De Quadrupedibus Lib. I. 
489 
PARALIPOMENA. 
De equis Hifpaniae quasdam. 
A D locum Martialis de Bibili citatum a nobis folio 51. A. Ita omnes habent codices, (in- Cap. 4$. 
quit FrancifeusFerdinandiusde Cordoua Cordubenfis in fua multiplici didafcalia,) 
& ornnes agnofcunt interpretes, vnico excepto Radero e Societate Iefu i is enim ex au- 
thoritate Hieronymi Zurit», non equis & armis, fed potius aquis & armts nobilem , legendum dicit. ^ 
Quadlio certe non mediocris difficultatis eft: nam & vetuliorum codicum long»ua authoritas, & \ Urtia i e 
Hifpanorum equorum non inanis, aut recens Jaus antiquam tuentur le&ionem: tum Biblitanaru 4 
Salonis fluuijaquarum celebre nomen, & probati f mum Zurit» ingenium in contrariam nos,vel c *H en l liS ' 
nolentes traducere poffintfententiam. EtquidemMda de Hifpaniah»c inter alia: Yiri$,equis, 
B ferro , plumbo , are , argento , aur eque tam abundas. Citat deinde alias veterum de equorum Hi- 
fpanorum pernicitate authoritates, quas nos fuis quafque locis recitauimus. Ipfe vero non tam 
ob Zurita?, quam etia Gafparis Barreyri eruditiflimi »que ac iudidofiffimi viri authoritate hanc 
corregionem probat, non Icuibus (inquit ) addu&us coniefturis . Condat enim plusfatis cele- 
brem fuifte ac nobilem Salonis fluuij aquis Bilbilim,chm e contra Bilbitanos equos a nullo vn- 
quam laudatos certo fciamus. Imo neqj pernices nimium equos gignere alta & fcopulofa loca 
(qualem fcimus fuifte Bilbilim ) de prehenfum eft , quantumuis labori perferendo aptiffimi fint. 
Hifpanos tamen equos , vt plurimum , pedum potius velocitate & alacritate animi , ac corporis 
forma, quaip robore pollere quis non videt ? ac ne quid inta< 5 ium relinquamus, Bilbilim in alto 
loco litam, ac proinde non eam elfe qua hodie Calataiud,vt vulgus credit, aperte oftendit Mar- 
tialis ipfe, ciim eam altam vocitet: 
tJMnracipes Augufla trabi, quo* Bilbilis aeri 
Mente creat , rapidis quos Salo cingit aquis , 
vt ex Barreyro legit Ortelius, vel (vt a lij codices habent)*//* monte, quamuis perperam in pluri- 
bus codicibus, agri monte tegitut: fed ego quid fit agri monte non video . Simile illi indidit co- 
C gnomen , alta nimirum , Sidonius Apollinaris. 
jQnid celjos S enecas loquar, & illum J%uem dat Bilbilis alta Martialem f 
ItemFerdinandiusaddu&is Varronis aliorumque deLufiranis equabus, earumque ex ven- 
to conceptione, dc qua nos agimus fol.90. & 9 1. huic ait fubfcripfiftc lententi» cx recentioribus 
Florianum de Ocampo non vno in loco , ac Ludouicum Viuem : Refendium vero hanc opinio- 
nem, nimirum an equa? ibi ita concipiant,nec improbare, nec approbare: referre tamen quaeren- 
tem fe quodam hofpite fuo agri Beneuentaniiuxta Tagum, ecquid hac de re ipfe fciret £ haec ab 
illo accepilfe : nunquam fcilicet h^efeaut vidifieautaudiuiife,habuiffetameqpulcbram quan- 
dam equam, quam vtmelius proximis nundinis vendere pofiet, in infula quiein medio Tago 
eft , folam inclufiftet , vt pabuli abundant ia faginaretur , eamque poft duos menfes grauidam^» 
reperilfe , cum nullus illic ac ceftiftet adrnifiarius > Septimo deinde menfe enixam cfie , non qui- 
dem animal , fed concreti fanguinis informem materiam, abortumque fufpicatum. Maiolus ve- 
ro id pro certo retulir.Et fiinile quidem ex Solino(vt ait Viues)Diuus Auguftinus affert de Cap- 
padoci» equis, eas nimirum affirmans vento concipere, fed non haede caufa id verum effe di- 
cendum eft: in ijs enim qua? fidem nollram non tangunt ,facris doloribus ( quod pace eorum, 
E dixerim) caduntaxat fides adhibenda eft, qua? ijs, ex quibus illi fuam defumpfere narrationem 
adhiberetur. Aelianus certeid affirmans, equas, ait, vento concipere paftores teftantur ,qui- ^ 4.^5. 
bus aftentiunt Homerus & Ariftoteles, qui ipfas dicit Venere ftimulatas ad Boream aut Notum 
aufugere. Hanc autem narrationem primus in lucem mififife creditur , a quo accepere caeteri , M. 
(Varro, diligens certe vir, fed qui in multis etiam ( homo quippe) verum non eft aftecutus , & 
id etiam fuorum temporum sequalis Vergilius, licet oon de Hifpanis ( vt V arro) de equis tamen 
in communi eleganter fuo more decantauit. Credo tamen alterum aut vtrumque illorum fabel- 
lam hanc mutuatum efie ab Homero. ( Poetarum horum verfus fuo loco attulimus. ) Fabulofum 
vero effe hoc totum Sc authoritate & ratione & experientia patet: authoritate quidem fummi 
viri Ariftotelis , qui hominem Sc equum coitu duntaxat generari ait in problematibus , cuius rei 
rationem reddit : qu» enim animalia vel coitu , vel fponte nacura?generantur , cum tempus fux 
generationis breuiffimum habeant, pofTunt a qualibet caufa generari, qu» diuturnum genera- 
tionistempus vt decem vel duodecim menfium,ea certe vel cx coitu > vel nullopa&o ( vt ipfe*^* 
inquit) 
