jieri ώ in- 
rhce:; m e~ 
t aliorum* 
priores 
confide- 
randa pro 
i nuenti o- 
ne metal- 
lorum* 
Corylt fa- 
cultas* 
fith. 2* de 
fe*metal. 
Corylus . 
fraxi- 
nus* 
Tinafier. 
Jjil* ^ o 
20 Vlyfsis Aldrouandi 
Qui laborant pro virili parte,vt metallorum venas inueniant, ad plantas confide- E 
randas ie conuertunt, & quando montes afperos, fteriles, & herbis priiiatos confp i-- . 
cantur, non line ratione metalla fubeiTe arbitrantur : quandoquidem ex halitu Au- 
ripigmenti, Antimonij,& aliorum Foifilium, neceffario alimentum plantarum abfu- 
mitur. Sunt tamen nonnulla: herbae qua? hoc halitu quodammodo roborantur ; ni- 
hilominus decolores,& femiulfe apparent. Non officit tamen quin montes herbis, Sc 
arboribus referti, latentes metallorum venas nutrire poifint: in montis enim vifcerL 
bus ex metallo condito prauus halitus ad fuperficiem montis aliquando afeendere 
non poteft,cum ab aliqua vena marmorea impediatur. Sunt tamen quadam planta?, 
fed rara^qua: a metallorum familiaritate non abhorrent, veluti illa:,qua? autnullum, 
aut exiguum frudum producunt,vt Iuniperus humilis, Hedera, Caprificus, &Pina~ 
fter . Caterum cum maior terra: tradus fuccis, & qualitatibus metallicis feateat, ne- 
cellarium eft,vt illa: planta his qualitatibus potiantur, qug fuper venam metalli cre- 
uerint. Experientia docet vitem in locis fu Iphureis preicentem frudus fimili odore, 
Infedos proferre . Sin vitis in folo lapidifico alitu#, calculos vt plurimum generare F 
folet. Idem atteftari debemus de alijs plantis , qua fuper venas auri, argenti, & fi- 
milium radices egerint, nam cum vapore metallico alimentum fugunt , ficque Fuprai 
metallum arcenti crefcentes vna cum colore qualitatem argenti exhibebunt,& non- 
nulla piante fupra cryptas argenti viuinutHfe mercurium denfare perhibentuncura 
tamen experientia id falfum efle comprobauerit. Hoc quidem a veritate alienum 
efle non affirmant, quod omnes herba pruinis, &niuibus tcguntur,praterillas,qu^' 
fupra venas metallorum creuerunt , quoniam vena metallica calidum & ficcum ha- 
litum fpirantes, niuis , & pruina concretionem impediunt . Arbores quoq, metalli 
latibulantis indicium bifariam prabere poifint; primum quado aliquo in loco plan- 
tata truncos cxiles,& folia pallida proferunt, & tarde crefcetes cito fiacefetmt. De- 
inde quado folia arborum verno tempore erumpentia liuidafunt,&fubcarulea ra- 
mis fuperioribus nigrore , vel alio colore minus naturali infedis , ituiic credendum 
efl id a calida, & ficca Foifilium exhalatione prouenire. 
In venis metallorum detegedis, nonnulli vtuntur virgula illa diuinatoria,vel po- G 
tius metallofcopia, quam hunc in modum parant.Primitiis virgam colurnam gladio 
fecant,quam, pra cateris,in hoc obeundo opere magis idoneam efie exiftimant,& 
prafertim fi corylus fupra venam aliquam creuerit . Hac autem virga diuerfimode 
paratur. Hodie, vt intelleximus, in Germania fumitur tenuis,& enodis coryli furcu- 
lus, qui in duos bacillos diifecatur,quorum vnus in fuprema parte excauatur >. alter 
in conum acuitur, ita vt hic conus alterius cauitati indi pofiit. Hoc perado, huc atq; 
illuc per nlontes vagantur, & referunt, ftatim atq; fupra metallorum venam pedem 
pofuerint, virgulam verfari,& inclinatione fua venam metallorum mani fellare Ve- 
rum ficuti hoc experimentum multis fupcrftitionibus fcatet,ita nemo ei fidem adhi- 
be re poteil. Quapropter Georgius Agricula hunc modum inueftigandi metalla ex- 
plodit his verbis. Vi gula illa diurnat oria, qua incantatores >enas metallorum fer u- 
tantur ,parum interefi re Clane fit, an in aliam figuram formata ; non enim l>alet l>ir- 
quL· figura , fed incantamenta carminum , qua mihi commemorare non licet* Omif- 
"fis igitur omnibus incitationum generibus, & fuper ftitiofis verbis, inquirendum ell, H 
vtrum aliqua vis naturalis non folum corylo, fed etiam alijs plantis infit, quibus lo- 
ea venarum metallicarum facile manifeftari poifint.Paracelfus fuit huius opinionis 
diuerfa metalla diuerfis virgulis inquirenda eife , cum apud ipfum nulla fit planta, 
qiut non habeat aliquod metallum , vel aliud foffile fibi familiare, in quod natura- 
liter feratur: quapropter Peribit corylum fuper venam argenti crefcentem naturali- 
ter venas argenti appctererpai iter virgam fraxineam ad a?s inquirendum, virgulam 
ex piceaiiro ad plumbum conferre voluit, quia predide arbores occulto quodam^» 
confenfu p madidis metallis refpondeant . Nos autem hanc virgularum inclinatio- 
nem ad metalla deridemus, & eo magis, quoniam dodiifimusKircherUsinfuoope- 
re de arte Magnetica fatetur , fe experimento fado , nullum in his virgulis , aquilfe 
bratis,indinationis effedum inuenifie. Imo docet ipfe alium modum metallofco- 
pum, quo vnufquifq; in fodinis facile experiri poterit. Hunc ledor apud ipfum vi- 
deat: fiquidem non eft in dubium reuocandum, aliquas plantas metallica qualitate 
con- 
