 
fericordiam vulgi inenarrabili habitu quaerentes fupplicaLiere,quadam fefe lamentatione coplo- 
rantes, tanto populi dolore, vt oblitusimperatoris , a*c munificentia? honori fuo exquifitte , flens 
vniuerfus confurgeret, dirafque Pompeio, quas ille mox luit , poenas imprecaretur . Pugnauere 
& Ca?fari didatori temo conf ulatu eius, viginti contra pedites quingentos.-iterum totidem turri- 
ti cum fexagenis propugnatoribus , eodem quo priores numero peditum, & pari equitum ex ad- 
uerfo dimicante. Pofiea finguli,principibus Claudio & Neroni in confummatione gladiatorum, p 
HacPlinius. De Cafaris vero pugna>)Uetonius paulo aliter : nonifsme (inquit) pugna dimfa in-> 
duas acies quingentis pedibus , elephantis vicenis, tricenis equitibus hinc (fi tnde commi [sis* De Pom- 
peio etiam meminit Plutarchus in eius vita : Roma? , inquit , venationes exhibuit , quibus quin- 
genti Leones cgfi , elephantes deinde, horrendum quippe dirunique fpedacuium. Aiconius Pe- 
dianus pugjnam eorum in Circo primum omnium dedilfe Pompeium ttadit ludis, quibusaiela- 
dum theatrum dedicauit: atqui Plinius ciim dixiffet elephantos Italiam primum vidiffe , Pyrrhi 
regis beilo,&boues Lucas appeilaffe in Lucanis vifosanno vrbis quadringentefimo ieptuagefi- 
tno fecundo : Roma autem m triumpho , inquit ffsptgm annis ad fuperiorem numerum additis . Ea- 
dem plurimos anno quingeni efimo f : eundo victoria L. Metelli pontificis m Sicilia cte Poenis captos.Cen *, 
tum quadraginta duo fuere tr anfuecti ratibus , quas aohorum confertis ordinibus tmpofuer anu f ertus 
eos 'pugnafje m Circo , interfecto/ fi tacults tradit penuria 1 onfilq. ffigtomam ne fi ait piae utffiet, ne fi do* 
nari regwm.L.Pifo induci os duntaxat tn Circum, at fivl contemptus eoru increjeerei ab eperanjs nasi as 
qrc.pl Ut as 
